سالانه بیش از 100 هزار نفر به جمعیت معلولان کشور اضافه می‌شود

برای پی بردن به میزان معلولانی که بر اثر تصادفات جاده‌ای به معلولان کشور اضافه می‌شود می‌توان به سخنان رئیس سازمان نظام پزشکی توجه کرد. علیرضا زالی مدتی قبل گفته بود متاسفانه میزان معلولیت‌های پایدار ناشی از حوادث و سوانح رانندگی پنج تا هفت برابر بیشتر از آمار مرگ‌و‌میر ناشی از این حوادث است. این درحالی است که آمار کشته شدگان رانندگی در سال گذشته حدود 20 هزار نفر بود، به همین دلیل با یک حساب سر انگشتی می‌توان ادعا کرد سالانه یکصد هزار نفر به جمعیت معلولان کشور اضافه می‌شود، البته باید توجه کرد که این آمار فقط به افرادی که بر اثر حوادث رانندگی دچار معلولیت می‌شوند اشاره دارد. زیرا سالانه تعداد زیادی هم به صورت مادرزادی، مسائل ژنتیک و دیگر حوادث دچار معلولیت می‌شوند.

معلولان در پایتخت

مصطفی سراج، مدیر بهزیستی شهرستان تهران درخصوص تعداد معلولانی که سالانه به معلولان استان تهران اضافه می‌شود، به جام‌جم می‌گوید: اگر بخواهیم آمار استان تهران را به دست بیاوریم می‌توان گفت با توجه به این‌که تهران 17 درصد جمعیت کشور را داشته و جزو سه استان اول در زمینه تصادفات هم هست، دست‌کم سالانه چیزی حدود ده هزار نفر به جمعیت معلولان این استان اضافه می‌شود؛ البته این آماری تحلیلی است و با توجه به آمارهای دیگری که منتشر‌شده به دست آمده است.

این در حالی است که طبق آمارهای جهانی در کشورهای در حال توسعه 10 تا 15 درصد افراد دچار معلولیت هستند، اما در این بین 4 تا 5/4 درصد افراد دچار معلولیت‌های جدی هستند که نیاز به خدمات ویژه دارد، با توجه به این آمار و جمعیت کشورمان می‌توان گفت تقریبا سه میلیون و 200 هزار نفر معلول در کشورمان زندگی می‌کنند که نیاز به خدمات تخصصی دارند.

هزینه‌های میلیاردی

باتوجه به آمار بالای معلولان در کشور می‌توان نتیجه گرفت هر سال هزینه زیادی هم به کشور تحمیل می‌شود، هزینه‌ای که با پیشگیری از معلولیت در کشور می‌توان از آن کاست.

سراج درباره هزینه‌های معلولان می‌گوید: در آمارهای جهانی برای معلول ضایعه نخاعی در طول عمرشان 400 هزار دلار هزینه برآورد شده که به جامعه تحمیل می‌شود، ولی ما آمار مستندی در کشور نداریم. اما اگر حداقل هزینه هر فرد معلول را 500 هزار تومان در نظر بگیریم، آمار هزینه‌ای که به‌ دست می‌آید خیلی بالاست. زیرا شخص معلول نمی‌تواند سوار هر ماشینی شده و ماشین مناسب‌ و ویلچر می‌خواهد، از طرفی خانه او هم باید مناسب‌سازی شود و امور دیگری باید انجام شود که بالطبع هزینه‌های زیادی به جامعه تحمیل می‌کند.

اگر حداقل‌ها را در نظر بگیریم و بگوییم سالانه ده هزار نفر به جمعیت معلولان استان تهران اضافه شده و این افراد ماهانه هزینه‌ای برابر با 500 هزار تومان دارند، باید گفت هزینه معلولان در تهران سالانه 60 میلیارد تومان می‌شود. این در حالی است که حداقل برای معلولان ذهنی باید یک میلیون تومان هزینه در نظر گرفت، زیرا 500 هزار تومان اکنون کفاف هزینه نگهداری از یک سالمند را نمی‌دهد. علاوه بر این اگر تعداد معلولانی که سالانه به جمعیت معلولان کشور اضافه می‌شود را یکصد هزار نفر در نظر بگیریم می‌توان گفت سالانه 600 میلیارد تومان هزینه به کشور تحمیل می‌شود.

مدیر بهزیستی شهرستان تهران ادامه می‌دهد: اکنون 350 هزار نفر معلول و زن سرپرست خانوار زیر پوشش بهزیستی استان تهران قرار دارند.

به گفته سراج، در این میان 3600 خانواده چند معلولی وجود دارد که در بین آنها خانواده‌هایی وجود دارد که بین دو تا هفت فرزند معلول زندگی می‌کنند.

ضعف عملکرد وزارت بهداشت

ایرج عبدی، نماینده مجلس نهم و سخنگوی کمیسیون اجتماعی درباره بالا رفتن آمار معلولیت در کشور به جام‌جم می‌گوید: مرگ و میر و معلولیت‌های ناشی از تصادفات سبب بالا رفتن آمار شده است. از طرفی آمار سکته مغزی و بیماری‌های عروقی نیز که منجر به معلولیت می‌شود بالا رفته این در حالی است که کنترل دقیقی هم در بحث تولد نوزادان معلول وجود ندارد. علاوه براین، وزارت بهداشت از نظر مدیریتی رها شده به همین دلیل نیازهای مردم برطرف نمی‌شود.

به گفته عبدی، همه این موارد دست به دست هم داده و سبب شده آمار معلولیت در کشورمان بالا برود. او عنوان می‌کند: با توجه به آماری که کمیته امداد در اختیار ما گذاشته فوت و از کارافتادگی سرپرست خانوار دو فاکتوری است که باعث می‌شود مردم تقاضا کنند تحت پوشش کمیته امداد قرار بگیرند.

وی ادامه می‌دهد: ما در مجلس طرح بیمه فراگیر را داده ایم که در دست بررسی است. اگر این طرح به نتیجه برسد، حداقل از مشکل معیشت معلولان کم می‌شود.

بنابر این نیاز است مسئولان در بخش توانبخشی و جلوگیری از تصادفات کار بیشتری انجام دهند، زیرا ناامن بودن خودرو‌ها و جاده‌ها نقش عمده‌ای در کاهش آمار معلولیت‌در‌کشور دارد.

سخنگوی کمیسیون اجتماعی بیان می‌کند: ما در مجلس با مدیران شرکت‌های خودرو ساز برای مشکل ایمنی خودرو‌ها جلسه داشته‌ایم، زیرا بیشتر خودرو‌ها مناسب و ایمن نیستند.

سالانه 600 میلیارد تومان معلولان برای کشور هزینه دارند ​ البته این آمار بر اساس حداقل‌ها محاسبه شده است، زیرا به گفته کارشناسان هزینه‌های عاطفی را نیز باید در نظر گرفت. به همین دلیل می‌توان گفت جایگاه پیشگیری آن‌طور که باید و شاید در کشورمان دیده نشده است چون با ایمن‌سازی خودروها، مناسب‌سازی جاده‌ها یا فرهنگسازی و تسهیل شرایط آزمایش‌های ژنتیک می‌توان از جمعیت معلولانی که هر سال به کشور اضافه می‌شود، کم کرد.

مهدی آیینی‌ /‌ گروه جامعه