پارکهای فناوری ضرورت امروز جامعه علمی و صنعتی کشور

نقش پارکهای فناوری در توسعه صنعتی و اقتصادی چگونگی شکل گیری آنها در جهان و ضرورت ایجاد این پارکها برای جامعه علمی و صنعتی کشورمان در گفتگوی جام جم با مهدی صفاری نیا دبیر کمیته هدایت پارک فناوری پردیس

کد خبر: ۷۷۰۵

مورد بحث و بررسی قرار گرفت توجه خوانندگان ارجمند را به این گفتگو جلب می کنیم پارک فناوری به چه مجموعه ای گفته می شود و تاریخچه شکل گیری آنها چگونه بوده است؛ پارکهای علمی و فناوری به عنوان پدیده نوین اجتماعی و حلقه ای از زنجیره توسعه اقتصادی مبتنی بر فناوری در دهه 1960 شکل گرفتند. نخستین پارک در سال 1951 به نام پارک دره سیلیکون در امریکا ایجاد شد که نقش مهمی در ارتقای صنعت الکترونیک در جهان ایفا کرد. در یک تقسیم بندی کلی ، پارکهای علمی و فناوری را می توان به 3 دسته تقسیم کرد: مراکز رشد شرکتها و موسسات پارکهای علمی و فناوری و شهرکهای علمی و تحقیقاتی در یک تعریف کلی ، پارک فناوری منطقه ای است که در آن عناصر اصلی درگیر در چرخه نوآوری شامل شرکتهای خدمات مهندسی ، مراکز پژوهشی دانشگاهی و خصوصی و صنایع خرد و متوسط متکی بر فناوری پیشرفته در نقطه ای مناسب برای ابداع، انتقال و توسعه فناوری جمع می شوند.مشابه این پارکها در چه نقاط دیگر دنیا وجود دارد؛ تاکنون حدود یک هزار پارک فناوری در بیش از60 کشور جهان ایجاد شده است و بیش از این تعداد در حال ساخت است کشورهای امریکا، انگلیس ، فرانسه ، کانادا و چین بیشترین پارکهای فناوری را در خود جای داده اند البته پارکهای فناوری در کشورهای مختلف با اهداف گوناگونی ایجاد شده اند و دارای اسامی مختلفی از جمله پارک تحقیقاتی ، پارک علمی ، پارک فناوری، تکنوپل، تکنوپولیس هستند.دولت چه اهدافی را در این مجموعه دنبال می کند؛پارکهای فناوری با جهت گیریها و اهداف مختلفی ایجاد شده اند، اما یکی از مهمترین نقشهای آنها حلقه واسط ارتباط صنعت و دانشگاه است از جمله اهداف ایجاد پارکهای فناوری ، افزایش نوآوری تکنولوژیک ، توسعه اقتصادی و اشتغالزایی متخصصان است همچنین انگیزه های مهم ایجاد این پارکها برای دولت ، صرفه جویی در سرمایه گذاری های زیربنایی ، استفاده بهینه از سرمایه های مالی صنایع و شرکتهای خرد، رونق و توسعه تحقیقات میان رشته ای ، صرفه جویی اجتماعی در وقت و هزینه های ارتباطی ، شکوفایی خلاقیت و استعداد افراد مستعد از طریق فراهم کردن امکانات مطلوب است در نهایت ارتقای دانش و فناوری کشور و در نتیجه افزایش قدرت رقابت در عرصه بین المللی ، تسریع در تجاری کردن دستاوردهای پژوهشی ، ایجاد تخصص های بین رشته ای ، پا گرفتن شرکتهای کوچک متکی بر فناوری پیشرفته ، تسهیل در فرآیند انتقال فناوری و حل معضل خروج صاحبان استعداد از کشور، رشد و شکوفایی اقتصادی و توسعه منطقه ای از اهداف دولتها در راه اندازی پارکهای فناوری است.