به گزارش خبرنگار جامجم، شاید کمتر کسی تصور میکرد قیمتهایی که برای مدتی نه چندان کوتاه بر تابلوی صرافیها و سکهفروشان جا خوش کرده بود و تغییر نمیکرد مگر در جهت افزایش، امروز با حالتی شبیه سقوط به سمت پایین بتازد. این قیمتها در طول یک سال و نیم گذشته در بازار ارز حدود سه برابر و در بازار سکه بیش از دو برابر شده بود اما به ناگاه گویی ورق برگشته و پس از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری روند تغییرات قیمتها معکوس شده است. اما چه چیز سبب بروز این تحولات در بازارهای سکه و ارز شده است؟ کارشناسان اقتصادی متفقالقول بر این باورند که گذشته از کاهش بهای هر اونس طلا در بازارهای جهانی، آنچه نقش اساسی در این تغییر جهت بازار ایفا کرده، انتظارات روانی مردم برای کاهش هرچه بیشتر قیمتها است که این امر زمینهساز عرضه دلارهای خانگی به بازار و تشدید روند نزولی شاخصها در بازارهای دلار و طلا شده است. در همین حال برخی اخبار هم حاکی از عزم دولت دهم برای تحویل دلار با قیمت 2400 تومان به دولت جدید است. تصمیمی که بانک مرکزی هم بر اجرای آن تأکید کرده و در صورت جدی قلمداد شدن از سوی فعالان بازار، میتواند سرعت کاهش قیمتها را دو چندان کند.
دلاری که به زیر 3000 تومان رسید اما ...
در ادامه کاهشهای ده روز اخیر قیمت ارز، طلا و سکه ، روز یکشنبه هفته جاری با شدیدترین کاهش این بازار در سال جاری آغاز شد طوری که قیمتهای خرید و فروش طی یک ساعت آغازین معاملات همه را متحیرکرد.
روز یکشنبه که به تعبیری نیمهتعطیل محسوب میشد در حالی آغاز شد که در همان نخستین ساعت معاملات (ساعت 11 تا 12) شوک بیسابقهای بر قیمتها وارد شد طوری که هر دلار با 255 تومان کاهش از 3205 تومان به 2950 تومان رسید. این در حالی بود که خبرگزاریها به نقل از فعالان بازار ارز گزارش کردند حتی برخی فعالان ، دلار را به قیمت 2850 تومان هم خریداری کرده بودند. همزمان، قیمت یورو هم با حدود 300 تومان کاهش به 4050 تومان رسید.
این سونامی در حوزه خرید و فروش سکه هم با شدت تقریبا مشابهی رخ داد به طوری که قیمت هر سکه امامی با 85 هزار تومان کاهش، به یک میلیون و 40 هزار تومان کاهش پیدا کرد که طی ماههای اخیر بیسابقه بود. نیمسکه هم با کاهشی 15 تومانی به 555 هزار تومان رسید ولی ربع سکه، بدون کاهش، به قیمت 355 هزار تومان معامله شد. هر گرم طلای 18 عیار نیز با حدود 5000 تومان کاهش به 97 هزار تومان تنزل پیدا کرد. این در حالی بود که بازارهای جهانی طلا نیز روز گذشته که کشور تعطیل بود با روند کاهشی خفیف در قیمت، کار خود را آغاز کرد و هر اونس طلا با حدود ده دلار کاهش به قیمت 1289 دلار داد و ستد شد. شوک کاهشی ظهر یکشنبه بازار ارز و سکه در حالی رخ داد که این بازار، دچار شلوغی و ازدحام زیادی از افرادی بود که ادامه کاهش قیمتها آنان را برای فروش سکهها و اسکناسهای ارز خود به چهارراه استانبول یا دیگر مراکز خرید و فروش کشانیده بود.
اصلاح نسبی قیمتها
در ادامه معاملههای روز یکشنبه با توجه به رسیدن و بعضا نزدیکی قیمتها به اعداد گرد یک میلیون تومان (برای سکه امامی)، 3000 تومان (برای دلار) و 4000 تومان (برای یورو) که همواره در همه بازارها دارای بار روانی منظور میشوند به طور طبیعی (تکنیکال)، قیمتها تا حدی دچار اصلاح (برگشت) شد به طوری که بعد از ساعت 15 روز یکشنبه قیمت دلار به 3095 تومان و قیمت سکه تمامبهار طرح جدید به یک میلیون و 98 هزار تومان رسید و اندکی افزایش یافت؛ افزایشی که خیلیها تداوم آن درروز جاری را پیشبینی نمیکردند.
