فرمان ایست بانک مرکزی به کاهش نرخ ارز

به گزارش خبرگزاری‌ها، دیروز ولی‌الله سیف که همراه معاونان خود در صبحانه کاری اتاق ایران حضور یافته بود، اظهاراتی کوتاه و در عین حال بحث‌برانگیز درباره قیمت و بازار ارز مطرح کرد که صریح بودن و متفاوت بودن آن، بازار ارز و تحلیلگران را غافلگیر کرد.

قیمت ارز به کف رسیده است

رئیس کل بانک مرکزی گفت: در روزهای اخیر با خبرهای خوشی که رسیده قیمت ارز کاهش یافته است و این کاهش هیچ دلیل خاص اقتصادی و منطقی ندارد.

وی در جمع خبرنگاران افزود: اگر قیمت ارز بیش از این کاهش یابد به صلاح نیست و بعید است بیش از این کاهش یابد.وی تصریح کرد: اگر قیمت‌ها بیش از این کاهش یابد، تاثیرات منفی خواهد داشت.

وی با اشاره به این‌که نرخ ارز منطق خود را دارد، افزود: کاهش قیمت‌ها در بازار آزاد به هیچ وجه دلیل خاصی جز خوشبینی‌ها و آثار روانی ندارد.

اظهارات متفاوت

این اظهارات کوتاه از آن رو متفاوت است که اولا رئیس کل بانک مرکزی، انتظار خود درباره قیمت ارز را به طور تلویحی اعلام کرده است.

ثانیا در حالی که افکار عمومی در انتظار کاهش قیمت ارز به سر می‌برند، وی صراحتا این کاهش را منتفی دانسته و حتی تلویحا این پیام را منتقل کرده که اجازه کاهش بیشتر قیمت ارز را نخواهد داد، بنابراین اظهارنظر وی ورای یک اظهارنظر ساده که اعلام سیاست آینده بانک مرکزی درباره قیمت ارز محسوب می‌شود، است.

این چنین شد که دیروز بلافاصله پس از انتشار این اظهارنظر، روند کاهشی آرام قیمت ارز که از حدود ده روز پیش آغاز شده، متوقف شد و با وجود این‌که بازار در انتظار تاثیر مذاکرات و سخنرانی‌های سیاسی نیویورک به سر می‌برد و احتمال آشکار شدن اثرات آن امروز محتمل به نظر می‌رسد، قیمت دلار و یورو ثابت ماند و حتی با اندکی افزایش مواجه شد، به طوری که بهای دلار روی 2930 تومان ثابت ماند و بهای یورو با ده تومان افزایش نسبت به دوشنبه به 3960 تومان رسید.

رمزگشایی از اظهارات غافلگیرانه

حال پرسش اینجاست که اهداف رئیس کل بانک مرکزی از این اظهارات متفاوت، آن هم در شرایط کاهش قیمتی بازار ارز چه بوده و وی درصدد انتقال چه پیامی بوده است؟ کارشناسان در این باره دو دسته اظهارنظر داشتند: گروه اول معتقد بودند که رئیس کل بانک مرکزی موافق کاهش بیشتر ارزش دلار به دلیل تاثیرگذاری منفی بر درآمد دولت در بودجه نیست. به گفته آنان، قیمت دلار در بودجه 2500 تومان بسته‌شده که با افزوده شدن هزینه‌های نقل و انتقال بالا به دلیل تحریم‌های بانکی، عملا بهای تمام شده فروش هر دلار حدود 2900 تومان برای دولت تمام می‌شود که معادل قیمت فعلی بازار آزاد است. بنابراین اگر قیمت دلار بیشتر کاهش یابد، دولت به نوعی با کسری بودجه مواجه می‌شود و اظهارات سیف به نوعی پیشگیری از این موضوع بوده است.

