بررسی مشکلات مطبوعات در مناظره تلویزیونی

به گزارش جام‌جم، در این برنامه محمدکاظم انبارلویی سردبیر سابق روزنامه رسالت که همزمان دبیر سیاسی حزب موتلفه نیز هست، محمدرضا راه‌چمنی سرپرست روزنامه همبستگی و دبیرکل حزب وحدت و همکاری ملی، سیدمحمد صفی‌زاده مدیرمسئول روزنامه ابرار، مصطفی کواکبیان مدیرمسئول روزنامه مردم‌سالاری و دبیرکل حزب مـــــــردم‌سالاری و سید نظام‌الدین موسوی مدیرعامل خبرگزاری فارس، مدیرمسئول سابق روزنامه جوان و دبیرکل انجمن روزنامه‌نگاران مسلمان حضور یافته و بنابر اعلام مجری برنامه، محمدجعفر محمدزاده، عضو شورای اطلاع‌رسانی دولت از سال 88 تاکنون و معاون مطبوعاتی وزیر ارشاد در دولت دهم نیز با وجود دعوت قبلی، در این برنامه مناظره حضور نیافت.

ضرورت حفظ تعادل میان حقوق و حدود مطبوعات

در بخش اول از این برنامه مناظره، پس از پخش مستندی درباره مطبوعات که دارای اشاره‌هایی تاریخی نیز بود، مهمانان برنامه هر یک در بازه زمانی پنج دقیقه‌ای، دیدگاه‌های خود درباره استفاده از ظرفیت رسانه‌ها در کشور را بیان کردند.

محمدکاظم انبارلویی در این بخش از برنامه، با اشاره به این‌که احزاب، رسانه‌ها و دانشگاه‌ها، طی صد ساله اخیر از دل مدرنیته بیرون آمده‌اند، به برخی آسیب‌های فعالیت رسانه‌ای در کشور اشاره کرد و گفت: جریانی در مطبوعات با طرح شبهاتی، علیه فرهنگ، باورها و اتحاد ملی مردم فعالیت کرده اسـت. وی با اشاره به انجام پژوهشی در حوزه علمیه گفت که براساس نتایج این تحقیق، مطبوعات در سال 1378 تا 1388 مجموعا 2350 مورد شبهه به اعتقادات دینی وارد کردند که برای جلوگیری از این آسیب باید چاره‌اندیشی کرد.

محمدضا راه‌چمنی، دیگر سخنران این بخش از برنامه نیز با اشاره به تکلیفی که قانون اساسی بر دوش دولت نهاده تا آگاهی‌های عمومی را افزایش دهد، مطبوعات را مهم‌ترین ابزار برای تحقق این تکلیف دانست و با اشاره به این‌که فقط تعداد محدودی از رسانه‌ها ممکن است مخل مبانی اعتقادی مردم باشند، تاکید کرد: توجه به حقوق و حدود مطبوعات باید متعادل باشد.

مدیرمسئول روزنامه ابرار هم در این بخش از برنامه به آنچه نگاه تبعیض‌‌آمیز دولت در هشت سال گذشته خواند، انتقاد و تصریح کرد: وقتی مخاطبان روزنامه‌ها افزایش می‌یابد که آمارهای درست و واقعی به مردم ارائه شود اما مطبوعات دولت‌ساخته معمولا ارقام و آماری ارائه می‌کنند که مورد خواست مدیران است. صفی‌زاده عنوان کرد: وابستگی به رسانه‌ها، به کتمان واقعیت و در نتیجه کاهش مخاطب می‌انجامد.

