سرنوشت 8 بانک و موسسه مالی در‌ ابهام

به گزارش ایسنا، اکنون نام موسسات اعتباری ثامن، ثامن‌الحجج، عسکریه، کوثر، آرمان و نور در سایت بانک مرکزی دیده نمی‌شود و براساس محتوای سایت بانک مرکزی فقط موسسه اعتباری توسعه مجوز فعالیت دارد.

بانک مرکزی همچنین نام بانک آینده و بانک مهر اقتصاد را نیز از فهرست بانک‌های غیردولتی حذف کرده است.

این درحالی است که همواره رئیس کل بانک مرکزی و معاونان این بانک در پاسخ به این که مردم چگونه موسساتی را که مورد تائید بانک مرکزی نیست شناسایی کنند، اعلام کرد‌ه‌اند که اسامی موسسات مجاز در سایت بانک مرکزی وجود دارد و بانک مرکزی در قبال افرادی که در موسسات غیرمجاز از نظر این بانک، سپرده‌گذاری کنند هیچ مسئولیتی ندارد.

در این باره، این اشخاص می‌توانند با مراجعه به سایت رسمی بانک مرکزی به آدرس www.cbi.ir و مراجعه به قسمت نظارت بانکی ـ بانک‌ها وموسسات اعتباری مجاز، گروه موسسه یا بانک مورد نظر خودرا پیدا کرده و نام مورد نظر را در این فهرست ببینند. نام بانک‌ها و موسسات مجاز با مشخصات کامل در این فهرست درج شده است.

همچنین بانک مرکزی با عبارات قاطعانه‌ای وجود نام بانک‌ها و موسسات را در فهرست یاد شده دلیل تام و کاملی به داشتن مجوز و قانونی بودن آن دانسته است.

در توضیح این سایت آمده است: درادامه شفاف‌سازی و اطلاع‌رسانی صحیح به هموطنان گرامی، فهرست بانک‌ها، موسسات اعتباری و سایر نهادهایی که مجوز تاسیس و فعالیت آنها ازسوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران صادر و تحت نظارت قرار گرفته است، به این شرح اعلام‌می‌گردد.

توجه به این مهم ضروری است که بانک‌ها و موسسات اعتباری یا دیگر نهادهایی که نام آنها در این فهرست قرار ندارد، دارای مجوز از این بانک نبوده و مسئولیت ناشی از عملکرد ناصحیح آنها مستقیما متوجه کسانی است که به این موسسات مراجعه کرده‌‌اند.

لغو یا تردید در مجوز؟

باتوجه به چنین صراحتی آیا می‌توان استنباط کرد که هشت بانک و موسسه‌ که اخیرا نامشان از فهرست بانک مرکزی حذف شده، دچار مشکلات قانونی شده‌اند؟ آیا مجوز آنان تعلیق یا لغو شده است؟ توجه به این نکته ضروری است که چون نام این موسسات و بانک‌ها قبلا در فهرست موسسات مجاز قرار داشته، اکنون حذف آنان از این فهرست شائبه‌ای دوبرابر موسسات غیرمجازی که قبلا در فهرست بانک مرکزی نبوده‌اند، ایجاد می‌کند. یعنی احتمالا مشتریان و سهامداران این موسسات از خود می‌پرسند چه اتفاقی در این موسسات و بانک‌ها افتاده که بانک مرکزی یکباره و بدون اعلام و هشدار قبلی اقدام به حذف این اسامی از فهرست خود کرده است؟ آیا این حذف نام به منزله لغو مجوز آنان است؟ احتمال دارد این فکر به نظر سپرده‌گذاران آنان نیز برسد.

نگاهی به اطلاعیه‌های اخیر بانک مرکزی نشان می‌دهد بجز بانک آینده، هیچ یک از هفت موسسه و بانک دیگر هشدار علنی مبنی بر اصلاح فعالیت خود دریافت نکرده بودند.

بانک مرکزی طی اطلاعیه‌ای در بیست‌ویکم آذر امسال به بانک آینده هشدار داده بود: صدور مجوز فعالیت برای بانک آینده مشروط و منوط به رعایت الزامات مقرر قبلی و جدید در ضرب‌العجل تعیین شده خواهد بود و در غیر این صورت بانک مرکزی تصمیم مقتضی را در خصوص تعیین تکلیف این بانک اتخاذ خواهد کرد.