با این حال گروهی دیگر از کارشناسان به این بدبینی به‌ماجرا نگاه نمی‌کنند. به گمان آنان، رئیس کل بانک مرکزی با این اظهارات جلوی ایجاد یک بحران ارزی جدید و نوسانات شوک‌آمیز به قیمت ارز را که چند ماه است در آرامش به سر‌می‌برد گرفته است. بنابر این تحلیل، سقوط قیمت ارز چون ریشه اقتصادی ندارد، کوتاه‌مدت و مقطعی خواهد بود، اما همین امر باعث هجوم عده زیادی خریدار به بازار برای خرید ارز ارزان می‌شود و این امر ممکن است بلافاصله تقاضای ارز را افزایش داده و قیمت را بسیار بالا ببرد.

از سوی دیگر، همین نوسان ارزی باعث بر هم خوردن نظم قیمتی بازار ارز شده و تلاطم قیمت‌ها را به دنبال خواهد داشت. این کارشناسان می‌گویند آقای سیف برای جلوگیری از ایجاد این بحران، ترجیح داده قبل از بروز اثرات مذاکرات سیاسی به‌قیمت ارز که احتمالا باعث کاهش قیمت بیشتر آن در چند روز آینده می‌شود، تکلیف خود با قیمت ارز را روشن کرده و خیال فعالان اقتصادی را راحت کند.

چراغ سبز سیف به متقاضیان واقعی دلار

در این باره یک فعال بانکی با اشاره به این‌که نرخ واقعی دلار بین ۲۷۰۰ تا ۳۰۰۰ تومان است، درباره اظهارات ارزی دیروز رئیس‌کل بانک مرکزی گفت: این جمله به ‌معنای چراغ سبز بانک مرکزی به متقاضیان واقعی برای خرید دلار است.

سیدبهاء‌الدین حسینی‌هاشمی در گفت‌وگو با تسنیم، اظهار کرد: این صحبت‌ها باعث توقف سقوط قیمت دلار در بازار آزاد شد.

وی با بیان این‌که انتظار کاهش بیشتر نرخ دلار موجب به‌تعویق افتادن تقاضاهای واقعی برای دلار شد، تصریح کرد: این کاهش قیمت طی روزهای گذشته در حالی اتفاق افتاده که عرضه دلار افزایش نیافته است و مردم فقط به انتظار نتایج اجلاس سازمان ملل نشسته و امیدوارند که با لغو تحریم‌ها قیمت‌ها بیشتر از این کاهش یابد.

این کارشناس اقتصادی ضمن اشاره به اظهارات دیروز رئیس‌کل بانک مرکزی تاکید کرد: آقای سیف براساس فاکتورهای اقتصادی به مردم این هشدار را داد که قیمت‌ها از این پایین‌تر نمی‌آید و اگر تقاضای واقعی دارند نسبت به خرید ارز اقدام کنند.

حسینی‌هاشمی ادامه داد: انباشت تقاضا در روزهای اخیر موجب افزایش تقاضا در هفته‌های آینده و متعاقبا افزایش قیمت دلار خواهد شد؛ آقای سیف به متقاضیان واقعی دلار این چراغ سبز را داد که اگر نیازشان واقعی است نسبت به خرید ارز اقدام کرده و آن را به هفته‌های آینده موکول نکنند.

هراس از کسر بودجه

در همین حال دکتر مهدی تقوی، استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی به خبرنگار ما گفت: اگر قیمت ارز به زیر 2800 تومان برسد، دولت با کسر بودجه مواجه می‌شود.

وی افزود: دولت به دلیل پرداخت یارانه نقدی به اندازه کافی کسر بودجه دارد و تحمل کسری جدیدی را ندارد. بنابراین بانک مرکزی درصدد جلوگیری از کاهش نرخ ارز است. چون باید ارزهای بانک مرکزی به قیمت مناسب در بازار فروخته شود.

وی اظهار کرد: با این حال کاهش قیمت ارز به دلیل مسائل هیجانی است و احتمالا ماندگار نخواهد بود، اما رئیس کل بانک مرکزی تکلیف خود را با قیمت ارز روشن کرد و همه می‌دانند وی از این پس در راستای چه قیمتی حرکت می‌کند. بنابراین نوسانات نرخ ارز کاهش خواهد یافت.