بهمن انتظارات
فرید ضیاءالملکی یکی از کارشناسان پولی و بانکی است که انتظارات مردم و اثر روانی را عامل اصلی کاهش قیمتها در بازار سکه و ارز عنوان کرده و میگوید: هم اکنون این مساله به مثابه گلوله برفی است که هر چه از عمر آن میگذرد به صورت بهمنوار بزرگتر شده و با شدت بیشتری در بازار تأثیر میگذارد. او در گفتوگو با جامجم می گوید که علاوه بر کاهش قیمت هر اونس طلا در بازارهای جهانی، تشدید انتظارات برای کاهش قیمتها سبب شده مردم دلارهای خانگی را برای فروش به بازار عرضه کنند. ضیاءالملکی حجم این دلارها را بیش از 20 میلیارد دلار ارزیابی کرده و میگوید: در صورت تداوم خوشبینیها و پایبندی دولت آینده به وعدههای داده شده، کاهش قیمت دلار به رقمی بین 2400 تا 2500 تومان اصلا دور از ذهن نیست.
تغییرات سیاسی، انتظار برای تغییر
علی معنویراد هم از دیگر کارشناسانی است که علت اساسی تغییرات کاهشی در بازارهای سکه و دلار را انتظارات مردم به بهبود اوضاع اقتصادی ارزیابی کرده و بستر ایجاد این شرایط را وعدههای رئیسجمهور منتخب برای کنترل تورم و تلاش برای بهبود اوضاع سیاسی در عرصه بینالملل میداند. نماینده اسبق ایران در صندوق بینالمللی پول درگفتوگو با جامجم با بیان اینکه شرایط اقتصادی دو سال گذشته و افزایش نگرانیها سبب شده بود مردم گرایش شدیدی به خرید دلار و یورو و نگهداری آن در منزل پیدا کنند، گفت: این اتفاقات سبب شده بود قیمت تعادلی ارز در بازار آزاد بسیار بالا برود؛ اما از این پس به نظر میرسد قیمت تعادلی روند کاهشی در پیش گرفته و بازار هر روز قیمتهای پایینتری را برای دلار و سکه تعیین میکند. به گفته مدیرکل اسبق ارزی بانک مرکزی حتی اگر وضع به همین شکل بماند و تحریمهایی که برای آینده نزدیک وعده داده شده عملی نشود اوضاع بسیار بهتر خواهد شد. چون جو روانی مثبتی بر بازار حاکم شده است.
معنویراد معتقد است در شرایط کنونی به خاطر اینکه سالهاست در ایران سرمایهگذاری خارجی به معنای واقعی انجام نشده، کشورمان بستر مناسبی برای جذب سرمایههای خارجی بوده و این نکته بدقت از سوی غرب رصد میشود. به همین علت در صورت بهبود روابط با غرب، شرایط برای ورود سرمایههای کلان به کشور مهیاست که این مساله نیز در کاهش قیمتها در بازارهای مختلف و در نتیجه کاهش تورم تأثیر بسزایی دارد؛ مسالهای که فعالان اقتصادی در داخل نیز بخوبی بر آن واقف هستند و به همین علت با پیشبینی کاهش قیمتها در آینده اقدام به عرضه دلارهای خانگی و سکههای انباشتشده کردهاند.
پیامهای انتخابات برای بازار
سیدکمال سیدعلی معاون سابق ارزی بانک مرکزی هم درگفتوگو با جامجم تحلیل خود را از اوضاع کنونی بازار اینگونه بیان میکند: انتخابات ریاست جمهوری پیام خوبی به مردم داد و آن هم پیام اعتدال بود. این اعتدال آن گونه که از شواهد پیداست قرار است در کابینه هم برقرار باشد و از تمام تفکرات و عقاید در آن حضور داشته باشند. همین مساله سبب میشود تنشهای سیاسی بشدت کاهش یابد که تأثیر مستقیمی بر بازارهای اقتصادی خواهد داشت. به گفته وی این مساله زمانی که با کاهش قیمتها در بازارهای جهانی همراه شده تأثیری دوچندان در داخل داشته و سبب شده تا قیمتها بشدت کاهش یابد. وی بر این باور است که کاهش قیمتها، سرمایههای خرد طلا و دلار را که در خانهها جمعآوری شده بود برای عرضه به بازار آورده و این مساله هم به کاهش قیمتها دامن زده است. به گفته او، در صورتی که تا پیش از استقرار دولت و یا بعد از استقرار آن تغییر قابلتوجهی هم در تحریمها ایجاد شود، میتوان شاهد تداوم سقوط قیمتها در بازارهای سکه و دلار بود.
معاون اسبق ارزی بانک مرکزی بر این باور است که ارزش دلار هم اکنون کمتر از 3000 تومان بوده و در صورت ادامه روند کنونی تا مرز نرخهای مرکز مبادلات کاهش خواهد یافت.
برنامه دولت دهم برای تحویل دولت با دلار ۲۴۰۰ تومانی
درهمین حال علی فخرموحدی مدیرعامل صندوق توسعه صادرات طلا و جواهر با تحلیل وضع موجود بازار طلا و سکه پیشبینی کرد این روند نزولی تا دو ماه آینده ادامه داشته باشد. او گفت: دولت دهم قصد دارد دولت را با دلار ۲۴۰۰ تومانی به آقای روحانی تحویل دهد.
