نارضایتی تونسی‌ها از اوضاع این روزها

این روز قرار بود روز افتخار و غرور ملی برای تونسی‌ها باشد، اما این جشن‌های خیابانی یک واقعیت دردناک را در خود پنهان کرده بود؛ ناامیدی فزاینده نسبت به انقلابی که هنوز نتوانسته اساسی‌ترین خواسته‌ها را محقق سازد.

«کار، آزادی و هویت ملی»، خواسته‌هایی بود که از سوی مردم مطرح می‌شد، اما هنوز تحقق نیافته است. این راهپیمایی‌ها باعث شد دستاوردها و شکست‌های دوران پس از انقلاب بیش از پیش مشخص شود.

در صبح چهارشنبه، خانواده حادثه‌دیدگان در جریان انقلاب تونس (هم کشته‌شدگان و هم مجروحان) در مقابل ساختمان تئاتر ملی تونس در خیابان بورقیبه، تظاهراتی تحت عنوان «ما عقب‌نشینی نمی‌کنیم» برگزار کردند. همزمان با این اتفاق، مراسمی در کاخ ریاست جمهوری برگزار شد که برخی از خانواده‌ها آن را تحریم کردند. البته این مراسم با تظاهرات تعدادی از خانواده‌های قربانیان مختل شد زیرا به عقیده آنها این مراسم ظاهرسازی از سوی مقامات دولتی بوده است.

تظاهرکنندگان می‌گفتند باجی قائد السبسی، رئیس‌جمهور جدید تونس در این مراسم فقط از خانواده‌هایی قدردانی کرد که از اعضای ارشد دولت و مقامات هستند. عربیا جناشی که همسرش در جریان اتفاقات سال 2011 کشته شد، می‌گوید دولت با برگزاری چنین مراسمی به همه ما توهین کرد.

البته برای بسیاری از تظاهرکنندگان، این نوع رفتار چندان عجیب نبوده است. انور بن جدو که خودش در جریان آن درگیری‌ها مجروح شد، در این زمینه می‌گوید: مقامات سعی می‌کنند بین ما اختلاف بیندازند. آنها خانواده تعدادی از کشته‌شدگان را دعوت کرده و افراد آسیب دیده این اتفاقات را نادیده گرفتند.

از سوی دیگر، برخی تظاهرکنندگان با انتقاد از رئیس‌جمهور، او را متهم به اعطای مصونیت به کسانی کردند که در کشتار تظاهرکنندگان دست داشته‌اند. برخی از تظاهرکنندگان پلاکاردی در دست داشتند که روی آن نوشته بود: وجود تک‌تیراندازان شایعه‌ای بیش نیست؛ این جمله در واقع اشاره‌ای به یکی از سخنان السبسی در سال 2011 داشت که منکر وجود تک‌تیراندازان در زمان انقلاب شد.

یوسری زریل یکی از مجروحان آن حوادث است که تاکنون برای به دست آوردن سلامتش بیش از 26 عمل جراحی انجام داده است. او در حالی‌که در یکی از کافه‌های خیابان بورقیبه نشسته و به چهره غمگین خانواده‌ها از یک سو و جشن و شادی افراد در کاخ ریاست جمهوری در سوی دیگر نگاه می‌کند، می‌گوید: حتی با حیوانات نیز این‌گونه رفتار نمی‌شود.

مادر یکی از کشته‌شدگان با صدای بلند فریاد می‌زند: حقوق فرزندان ما چه شد؟ تحقیقات پلیس برای بررسی علت و چگونگی مرگ پسر وی به جایی نرسید؛ البته این داستان مشابه داستان بسیاری از خانواده‌هایی است که در دوران انقلاب یکی از عزیزانشان را از دست دادند.

بن‌جدو در این زمینه افزود: ما خواستار عدالت و دادخواهی برای خانواده‌هایی هستیم که یکی از اعضای آن در جریان انقلاب کشته یا مجروح شدند. ما فقط می‌خواهیم قاتلان پسران و برادران ما به مجازات برسند.

در ماه آوریل سال گذشته و پس از سه سال تحقیق و بررسی، دادگاه نظامی تونس حکم زین‌العابدین بن علی و چند نفر از اعضای ارشد دولت او را اعلام کرد. بیشتر حکم‌ها از سه سال زندان تجاوز نمی‌کرد و این در حالی است که بخش زیادی از آن نیز گذشته است. غیر از خود بن علی که به صورت غیابی به حبس ابد محکوم شد، بیشتر افراد تبرئه شدند. موضوع مصونیت مقامات سابق یکی از مباحث چالش‌برانگیز در سال‌های گذشته بوده است.

در همان روز، برخی از تظاهرکنندگان خواستار لغو حکم علیه یکی از وبلاگ‌نویسان به نام یاسین العیاری شدند که اخیرا توسط یک دادگاه نظامی و به صورت غیابی به سه سال زندان محکوم شد؛ او در یکی از مطالب خود از نیروهای نظامی تونس انتقاد کرده بود.

او در ماه‌های آگوست و سپتامبر گذشته به انتقاد از این موضوع پرداخته بود که وزیر دفاع چرا تاکنون رئیس اطلاعات نظامی ارتش را تعیین نکرده و با این کار سازمان‌های نظامی را تضعیف کرده است. این حکم در واقع زنگ هشداری برای ستادهای حقوق بشری بود که نگران اوضاع هستند. سیدا العیاری، مادر این وبلاگ‌نویس که در میان تظاهرکنندگان روز چهارشنبه بود، گفت: نگرانی ما این است که دوران دیکتاتوری بار دیگر به تونس بازگردد. امروز ما دیگر احساس خوبی نسبت به انقلاب نداریم، زیرا طی این چند سال تفاوتی به وجود نیامده است. مقامات کنونی در حال انجام همان کارهای زمان بن علی هستند.

العیاری طی ماه‌های گذشته مطالبی انتقادی علیه حزب ندای تونس نیز منتشر کرد؛ حزبی که رئیس‌جمهور رهبر آن است و در انتخابات پارلمانی نیز به موفقیت رسید. پدر یاسین نیز در ماه می‌ سال 2012 توسط گروه‌های افراطی کشته شد.

اگرچه چهاردهم ژانویه روز اتحاد تونسی‌هاست، اما از خیابان‌ها و محافل تونس صداهای انتقادی زیادی به گوش می‌رسد. سیدا در این زمینه می‌گوید: همسر من زمانی کشته شد که باجی قائد السبسی نخست‌وزیر تونس بود.

او حتی یک مراسم بزرگداشت برای همسرم برگزار نکرد، حال با دعوت از ما در این ظاهرسازی سعی می‌کند صدای اعتراض من علیه حکم پسرم را خاموش کند.

الجزیره انگلیسی ‌/‌ مترجم: حسین خلیلی