آزمون بزرگ انتخابات برای افغانستان

گزارش‌های منتشر شده در چند روز اخیر حاکی از حضور گسترده و انتظار طولانی مردم برای گرفتن کارت رأی‌دهی در مراکز ثبت‌نام رای‌دهندگان در چند ولایت افغانستان بود. با این حال کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان روز پنجشنبه اعلام کرد نزدیک به چهار میلیون نفر برای رأی دادن در انتخابات ثبت‌نام کرده‌اند. گفته می‌شود حدود ۱۲ میلیون شهروند واجد شرایط رای دادن در افغانستان زندگی می‌کنند و کمیسیون مستقل انتخابات این کشور ۱۴ میلیون برگه رای چاپ کرده است.

این سومین انتخابات ریاست‌جمهوری است که از زمان سقوط طالبان تاکنون در این کشور برگزار می‌شود. قانون اساسی افغانستان، حامد کرزای را از این که برای سومین بار شخص اول افغانستان شود، منع می‌کند اما کرزای به‌طور واضح اعلام کرده نمی‌خواهد به طور کامل خط مقدم سیاست افغانستان را ترک کند و بازنشسته شود. به احتمال زیاد هیچ‌کدام از نامزدها نمی‌توانند بیش از 50 درصد آرا را کسب کنند زیرا تفاوت‌های قومی در افغانستان بسیار زیاد است و به همین دلیل انتظار می‌رود انتخابات به دور دوم کشیده شود. در این انتخابات که نتیجه آن به دلیل روند طولانی شمارش آرا در اواسط اردیبهشت ماه منتشر خواهد شد، برقراری امنیت یکی از دغدغه‌های دولت است.

انبوهی از ناظران

انتخابات امروز در حالی برگزار می‌شود که تعداد زیادی از ناظران داخلی و خارجی بر روند برگزاری آن نظارت می‌کنند. به گزارش ایرنا، محمد یوسف نورستانی، رئیس کمیسیون مستقل انتخابات بعد از ظهر روز پنجشنبه تعداد ناظران داخلی و بین‌المللی برای نظارت بر انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای استانی افغانستان را 325 هزار نفر اعلام کرد. وی گفت: ٦٧ نهاد داخلی، ١٦ نهاد بین‌المللی، ٧١ رسانه خبری ملی، ٤٥ رسانه بین‌المللی، ٣١ حزب سیاسی، نامزدهای ریاست جمهوری و ٢٠٢٨ نامزد شوراهای ولایتی نمایندگان خود را برای نظارت بر این روند معرفی کرده‌اند. در همین حال اعلام شده قرار است رأی‌گیری در ۶۴۲۳ مرکز در سراسر افغانستان برگزار شود، اما گفته شده که ۷۴۸ مرکز نیز به دلایل امنیتی در روز انتخابات بسته خواهند ماند. نزدیک به 400 هزار نفر از نیروهای امنیتی، ارتش و پلیس افغانستان نیز تامین امنیت انتخابات امروز را بر عهده دارند.

دوره دو ماهه کارزارهای انتخاباتی در این کشور نیز ۴۸‌ساعت پیش از آغاز رأی‌گیری و چهارشنبه شب به پایان رسید. در همین راستا، کرزای در پیامی به مناسب پایان دوره مبارزات انتخاباتی در افغانستان اعلام کرد اطمینان دارد نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری این کشور به رای مردم و «نتایج‌مشروع» انتخابات، احترام خواهند گذاشت.

در این میان نظرسنجی‌های انجام شده طی چند روز گذشته حاکی از آن است که عبدالله عبدالله و اشرف غنی احمد زی از دیگر نامزدها پیشی گرفته‌اند. البته زلمای رسول، وزیر خارجه پیشین افغانستان ممکن است بتواند به دلیل نفوذ حامد کرزای به رقیبی جدی برای این دو نفر تبدیل شود.

معرفی نامزدها

انتخابات امروز در حالی برگزار می‌شود که در ابتدا 11 نفر به عنوان نامزد نهایی این انتخابات معرفی شدند؛ اما عبدالرحیم وردک، قیوم کرزای و محمد نادر نعیم از انتخابات کنار رفته و هم‌اکنون هشت نامزد باقیمانده با یکدیگر رقابت می‌کنند.