وی در گفتوگو با تسنیم درباره وضع فعلی نوسانات طلا و ارز در بازار آزاد، اظهار کرد: بهطور حتم نمیتوان انکار کرد روند دوماهه آینده که در آن هستیم بهصورت نزولی است و کاملاً احساسی و غیرقابل پیشبینی حتی برای کارشناسان است و با هیچ معیاری جور درنمیآید.
وی با بیان اینکه بخشی از نوسانات بازار طلا به بازار داخل و بخش دیگر به بازار بینالملل مربوط است، افزود: بخشی که به بازار داخل مربوط میشود، جوّ روانی است که از گذشته در جامعه بوده، مردمی که هجوم میآوردند به خرید و قیمتها را بالا میبردند و دقت نداشتند که قیمتهای داخل بالای قیمت بینالمللی قرار دارد، باید انتظار ضرر را داشته باشند.
مدیرعامل صندوق توسعه صادرات طلا و جواهر ضمن اشاره به اینکه قیمت طلا در بازار داخلی بیدلیل بالا رفته بود، تصریح کرد: یکی از دلایل و نکات اصلی بالا رفتن قیمتها، ورود عوامل و شرکتهای اقماری، مؤسسات و بانکهای خصوصی، شرکتهای بیمه و پولهای سرگردان داخلی و پولهای هدفمند خارجی به بازارهای سوداگری مثل طلا، ارز و سکه است.
این فعال بازار طلا ادامه داد: سرمایهگذاری اینگونه شرکتها که پولهای زیادی در اختیارشان است، به این صورت است که از آنجایی که تولید از رونق افتاده پولهایشان را به سمت تولید نمیبرند و به سمت کالای واسطهای و گاهی اوقات ملک و آپارتمان میبرند، واسطهگری محسوب میشود و سودهای آنی و سرشاری را میتوان از آن کسب کرد که در هیچ اقتصاد سالمی مؤسسات مالی و شرکتهای اقماری بهسمت آنها نمیروند.
بهاعتقاد وی، دولت دهم برای آنکه یک حرکت مثبت دیگر در کارنامهاش داشته باشد، باید تمام تلاشش را بکند که قیمت ارز آزاد در بازار غیررسمی را تا حدودی به قیمت ارز در بودجه مصوب نزدیک کند. اگر ملاحظه کرده باشید، قیمت ارز در بودجه حدود 2400 تومان تصویب شده اما از نظر من قیمت واقعی ارز این نیست، چون کشور ما کشور قدرتمندی است. به اعتقاد این مقام مسئول در صندوق توسعه صادرات طلا و جواهر، دولت دهم این یک ماه آخر تلاش خودش را به کار میبندد که قیمت ارز در بازار غیررسمی را به قیمت ارز در بودجه مصوب برساند. نهایتاً قیمت ارز در بازار غیررسمی باید 5 تا 10 درصد بالاتر از قیمت مصوب حدود 2500 تا 2600 تومان قرار گیرد.
بانک مرکزی: پیشنهاد میپذیریم
از سوی دیگر روز گذشته رئیسکل بانک مرکزی اعلام کرد: همه اقدامات مورد نیاز را برای کاهش نرخ ارز و ادامه روند نزولی آن را انجام میدهیم. محمود بهمنی در گفتوگو با ایسنا با بیان این مطلب گفت: باید از نظرات و پیشنهاداتی که در این زمینه مطرح میشود استقبال کرده و عنایت لازم به آنها صورت گیرد که در این صورت میتوان بسیار به این موضوع امیدوار بود. وی اظهار کرد: اجرای تحریمهای خرید نفت و برخی مشتقات آن و نیز خدمات حمل و بیمه محمولههای نفتی و البته تحریم کامل بانک مرکزی از دسترسی به عملیات کارگزاری بینالمللی و خدمات مالی، توان مداخله بانک مرکزی در بازار ارز را کاهش داد.
کاهش تا 20 درصدی قیمت تلفن همراه
رئیس شبکه بازرسی و نظارت مردمی تلفن همراه گفت: طی ده روز گذشته با کاهش نرخ دلار قیمتها در بازار گوشی تلفن همراه از ۱۰ تا ۲۰ درصد کاهش یافته است.
مهدی عبقری در گفتوگو با فارس در تشریح وضع کنونی بازار گوشی تلفن همراه اظهار کرد: بازار شاهد کاهش قیمت ارز بوده است و به دلیل وابستگی 100 درصدی گوشی به ارز، بالطبع در بازار گوشی نیز قیمتها کاهش یافته است.وی افزود: از حدود ده روز گذشته قیمتها در بازار گوشی تلفن همراه بین 10 تا 20 درصد کاهش یافته است.
وی ادامه داد: کاهش قیمت در مدلهای کم قیمت حدود 10 درصد و در مدلهای گران که ارزبری بیشتری دارد حدود 20 درصد بوده است.
حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....