آغاز طرح نظارت برکالاهای بسته‌بندی شده

به گزارش خبرنگار ما، پس از اجرای هدفمندی یارانه‌ها و رشد قیمت ارز و افزایش هزینه تولید بسیاری از کالاها و در حالی که دولت وقت از طریق سازمان حمایت از مصرف‌کننده جلوی افزایش قیمت بسیاری از کالاها را گرفته بود، برخی تولیدکنندگان برای جبران این افزایش‌ها به دستکاری در کمیت یا کیفیت کالاهای خود اقدام کردند.

به این ترتیب مردم هنگام خرید برخی کالاها ـ بیشتر در گروه مواد غذایی، بهداشتی، لبنیات، تنقلات و دیگر کالاهای مصرفی روزانه ـ متوجه ایجاد تغییراتی در کم و کیف کالاها شدند. انگار که کالاهایی که در سری جدید در مغازه‌ها توزیع شده بود از نظر حجم داخل بسته و حتی اندازه بسته تغییر کرده و کوچک شده است. این موضوع درباره کالاهایی که برای نگهداری محتویات بسته نیاز به وجود هوا در آن است، مانند برخی تنقلات چون چیپس، پفک، خشکبار بسته‌بندی شده و ... بیشتر مشاهده شده است. به طوری که خریدار پس از باز کردن بسته مشاهده می‌کرد محتویات مفید موجود در بسته کمتر از گذشته شده است. حتی در مواردی اندازه بسته‌بندی برخی کالاها نیز کوچک شده بود، اما چون شکل و ظاهر بسته‌بندی تغییر نکرده بود، مشتری با وجود آن‌که حس می‌کرد در ماهیت کالا تغییر کرده، اما در بیشتر موارد به این ترفند پی نمی‌برد. این موضوع در کالاهایی چون شیر، پنیر، انواع بستنی و انواع مواد شوینده مایع یا پودر مشاهده شده است. با این حال موضوع به کاهش مقدار کالا محدود نشد؛ چرا که برخی شهروندان از کاهش کیفیت برخی کالاها خبر داده و اذعان می‌کردند که مصرف آنها را به دلیل کاهش کیفیت کنار گذاشته‌اند. به این ترتیب بخشی از تولید‌کنندگان برای این‌که قیمت خود را افزایش ندهند، به کاهش کمیت و کیفیت کالاها مبادرت کردند، چیزی که رسما خلاف قانون است.

ورود سازمان حمایت

در همین حال سازمان حمایت از مصرف‌کننده که وظیفه بازرسی و نظارت بر بازار کالاها و خدمات را به عهده دارد با افزایش شکایت‌های مردمی از این موضوع، به مساله ورود و طرحی ویژه را آغاز کرده است.

این طرح ویژه نظارتی با هدف برخورد با کم‌فروشی و عرضه کالاهای بی‌کیفیت بسته‌بندی شده در سطح بازار آغاز شده است. در این طرح بازرسان با دردست داشتن نمونه‌های بسته‌بندی استاندارد کمی تولیدکننده که با ارائه آن مجوز عرضه محصول را دریافت کرده و مقایسه آن با آنچه عرضه‌شده را تست می‌کنند. همچنین با نمونه‌برداری از درون محصولات کیفیت آنها را بررسی می‌کنند. تطبیق وزن خالص درج شده در پشت بسته‌بندی با آنچه در درون بسته‌بندی محصول قرارداده شده نیز بخشی از این کار بازرسی را تشکیل می‌دهد.

مجتبی فراهانی، معاون بازرسی و رسیدگی به تخلفات سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان در گفت‌وگو با ایسنا، در این باره اظهار کرد: سیستم بازرسی به دنبال رفع معضل گرانفروشی و برخورد با گرانفروشان و دیگر تخلفات نظیر کم‌فروشی است.وی ادامه داد: بازرسان سراسر کشور باید با تفاوت بین گرانی و گرانفروشی به ماموریت خود بپردازند. در عین حال بازرسان باید مراقب باشند عده‌ای با پوشش گرانی وارد بازار نشده و گرانفروشی نکنند.

