اهمیت دوران نوجوانی در برخورداری از زندگی سالم

بیشتر والدین نوجوانان به این واقعیت معترض هستند که رابطه آرام و بدون تنش‌شان با فرزندان به فاصله گرفتن، کشمکش قدرت و استقلال تبدیل شده است. در همین ایام است که تعلق فرهنگی، درک اخلاقی و خودانگاره مردانه و زنانه اصلاح می‌شود و روابط دوستی و شبکه‌های همسالان بستر مهمی برای پر کردن فاصله بین کودکی و بزرگسالی می‌شوند. اریکسون اولین کسی بود که هویت را به عنوان اولین دستاورد مهم شخصیت نوجوانی و گامی مهم به سوی تبدیل شدن ثمربخش و خشنود تشخیص داد.تشکیل هویت عبارت است از مشخص کردن این که چه کسی هستید، برای چه چیزی ارزش قائلید و چه مسیری را می‌خواهید در زندگی دنبال کنید. تعریف دیگری از هویت این است که فرد درباره خود به عنوان عامل منطقی، عاملی که براساس عقل عمل می‌کند، مسئولیت می‌پذیرد و می‌تواند اعمال خود را توضیح بدهد و این که چه فکری می‌کند. جستجو برای یافتن پاسخ این پرسش‌ها نیروی پیش‌برنده در پس خیلی از تعهدات جدید است ازجمله احساس تعهد به جهتگیری جنسی، شغلی، روابط میان فردی و درآمیختگی با جامعه، عضویت در گروه قومی، آرمان‌های اخلاقی، سیاسی، مذهبی و فرهنگی.

اریکسون تعارض روانی نوجوانی را هویت در برابر سردرگمی نامید. او باور داشت نتایج موفقیت‌آمیز مراحل پیشین، زمینه را برای حل مناسب این تعارض آماده می‌کند. برای مثال نوجوانی که با درک ضعیف اعتماد به نوجوانی می‌رسد، بسختی می‌تواند آرمان‌هایی بیابد که به آنها معتقد باشد. نوجوانی که خودمختاری یا ابتکار ناچیزی دارد گزینه‌ها را به طور فعال بررسی نمی‌کند و آنهایی که فاقد حس سختکوشی هستند، نمی‌توانند شغلی را انتخاب کنند که با تمایلات و مهارت‌های آنها هماهنگ باشد.

به عقیده اریکسون نوجوانان در جوامع پیچیده دچار بحران هویت می‌شوند و یک دوره موقتی سردرگمی و پریشانی را قبل از به توافق رسیدن در مورد ارزش‌ها و اهداف خود تجربه می‌کنند. نوجوانانی که به فرآیند تعمق و تامل می‌پردازند، سرانجام به هویتی پخته دست می‌یابند.

سردرگمی هویت در مقابل هویت، زمانی شکل می‌گیرد که نوجوان دچار تعارضات قبلی است یا به این علت که جامعه انتخاب‌های او را به مواردی محدود کرده است که با توانایی‌ها و تمایلات او هماهنگ نیست. در نتیجه نوجوان برای چالش‌های روانی بزرگسالی آمادگی ندارد. اواسط و اواخر نوجوانی، توانایی تفکر انتزاعی به نوجوانان امکان می‌دهد تا صفات گوناگون خود را در یک سیستم منظم ترکیب کنند و استفاده آنها از کلمه‌های وصفی نشان می‌دهد که می‌دانند ویژگی‌‌های روانی از موقعیتی به موقعیت بعدی تغییر می‌کند. با شناخت این مسائل باید به نوجوان کمک کرد تا این دوره را با موفقیت پشت‌سر بگذارد تا احتمال گرفتاری وی به مشکلات متعدد در دوران بزرگسالی بویژه گرایش او به ارتکاب جرم کاهش یابد.

رابعه موحد

روان‌شناس