خودکفایی برنج در​گروی توجه به استان‌های شمالی

به عقیده کارشناسان، برای دستیابی به خودکفایی در تولید محصول برنج به عنوان دومین غذای اصلی ایرانی‌ها پس از گندم، می‌توان از دو مسیر افزایش سطح زیرکشت و همچنین افزایش راندمان این محصول در واحد سطح از طریق روش‌های به زراعی و به‌نژادی و کشت ارقام پرمحصول به هدف رسید.

جلوگیری از تغییر بی‌رویه کاربری اراضی شالیکاری نیز یکی دیگر از عواملی است که به عقیده کارشناسان می‌تواند در روند اجرای طرح خودکفایی تاثیر بسزایی داشته باشد.

عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی و نماینده مردم رشت نیز در این زمینه معتقد است با توسعه زیرساخت‌ها، حمایت از تولید برنج پرمحصول و همچنین کشت‌های دوباره (راتون) می‌توان بخش زیادی از نیاز کشور به این محصول را تامین کرد و از واردات نیز بی نیاز شد.

غلامعلی جعفرزاده همچنین مکانیزاسیون، زیرسازی اراضی، تسطیح و یکپارچه‌سازی و نوسازی مزارع را برای رسیدن به خودکفایی ضروری می‌داند و در گفت‌وگو با مهر می‌افزاید: به منظور دستیابی به این مهم مدیران و مسئولان باید با برنامه‌‌ریزی دقیق و مدون برای رفع مشکلات کشاورزان و حمایت از آنان در شهرستان‌های مختلف استان همه تلاش خود را به کار گیرند.

سیدولی‌الله عظمتی، فرماندار شهرستان رشت نیز با بیان این که رشت 75 هزار و 328 هکتار اراضی کشاورزی دارد که از این میزان 64 هزار هکتار آن مزارع شالیزاری است، بر ضرورت جلوگیری از تغییر کاربری اراضـــــی شالیکاری به عنوان یکی از موانع افزایش تولید محصول برنج در استان تاکید می‌کند و می‌گوید: جلوگیری از تغییر کاربری اراضی شالیکاری فقط از راه قضایی و قانونی نیست، بلکه نیاز است تا کار کشاورزی اصولی، تجاری و با​صرفه شود تا کشاورز تمایلی به تغییر کاربری نداشته باشد.

جبار کوچکی‌زاده، دیگر نماینده مردم رشت در مجلس نیز با بیان این که تولید برنج با هزینه بالا و قیمت پایین فروش، برای کشاورزان باصرفه نیست، به همین دلیل آنها به دنبال فروش و تغییر کاربری زمین‌ها هستند، می‌گوید: نیاز کشور به برنج حدود سه میلیون تن در ســال است که دو میلیون تن از آن با برنج تولید داخلی تامین می‌شود و اگر دولت از کشاورزان حمایت کند، می‌توانیم تمام نیاز کشور را تامین کنیم.

وی تاکید می‌کند: برای جلوگیری از تغییر کاربری زمین‌های زراعی لازم است امکانات و ابراز مناسب در اختیار کشاورزان قرار گیرد.

کوچکی‌زاده با بیان این که کشاورز به آب، سم و ابزار دیگر نیاز دارد، خاطرنشان می‌کند: اگر کشاورزی مکانیزه شود و دولت آب و سموم مورد نیاز کشاورزان را تامین کند، می‌توانیم در تولید برنج خودکفا شویم و دیگر نیازی به واردات بی‌رویه برنج‌های آلوده نخواهیم داشت.

در همین حال معـاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان گیلان نیز با بیان این که سال گذشته 15 هزار هکتار از اراضی زیرکشت ارقام پرمحصول برنج بود، در حالی که امسال با صددرصد رشد این رقم به 30 هزار هکتار افزایش یافته است، می‌گوید: سال گذشته 230 هزار هکتار در استان زیر کشت برنج بود که امسال با توجه به قیمت مطلوب برنج افزایش قابل ملاحظه‌ای یافته است.

ایرج بنیادی با بیان این که سال گذشته 680 هزار تن برنج سفید در شالیزارهای گیلان برداشت شد که برآورد می‌شود امسال به 750 هزار تن برسد، می‌افزاید: طرح خودکفایی برنج که در دست تهیه است، باید هر چه سریع‌تر عملیاتی شود تا بتوان در جهت آن برنامه حرکت کرد.

به گفته وی، طرح خودکفایی برنج طرحی سه‌ ساله است که اگر تسهیلات و اعتبارات لازم داده شود و همچنین ماشین‌آلات مناسب برای کشت مکانیزه تهیه و بذر و ارقام پرمحصول معرفی شود، خودکفایی دور از دسترس نیست.

جشن خرمن، آیینی دلگرم‌کننده برای شالیکاران

فراهم کردن شرایط، امکانات و تسهیلات مورد نیاز شالیکاران در حالی از عوامل عمده مکانیکی افزایش تولید و رسیدن به طرح خودکفایی عنوان می‌شود که اجرای مراسم و آیینی همچون جشن مردمی خرمن نیز به لحاظ معنوی تاثیر مهمی در ایجاد رغبت و انگیزه کشاورزان و شالیکاران برای ادامه این فعالیت در شرایط سخت کنونی دارد.

این آیین هر ساله پس از برداشت محصول برنج در روستاهای استان مازندران و به‌صورت خودجوش و مردمی برگزار می‌شود. مسئول بخش پژوهش‌های مردم‌شناسی میراث فرهنگی استان مازندران با بیان این که این مراسم در بیشتر روستاهای استان برگزار می‌شود، به جام‌جم می‌گوید: اجرای این مراسم کهن در روستای اسرم، از توابع میاندرود ساری بسیار پررنگ‌تر از سایر نقاط استان است.

طوبی اسانلو با بیان این که این مراسم امسال برای اولین بار جمعه گذشته در روستای پهنه‌کلای شهرستان ساری نیز برگزار شد، می‌افزاید: جشن خرمن،‌ آیینی است که به شکرانه برداشت آخرین محصول هر ساله در نیمه‌های شهریور تا اوایل مهر و همزمان با پایان برداشت محصول برنج برگزار می‌شود. وی با اشاره به برگزاری نماز شکر به عنوان برنامه محوری این آیین تصریح می‌کند: پخت غذای گروهی و پخش آن میان اهالی روستا، ‌اجرای مسابقات و بازی‌های مختلف همچون کشتی محلی، طناب‌بازی و اجرای موسیقی محلی از دیگر برنامه‌های جنبی این آیین است. ضمن این که دسته‌های شادمانی همراه با سرنانوازی، زنان با لباس‌های محلی و مجمعه بر سر و همچنین مردان با ابزار و ادوات کشاورزی به اجرای برنامه‌های شاد و مفرح می‌پردازند.

این پژوهشگر با اشاره به ثبت ملی این آیین در سال 89 خاطرنشان می‌کند: گرچه این آیین توسط خود مردم برگزار می‌شود و مردم بهترین حافظ این میراث هستند، اما در سال‌های اخیر میراث فرهنگی نیز حمایت‌های معنوی از این آیین داشته که به اجرای پررنگ‌تر آن منجر شده است.

به گفته اسانلو، با وجود شرایط سخت و تنگناهای اقتصادی برای شالیکاران، برگزاری این آیین تاثیر بسزایی در ایجاد رغبت در کشاورزان و شالیکاران برای ادامه شغل آبا و اجدادی‌شان دارد.