همه‌پرسی استقلال شرق اوکراین در سایه تهدیدهای غرب

به گزارش ایرنا، فعالیت حوزه‌های انتخاباتی شامل مدارس و ساختمان‌های دولتی در دونتسک و لوهانسک از ساعت 9 صبح به وقت محلی آغاز شد و این روند تا ساعت 22 به وقت محلی ادامه داشت. شرکت‌کنندگان در انتخابات به این سوال که «آیا به اعلام استقلال تمایل دارید؟»، پاسخ «آری» یا «خیر» دادند. رأی‌گیری روز گذشته در 53 حوزه انتخاباتی انجام شد و مردم این دو استان با حضور در 1500 حوزه رأی‌گیری، نظر خود را درخصوص استقلال از اوکراین و پیوستن به روسیه اعلام کردند. این دو استان در مجموع حدود شش میلیون و 500 هزار نفر جمعیت دارد.

جدایی‌طلبان هوادار روسیه که خود را «جمهوری مردمی دونتسک» نامیده‌اند، طی چند هفته گذشته تبلیغات فراوانی در این دو شهر برای شرکت مردم در این همه‌پرسی انجام دادند. در همین زمینه، پوسترهای تبلیغاتی با شعارهای «11 می ‌به جمهوری دونتسک آری بگویید» و «انتخاب خود را اعلام کنید» از چند روز پیش در دونتسک و شهرهای تحت کنترل جدایی‌طلبان نصب شده بود.

در همین حال گفته می‌شود همه‌پرسی سراسری برای استقلال در شهر ماریوپل در استان دونتسک از شنبه شب آغاز شد. رومان لیاجین، رئیس کمیته مرکزی این انتخابات اعلام کرد با توجه به اوضاع وخیم شهر ماریوپل و درگیری‌های ارتش و استقلال‌طلبان، همه‌پرسی این شهر زودتر از موعد مقرر آغاز شد. گفته می‌شود در این شهر 500 هزار نفری فقط چهار حوزه اخذ رای دایر بود و مردم در صف‌های طولانی منتظر رای دادن بودند. خبرنگار بی.بی.سی نیز از دونتسک گزارش داد، روند رای‌گیری دیروز تا حدودی آشفته بود. وی با فردی مصاحبه کرد که در حوزه‌ای دیگر ثبت‌نام کرده بود، اما رای خود را در یکی دیگر از حوزه‌ها به صندوق انداخت. البته برگزار کنندگان انتخابات گفتند تا 24 ساعت به چنین مواردی رسیدگی می‌کنند. نکته جالب توجهی که این شبکه خبری به آن اشاره کرد، حضور اقشار مختلف مردم این مناطق از پیر و جوان در پای صندوق‌های رای بود.

خبرنگار روزنامه فرانسوی لوفیگارو نیز در گزارشی عنوان کرد تردید چندانی در مورد نتیجه همه‌پرسی وجود ندارد و به نظر می‌رسد که مردم به طور گسترده به سوال آن پاسخ «آری» داده باشند، اما مساله‌ای که هنوز مشخص نیست، میزان مشارکت است. شبکه‌های خبری به نتایج اخیر نظرسنجی‌ها در مورد تمایل مردم اوکراین به استقلال اشاره کرده‌اند. موسسه معتبر پیو اعلام کرد در نظرسنجی انجام شده از مردم مناطق مختلف اوکراین بویژه مناطق شرقی، مشخص شد با وجود انتقادات فراوان مردم نسبت به دولت مرکزی کی‌یف، 70درصد خواهان یکپارچه بودن تمام کشورشان هستند.

ناراحتی و واکنش غرب

همچون چند هفته گذشته، مقامات آمریکایی روز گذشته و همزمان با برگزاری این انتخابات، نسبت به این موضوع انتقاد کردند. به گزارش واحد مرکزی خبر، جن ساکی، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد، برگزاری همه‌پرسی در استان‌های دونتسک و لوهانسک اوکراین براساس قوانین این کشور غیرقانونی بوده و تلاشی برای ایجاد آشوب و ناآرامی بیشتر است.

در این بیانیه آمده است: اگر این همه‌پرسی برگزار شود، به منزله نقض قوانین بین‌المللی و حق حاکمیت کشور اوکراین خواهد بود و آمریکا نتایج این همه‌پرسی غیرقانونی را به رسمیت نخواهد شناخت. ساکی در این بیانیه تاکید کرد، واشنگتن از ناتوانی دولت روسیه در اعمال نفوذ خود برای ممانعت از برگزاری این همه‌پرسی ناامید شده است.

بیل تیلور، سفیر سابق آمریکا در اوکراین نیز روز گذشته اظهار کرد، نتایج همه‌پرسی این دو شهر را به دقت زیرنظر داشته و اجازه نمی‌دهد حوادث شبه جزیره کریمه اتفاق افتد. بنا به گفته تیلور، در جریان همه‌پرسی کریمه در ماه گذشته مقامات روسی میزان مشارکت مردم این منطقه را 80 درصد اعلام کرده و گفتند حدود 97 درصد به جدایی کریمه رای داده‌اند؛ اما تیلور می‌گوید آمار واقعی شرکت‌کنندگان حدود 50 درصد بود که 30 درصد آنها به استقلال رای دادند. البته مقامات روسیه این ادعا را کاملا تکذیب کرده‌اند. مقامات اروپایی نیز طی چند روز گذشته تهدید به تحریم‌های بیشتر علیه مسکو را مطرح کردند.

به عقیده تحلیلگران، با توجه به آن‌که احتمالا فقط روسیه نتیجه مثبت این همه‌پرسی را به رسمیت می‌شناسد، نتیجه این همه‌پرسی بشدت بر انتخابات ریاست جمهوری اوکراین که باید تا دو هفته آینده برگزار شود تاثیر خواهد گذاشت و آن را تضعیف می‌کند.

درگیری شدید در ماریوپل

این در حالی است که درگیری در مناطق شرقی اوکراین بخصوص در شهر ماریوپل در استان دونتسک به نسبت چند روز گذشته شدت بیشتری به خود گرفته است.

کانال دوم تلویزیون دولتی روسیه روز گذشته در گزارشی از ماریوپل اعلام کرد: در تصاویری که از این شهر در فضای مجازی منتشر شده است، به وضوح دیده می‌شود که نیروهای اوکراینی و جنگجویان همراه آنها به سوی غیرنظامیان بدون سلاح و نقاب تیراندازی می‌کنند. در این گزارش خاطرنشان شد: ماریوپل روزهای بسیار سختی را پشت سر می‌گذارد و بیمارستان‌های این شهر پر از مجروحان است.

بنا به گفته این منبع، در حملات نیروهای دولتی و جنگجویان طرفدار آنها به شهر ماریوپل طی چند روز گذشته دست‌کم ۴۰ نفر کشته و بیش از صد نفر مجروح شده‌اند.

خبرگزاری فرانسه نیز صبح دیروز از شنیده شدن صدای چند انفجار پیاپی حوالی اسلاویانسک در شرق اوکراین گزارش داد. بنا به گزارش این منبع خبری، پس از تیراندازی‌هایی که صدای آن یک شب قبل از همه‌پرسی به گوش رسید، درگیری‌ها دیروز در روستای آندری ایوکا و در ورودی جنوبی این منطقه از سوی نیروهای اوکراینی از سر گرفته شد.

حسین خلیلی ‌/‌ گروه بین‌الملل