تاثیر اینگونه پارکها بر گسترش فناوری کشورهای دارنده این پارکها چه بوده است؛ به دلیل ارتباط علمی و فناوری مراکز تحقیقاتی و صنایع موجود در پارکها با مراکز علمی ، همچنین همجواری مراکز فناوری و داد و ستد اطلاعات و تجربیات علمی و فناورانه ای که در پارکها صورت می گیرد،بسیاری از پدیده های نوظهور فناورانه از درون پارکهاست از سوی دیگر با ارتباطات بین المللی که پارکها بستر آن را فراهم می کنند، امکان تبادل تجربیات و داد و ستد علمی و فناوری با دیگر مراکز مشابه و شرکتهای دارنده فناوری در پارکها فراهم می شود، به نحوی که پارکهای فناوری به عنوان ابزار جلب شرکتهای مبتنی بر فناوری پیشرفته در سطح بین المللی شناخته می شوند به هر حال پارکها به عنوان پایگاه و کانون توسعه فناوری های پیشرفته شناخته می شوند برای مثال تایوان و چین در جلب همکاری شرکتهای بزرگ خارجی در همکاری مشترک و سرمایه گذاری خارجی در تحقیق و توسعه بسیار موفق بوده اند. فقط در سال 1994 درآمد حاصل از فناوری ، صنعت و تجارت در پارکهای چین به 11 میلیارد دلار رسیده که این عدد نسبت به سال نودویک دو برابر شده است.پارکهای فناوری شامل چه اجزایی است؛ اجزای اصلی شامل مراکز تحقیقاتی و تحقیق و توسعه خصوصی ، دولتی و عمومی ، مراکز مشاوره مهندسی ، آزمایشگاه و کارگاههای مشترک ، مراکز خدماتی و کارگزاری تخصصی از قبیل خدمات اطلاع رسانی ، بازاریابی ، آموزشی ، بانکی و بیمه ای ، مراکز خدمات عمومی و شهری ، سالن نمایشگاه و کنفرانس ، انکوباتورها و ستاد مدیریتی پارک است نزدیکی به بزرگراه ها، هتل ها، فرودگاه ها، دانشگاه ها، قطب های صنعتی و شهرها از مزیتهای یک پارک فناوری هستند.آیا رشته های مختلف صنعتی می توانند به صورت مستقل پارک داشته باشند یا تنها باید در یک مجموعه قرار گیرند؛ بسیاری از پارکها با هدف تمرکز بر روی یک فناوری خاص ایجاد شده اند برای مثال پارک تحقیقاتی بیوتکنولوژیک ویرجینیا در امریکا از این نوع است ؛ اما در پارکهایی که موضوعات مختلف فناورانه را در دستور کار خود قرار داده اند، موضوعات مرتبط در نزدیکی و همجوار هم قرار داده می شوند.تاثیر پارکهای فناوری بر مشارکت بخش خصوصی در پژوهش های علمی - صنعتی چیست؛ به دلیل ارتباطات نهادینه ای که دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی با پارکها و شرکتهای مستقر در آن دارند، همچنین مجاورت مراکز تحقیقاتی و مهندسی همکار و امکانات مشترک آزمایشگاهی و کارگاهی تخصصی ، خدمات تخصصی ، اطلاع رسانی و سمینارها و کارگاه های آموزشی که در پارکها برگزار می شود، بسترهای مناسبی برای مشارکت بخش خصوصی در پژوهش های علمی - صنعتی فراهم می شود مدیریت پارک وظیفه مهمی در خصوص ایجاد همکاری و شبکه سازی ارتباطات دانشگاه ، صنایع ، شرکت خصوصی و دیگر مراکز نوآوری ایفا می کند.چه برنامه هایی در خصوص پارک فناوری پردیس در نظر گرفته شده است؛ پارک فناوری پردیس برپایه این چشم انداز راهبردی تاسیس شده است که در آینده نزدیک بتواند به عنوان یک کانون توسعه فناوری پیشرفته جلوه های درخشانی از مشارکت در فرآیند خیزش و جهش صنعتی ایران اسلامی را به نمایش بگذارد. تاکنون با30 شرکت قرارداد واگذاری زمین منعقد شده و درخواست های زیادی نیز پس از اعلام فراخوان سوم پارک به دبیرخانه رسیده است مذاکرات و همکاری هایی نیز با تعدادی از دستگاه های دولتی و عمومی که جنبه حمایتی و مشارکتی در پیشبرد پارک می توانند داشته باشند، شروع شده است و در صورت تامین اعتبارات لازم ، امکان گسترش پارک از بیست هکتار به چهل هکتار وجود دارد یکی از مهمترین برنامه های آتی، ایجاد فن بازار بین المللی در پارک است.