عبدالله عبدالله

وی که وزیر خارجه پیشین افغانستان است، در انتخابات ریاست جمهوری سال 2009 با کسب بیش از 30 درصد آرا رتبه‌دوم را به‌دست آورد و همراه حامد کرزای به مرحله دوم رفت. اما عبدالله از حضور در دور دوم انصراف داد و اعلام کرد اعتماد چندانی به برگزاری انتخاباتی آزاد و منصفانه ندارد. عبدالله که 54 سال دارد یک چشم‌پزشک است. او یکی از مشاوران نزدیک احمدشاه مسعود در گروه جماعت اسلامی بود.

محمد اشرف غنی احمدزی

اشرف غنی از مقامات سرشناس بانک جهانی است که در زمینه احیای دولت‌های مختلف در دنیا تلاش‌های فراوانی انجام داده است. به دنبال شکست طالبان در سال 2001، او به عنوان مشاور مخصوص اخضر ابراهیمی، نماینده سازمان ملل شروع به فعالیت کرد و در شکل‌دهی توافق‌نامه بن نقش مهمی داشت؛ این توافق‌نامه نقشه راه دولت جدید افغانستان را ترسیم کرد. او در دولت انتقالی افغانستان، سمت وزارت دارایی را به عهده داشت. احمد زی در انتخابات سال 2009 شرکت کرد و در جایگاه چهارم قرار گرفت.

زلمای رسول

رسول پزشک عمومی است که سال 2002 به افغانستان بازگشت. او که مشاور پیشین امنیت ملی کرزای است، یکی از دوستان نزدیک او به حساب می‌آید و در بسیاری از دیدارهای رسمی او را همراهی می‌کند. او که توانایی صحبت به چند زبان اروپایی را دارد، سال 2010 به عنوان وزیر خارجه انتخاب شد و تا پیش از استعفا برای شرکت در انتخابات، عهده‌دار این سمت بود.

محمد داوود سلطان زی

محمد داوود سلطان زی، فردی پشتون و از استان غزنی افغانستان است. هنگام حمله نیروهای شوروی به افغانستان در سال 1979، او خلبان خطوط هوایی این کشور بود که با هواپیما به آلمان گریخت. وی سپس به کالیفرنیا آمریکا رفت و 22 سال به عنوان خلبان خطوط هوایی ایالات متحده فعالیت کرد. در سال 2005، او به عنوان نماینده غزنی وارد پارلمان شد و تا سال 2010 ریاست کمیته اقتصادی پارلمان را به عهده گرفت.

قطب‌الدین هلال

هلال، نامزدی مستقل است و تنها فرد میان نامزدهای کنونی است که در دولت‌های افغانستان پس از سال 2001 هیچ سمت و پستی نداشته است. او یکی از مقامات ارشد حزب حکمتیار به شمار می‌رفت. پس از سال 2001، با برخی گروه‌های شبه نظامی اختلاف پیدا کرد و به دفاع از دولت کرزای پرداخت. او از برقراری دولت اسلامی و مذاکره با گروه‌های شبه‌نظامی حمایت می‌کند.

گل‌آقا شیرزی

شیرزی که متولد سال 1954 در استان قندهار است، در کنار پدرش از مجاهدینی بود که علیه دولت نجیب‌الله می‌جنگید.

پس از سال‌ها تبعید در پاکستان، شیرزی در سال 2001 به افغانستان بازگشت و تحت حمایت آمریکایی‌ها، رهبری حمله به نیروهای طالبان در قندهار را به عهده داشت. او از سال 2004 استاندار ننگرهار بود و تا پیش از شرکت در انتخابات، این سمت را به عهده داشت.

عبدالرب رسول سیاف

سیاف، تنها نامزدی است که پیشتر رهبر یکی از گروه‌های مجاهدین بوده است. او رهبر گروه اتحاد اسلامی بود که تحت حمایت شدید عربستان قرار داشت. سیاف از نژاد پشتون‌ و متولد کابل است. وی دانش‌آموخته دانشگاه الازهر مصر بوده و بیشتر به عنوان فردی مذهبی و محافظه‌کار شناخته می‌شود.

هدایت امیر ارسلا

او که به خانواده‌ای مهم در کابل وابسته است و فردی تکنوکرات شناخته می‌شود، اولین افغانی است که در سال 1969 به بانک جهانی پیوست و 18 سال در آنجا فعالیت کرد. او نیز نقش مهمی در کنفرانس بن داشت و در دولت کرزای ابتدا به عنوان معاون رئیس‌جمهور و وزیر دارایی فعالیت کرد و سپس به عنوان وزیر صنعت و تجارت انتخاب شد.