سهمیه ارز مسافری دانشجویی تغییر نمی‌کند

رئیس کل بانک مرکزی از تجدید نظر در فهرست افراد ممنوع‌الخروج بانکی خبر داد و گفت: یک‌سوم مشمولان این فهرست رفع ممنوعیت شدند و بانک مرکزی مصمم است درجهت کاهش ممنوعیت خروج افراد تلاش کند.

سیف در پاسخ به پرسشی در خصوص احتمال بازگشایی سوئیفت نیز گفت: هم‌اکنون مطلب پیچیده‌ای برای نظام بانکی در این خصوص نیست و جایگزین‌هایی برای سوئیفت در نظر گرفته شده است. وی ادامه داد: اگر سوئیفت خواستار بازگشت به نظام بانکی باشد، مشکلی در این خصوص نداریم.

سهمیه ارز مسافری و دانشجویی تغییر نمی‌کند

معاون ارزی بانک مرکزی نیز در این صبحانه کاری گفت: میزان ارز مسافری و دانشجویی فعلا تغییر نمی‌کند، اما ممکن است در آینده براساس شرایطی کلی کشور کم و زیاد شود.

غلامعلی کامیاب افزود: میزان ارز مسافری براساس شرایط تعیین می‌شود و ممکن است در آینده تغییر کند که این موضوع بستگی به شرایط کلی کشور دارد.

معاون ارزی بانک مرکزی گفت: براساس مقررات قبلی، ارز دانشجویی به میزان گذشته تخصیص داده می‌شود، چارچوب‌ها همان چارچوب‌های قبلی است، اما به هر حال اولویت با پرداخت ارز دانشجویی نسبت به ارز مسافری است. وی در پاسخ به پرسشی مبنی بر این‌که سپرده‌گذاری ارزی در بانک‌ها مجددا چه زمانی آغاز خواهد شد، گفت: حساب‌های ارزی با منشأ خارجی و داخلی ابهاماتی را برای جامعه، مردم و بانک‌ها ایجاد کرده و بانک مرکزی در تلاش برای رفع این ابهامات است.

وی با بیان این‌که با اقدامات در دستور کار، سپرده‌گذاری ارزی در بانک‌ها افزایش خواهد یافت، گفت: ‌در گذشته به لحاظ مشکلات بر سر راه تامین ارز، بانک‌های تامین‌کننده سپرده ارزی و ارائه‌دهنده آن به صاحبان حساب‌ها به مسائلی برخورد کردند، موفق به تامین ارز به صورت نقدی نشدند، اما این موضوع اکنون حل شده است.

بسته پولی تغییر می‌کند

معاون اقتصادی بانک مرکزی نیز از تغییر بسته پولی خبر داد و گفت: بانک مرکزی معتقد است سیاستگذاری پولی، امری انعطاف‌پذیر است.

اکبر کمیجانی افزود: ویژگی بارز سیاست‌های مالی این است که به طور عمده براساس بودجه‌های سنواتی؛ هزینه‌ها و درآمدها تغییر می‌کند.

به گفته کمیجانی، بسته سیاستی نظارتی با توجه به‌خواست دولت و شرایط حاکم از مزیت انعطاف‌پذیری به دور است، به همین دلیل این بسته نه تنها بازبینی می‌شود، بلکه حق سیاستگذاری برای نظام بانکی محفوظ می‌ماند و هرگاه نیاز به تغییر داشته باشد، آن را انجام می‌دهیم.

معاون اقتصادی بانک مرکزی با اعلام این‌که 15.5 درصد تسهیلات غیرجاری نسبت به تسهیلات کل مطالبات معوق است، اظهار کرد: بانک مرکزی تلاش‌هایی را برای کاهش مطالبات معوق همانند گذشته در دست انجام دارد و بانک‌ها با اتخاذ تدابیری اقدام به دریافت مطالبات می‌کنند.

به گفته وی، رشد اسمی بودجه سال 1393 نسبت به بودجه اصلاحی سال 1392 رقم ناچیزی است و دولت گام‌جدیدی برای انضباط‌گرایی برداشته است. وی رقم نقدینگی خردادماه جاری را 473 هزار میلیارد تومان اعلام کرد و گفت: این رقم نسبت به پایان سال 1391 رشد 2.7 درصدی داشته است.