فراهانی با تاکید بر این‌که اخیرا سازمان حمایت باهدف برخورد با کم‌فروشی و عرضه کالاهای بی‌کیفیت، با همکاری دیگر دستگاه‌های متولی به اجرای طرح نظارتی ویژه بررسی کمیت و کیفیت کالاهای بسته‌بندی شده در سطح بازار اقدام کرده است، خاطرنشان کرد: در چهار ماه گذشته 19 هزار و 200 مورد شکایت مردمی درخصوص کم‌فروشی یا کیفیت نداشتن کالا داشته‌ایم که حدود 50 درصد شکایات واصله به برخورد قانونی منجر شده و 1350 مورد گشت مشترک نیز با نهادهای مربوط انجام شده است.

معاون بازرسی و رسیدگی به تخلفات سازمان حمایت با بیان این‌که طی همین مدت 468 هزار مورد بازرسی درخصوص کمیت و کیفیت کالا بر کالاهایی که دارای بسته‌بندی نظیر مواد لبنی و پروتئینی، غلات، حبوبات، شویندگان، قند و شکر، ماکارونی، برنج و ... هستند انجام شده است، گفت: حدود 10 درصد از این کنترل‌ها به احراز تخلف منجر شده است.

وی با بیان این‌که بازرسان سازمان حمایت اولویت اول خود را به رسیدگی به شکایات مردمی معطوف کرده‌اند، اظهار کرد: از ابتدای سال تاکنون 240 هزار شکایت مستقیم از مردم دریافت شده که پس از بررسی حدود 40 درصد تخلف این شکایت‌ها محرز و وفق مقررات احقاق حقوق و دیگر اقدامات لازم به عمل آمده است.

به گفته فراهانی حدود 60 درصد از شکایت‌های مردمی پس از بررسی کارشناسی احراز تخلف نشده، اما در تمامی موارد نتایج حاصل از آن با توجه به کد رهگیری که به فرد شاکی داده‌شده به آنها منعکس می‌شود.

وی با اشاره به این‌که با تشکیل جلسات با مسئولان انجمن‌ها، سندیکاها، اتحادیه‌ها و دیگر بخش‌هایی که متولی بخش تولید و توزیع هستند سعی شده است تا از بروز تخلفات احتمالی جلوگیری شود، اظهار کرد: تولیدکننده باید احساس کند که بازرسی کمک کار او در ایجاد فضای بازار سالم است تا بتواند کالا و محصول خود را نهایتا با قیمت مناسب به مصرف‌کننده عرضه کند.

معاون بازرسی و رسیدگی به تخلفات سازمان حمایت در گفت‌وگو با جام‌جم اظهار کرد: ما در طرح بررسی کمیت و کیفیت کالاهای بسته‌بندی شده بیشتر روی کالاهای حساس و استراتژیک مورد مصرف خانوار تمرکز کرده‌ایم. این بازرسی‌ها گسترده، اتفاقی و سرزده است.

وی افزود: طیف این کالاها از ماکارونی و حبوبات تا چیپس، پفک و کیک گسترده است. ما در بحث کمیت حتما دقت می‌کنیم وزن خالص کالای درون بسته‌بندی با آنچه درج شده یکی باشد. مثلا درباره کالاهای دارای هوا در بسته‌بندی مراقب هستیم پول هوای خالی از مردم نگیرند.

فراهانی تصریح کرد: در بحث کیفیت نیز ما در تهران با سازمان مرکزی غذا و دارو و در شهرستان‌ها با دانشگاه‌های علوم پزشکی در تماس هستیم و در بازرسی‌های کیفی، نمایندگان این دستگاه‌ها نیز با ما همراه هستند.

وی از مردم خواست هرگونه مغایرت کمی و کیفی کالای بسته‌بندی شده را به تلفن 124 اعلام کرده و مطمئن باشند در اسرع وقت مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت.

معاون بازرسی و رسیدگی به تخلفات سازمان حمایت خاطرنشان کرد: از ابتدای سال تاکنون بازرسان در برخی از حوزه‌ها مانند مواد لبنی 298 هزار مورد، مواد پروتئینی 39 هزار، غلات و حبوبات 470 هزار، قند و شکر و روغن نباتی 310 هزار، مواد شوینده 192 هزار، لاستیک و روغن موتور 142هزار، نهاده‌های دامی 74 هزار، مصالح ساختمانی 152 هزار و سرانجام در بخش صیفی‌جات 625 هزار مورد بازرسی داشته‌اند که حدود 8 درصد از آنها نیز به تشکیل پرونده تعزیراتی منجر شده است.