بر اساس این اطلاعیه،« پس از تصویب ادغام بانک لغو مجوز شده تات با موسسات مالی صالحین و آتی در قالب مجموعه‌ای جدید از سوی شورای پول و اعتبار که متضمن برخی الزامات، اقدامات و اصلاحات توسط سه موسسه پیش گفت می‌باشد، گزارش بخش نظارت بانک مرکزی مبنی بر لزوم طرح و تصویب اساسنامه بانک در شرف تاسیس آینده که نمونه اساسنامه متحدالشکل بانک‌ها و موسسات اعتباری بوده و امکان نظارت قوی و موثر بیش از پیش بانک مرکزی را با استفاده از اختیارات لحاظ شده در این اساسنامه و رعایت قوانین و مقررات پولی و بانکی کشور میسر می‌نماید، در جلسه مورخ 19 آذر 92 شورای پول و اعتبار مطرح گردید».

بانک مرکزی تصریح کرد: «شورای پول و اعتبار پس از بحث و بررسی در خصوص موضوع، اساسنامه بانک مذکور را مشروط به رعایت الزامات قبلی و نیز انجام برخی اقدامات جدید، حداکثر در مدت زمانی شش ماه را تصویب کرد. در پایان اضافه می‌کند صدور مجوز فعالیت برای بانک مذکور مشروط و منوط به رعایت الزامات مقرر قبلی و جدید در ضرب العجل مقرر خواهد بود و در غیر این صورت بانک مرکزی تصمیم مقتضی در خصوص تعیین تکلیف این بانک اتخاذ خواهد نمود».

نگاهی به این اطلاعیه نشان می‌دهد که از مهلت شش ماهه بانک آینده مقداری باقی است بنابراین حذف پیش از موعد نام این بانک از فهرست بانک‌های مجازدرسایت بانک مرکزی شک برانگیز به نظر می‌آید. با این حال درباره سایر بانک‌ها و موسسات حذف شده حتی همین هشدار علنی هم داده نشده است. پس به نظر می‌رسد پس لرزه‌های اقدام دیروز بانک مرکزی ظرف روزهای آینده در فضای پولی بانکی کشور مشاهده شود.

علت چیست؟

با این‌که علت اصلی حذف نام این بانک‌ها و موسسات از فهرست بانک مرکزی مشخص نیست با این حال برخی خبرها حاکی است بانک مرکزی خواهان افزایش سرمایه این موسسات و بانک‌ها بوده و اقدام اخیر نیز برای سرعت بخشیدن به تامین این اضافه سرمایه از سوی آنان انجام شده است. همچنین این بانک‌ها و موسسات باید برخی مفاد اساسنامه خود را نیز اصلاح می‌کردند و به عنوان مثال موسسات مالی و اعتباری باید از نظر ثبتی از فرم تعاونی اعتباری خارج و به موسسه تغییر ماهیت حقوقی می‌دادند که این کار نیز هنوز صورت نگرفته است. سرانجام نیز احتمالا عدم رعایت برخی الزامات اکید و چند بار اعلام شده بانک مرکزی درباره نحوه فعالیت موسسات مالی و اعتباری دلیل حذف این نام بوده است. عدم افزایش شعب، نصب تابلو با اسامی جدید و حذف نام ائمه(ع) از عنوان برخی موسسات مالی و اعتباری از مهم‌ترین دلایل موجود در این بخش محسوب می‌شود.

سکوت سنگین بانک مرکزی

خبرنگار ما بسیار تلاش کرد تا از بانک مرکزی پاسخ و توضیحی درباره علت حذف نام هشت بانک و موسسه مالی اعتباری از فهرست عناصر مجاز سیستم بانکی، کسب کند، اما ارتباط با بخش‌های مسئول این بانک مانند روابط عمومی و معاونت نظارت سرانجام به دریافت پاسخ در این باره منتهی نشد. به‌زعم بسیاری از کارشناسان بانک مرکزی می‌تواند علاوه بر دقت و سختگیری بیشتر در صدور مجوز اولیه برای فعالیت موسسات مالی اعتباری و بانک‌ها هرگونه اشکال یا تخلف آنان را به طور شفاف به اطلاع همه برساند تا از ایجاد نگرانی جلوگیری شود.