مصطفی کواکبیان اما از منظری دیگر به برخی آسیب‌های مترتب بر رسانه‌ها اشاره کرد و نبود قانون جامع مطبوعات که باعث ایجاد خط‌قرمزهای توهمی می‌شود، برخی تبعیض‌ها، پاسخگو نبودن برخی مسئولان به رسانه‌های داخلی، دولتی و حکومتی بودن بسیاری از رسانه‌ها، مشکلات موجود در حوزه اقتصاد رسانه، کاهش تیراژ مطبوعات به‌گونه‌ای که هیچ‌یک از روزنامه‌های کشور در فهرست صد روزنامه پرتیراژ جهان نیست، خودسانسوری و برخی بداخلاقی‌های رسانه‌ای را از جمله مشکلات پیش‌روی مطبوعات دانست که بــاید برای رفع آن برنامه‌ریزی کرد.

و اما در نبود محمدجعفر محمدزاده، سیدنظام‌الدین موسوی آخرین سخنران این بخش از برنامه بود که خواستار فعالیت رسانه‌ها در چارچوب فریضه امر به معروف و نهی از منکر در فرهنگ دینی شد. وی با انتقاد از افرادی که آزادی رسانه‌ها را در چارچوب فرهنگ غربی معنا می‌کنند، گفت: حرکت مطبوعات با تکیه بر قانون است که باعث فعالیت پایدار رسانه‌ها می‌شود، اما وقتی یک روزنامه با مطالب خود ساختارها را برهم می‌ریزد، همین رفتار باعث ناپایداری فعالیت آن رسانه می‌شود.

بررسی چرایی تیراژ پایین مطبوعات

در بخش دوم از برنامه مناظره دیروز، مهمانان این برنامه به نقد مواضع یکدیگر درباره چالش‌های پیش‌روی مطبوعات پرداخته و همزمان عوامل فرهنگی و سیاسی را دخیل در پایین بودن تیراژ مطبوعات دانستند.

در این بخش از مناظره، کواکبیان با انتقاد از اظهارات انبارلویی درباره مطالب شبه‌ناک برخی مطبوعات، گفت که نباید با یک چوب، همه مطبوعات را برانیم. وی درحالی‌که با تاکید انبارلویی بر ضرورت برخورد قانونی با متخلفان روبه‌رو شد، تصریح کرد: کسی با برخورد قانونی مخالف نیست، اما برخوردهای سلیقه‌ای مناسب نیست. راه‌چمنی هم با انتقاد از انبارلویی که برخی مطبوعات را ستون پنجم دشمن می‌دانست، خطاب به وی اظهارکرد: اگر شما موردی را در این رابطه اطلاع دارید به نهادهای قانونی معرفی کنید، نباید همه مطبوعات را زیرسوال برد.

در ادامه این بخش از مناظره، مصطفی کواکبیان که معتقد بود در این برنامه روزه سیاسی خود را افطار کرده است، به تبعیض‌های موجود در حوزه رسانه پرداخت و گفت: وقتی فقط هزینه پیامک‌های ارسالی از سوی خبرگزاری فارس به مخاطبان، از هزینه ماهانه روزنامه مردم‌سالاری بالاتر است، من چگونه می‌توانم فرصت رقابت پیدا کنم؟ او درحالی سپاه را حامی این خبرگزاری دانست که موسوی این ادعا را رد کرد و با این حال گفت: برای فعالیت رسانه‌ای، پول گرفتن از سپاه بهتر است یا شهرام جزایری؟! موسوی افزود: کدام روزنامه اصلاح‌طلب تاکنون به دلیل بحران مالی تعطیل شده است؟ مشکل این است که روزنامه‌های زنجیره‌ای می‌خواهند یک صدا را در قالب 20 روزنامه نشر دهند که بدیهی است تیراژ پایین می‌آید.در ادامه این برنامه مناظره، مهمانان به پرسش‌های مخاطبان بیشتر درباره عملکــرد رسانه متبوع خود پاسخ داده و سپس در سومین بخش آن، مناظره‌ای دو نفره میان کواکبیان و انبار لویی برگزار شد که در آن به موضوع چرایی اقبال پایین مردم به مطبوعات پرداخته شد.