شهر زیارتی مشهد به دلیل وجود بارگاه مطهر رضوی هر ساله در روزهای نوروز شاهد ورود چند میلیون زائر و مسافر است؛ این در حالی است که امکانات خدماتی رفاهی همچون نبود و کمبود فضای مناسب برای اسکان زائران و پارک خودرو، هر ساله نارضایتیهایی را برای آنها بهوجود میآورد، هر چند رفع این مشکل در سالهای اخیر در دستورکار مسئولان شهر مشهد قرار گرفته و امسال نیز گامهای مثبتی در راستای رفع آنها برداشته شده است.
قائم مقام ستاد استقبال از بهار شهرداری مشهد بحث اطلاعرسانی برای گردشگر و زائر را جز اولویتهای شهرداری میداند و به جامجم میگوید: بر همین اساس این سازمان اقدام به چاپ و توزیع 300 هزار نسخه ویژهنامه با همکاری سازمانها و ادارات مرتبط با مباحث گردشگری استان در مبادی ورودی شهرها و راهآهن کرده است.
خلیلالله کاظمی به توزیع یک میلیون محصول فرهنگی شامل نقشه، کتابچه و لوح فشرده نیز اشاره میکند و میافزاید: علاوه بر اینها، 30 ایستگاه اطلاعرسانی، چاپ و نصب هزار بنر آموزشی در سطح شهر و فعالیت شبانهروز مرکز 137 از بیست و پنجم اسفند همه به دلیل راحتی مسافران در زمان حضور در مشهد است.
معاون حوزه خدمات شهری شهرداری مشهد بر کاشت هفت میلیون گل دائمی و فصلی تاکید میکند و ادامه میدهد: این گلها در قالب طرحهای مختلف و المانها در نقاط مختلف شهر نصب شده است تا دید منظر و شادابی مناسبی را برای شهروندان و گردشگران به ارمغان بیاورد.
وی به جشنواره گلهای پیازی مثل لاله همزمان با سال نو در پارک ملت اشاره میکند و میگوید: سایر اقدامات شامل 116 هزار مترمربع نقاشی دیواری، چراغانی و آذینبندی مسیرهای پرتردد، نصب پردههای الوان و رنگی، نصب 180 المان دایمی، موقت در 250 نقطه شهری و اجرای 29 پل گالری را برای عرضه محصولات هنرمندان است که البته در ایام دهه فاطمیه به تناوب پردههای مشکی نصب خواهد شد.
برنامههایی ویژه برای روزهای خاص
قائم مقام ستاد استقبال از بهار شهرداری مشهد به روزهای خاص اشاره میکند و میگوید: برای چهارشنبهسوری، آغاز سال جدید و سخنرانی رهبری نیز که روز پنجشنبه اول فروردین ساعت 15 و 30 دقیقه در رواق امام خمینی(ره) حرم مطهر رضوی برگزار میشود، تمیهدات ویژهای اندیشیده شده است.
اسکان دغدغه اصلی زائران
اسکان زائران و مسافران در مشهد در تعطیلات نوروزی همواره به عنوان یکی از مشکلات و دغدغههای اساسی زائران این شهر زیارتی مطرح بوده است. این امر بویژه سه تا چهار روزه اول سال که ورود زائران در این ایام به اوج خود میرسد، مشکلاتی را برای آنها ایجاد میکند. هر چند در یکی دو سال اخیر مسئولان شهری با ایجاد اقامتگاههای موقت و کمپهایی در سطح شهر درصدد رفع این مشکل برآمدند.
مدیریت امور فرهنگی و گردشگری شهرداری مشهد با اشاره به آمادهسازی دو کمپ غدیر و باباقدرت با ظرفیت ورود 5000 خودرو به جامجم میگوید: علاوه بر این کمپها، در برخی بوستانهای سطح شهر مانند وحدت و پردیس نیز مکانهایی برای اسکان موقت پیشبینی شده که در صورت پرشدن کمپها، زائران به این مکانها راهنمایی میشوند.
احسان ثانوی با بیان این که تقریبا تمام امکانات خدماتی رفاهی تفریحی همچون مرکز خرید، محل تفریح برای کودکان، ایستگاه آتشنشانی، بهداشت و سلامت، اجرای برنامههای فرهنگی و تعبیه وسایل رفت و آمد به حرم در کمپهای غدیر و باباقدرت فراهم شده است، میافزاید: اقامت در این کمپها برای مسافران و زائران رایگان است و فقط 5000 تومان به عنوان هزینه پارکینگ از خودروها اخذ خواهد شد.وی با اشاره به احتمال کاهش برودت هوا و بارش نزولات جوی چون باران در ایام تعطیلات تصریح میکند: چند محل اسکان اضطراری با سیستم گرمایشی مناسب نیز برای چنین ایامی در سطح شهر در نظر گرفته و آماده شده است که در صورت لزوم مسافران و گردشگران به این اماکن منتقل خواهند شد.
ثانوی با اشاره به اماکن اقامتی دیگر مانند هتلها و مهمانپذیرهای سطح شهر که 51 درصد هتلهای کل کشور را تشکیل میدهد، حسینیهها، مدارس آماده شده توسط آموزش و پرورش و خانههایی که مجوز میراث فرهنگی را برای اقامت زائران دارند، میگوید: این اماکن در کنار اماکن موقتی فراهم شده در مجموع توانایی تحتپوشش قرار دادن حدود دو میلیون زائر را در روزهای نخست تعطیلات دارد.
مدیر امور فرهنگی و گردشگری شهرداری مشهد با اشاره به ممنوعیت برپایی چادر توسط زائران در سطح معابر و پارکها به طور شخصی در ایام تعطیلات، میگوید: اطلاعات و نقشه اماکن اقامتی ثابت و موقت مشهد و دیگر اطلاعات موردنیاز گردشگران در ورودی شهر به زائران ارائه خواهد شد. این در حالی است که از دو طریق «راهنمایی از مبدا» و «ورود به پورتال اطلاعرسانی مشهد» نیز میتوانند اطلاعات موردنیاز خود را به دست آورند. به این صورت که با شماره تلفن 096308 و سایت مشهد توریست دات نت، تمام اطلاعات مورد نیاز از قبیل اطلاعات آب و هوا، نشانی اماکن ثابت و موقت اقامت، نقشه جامع شهری و جاذبههای سطح شهر و استان در اختیار آنها قرار خواهد گرفت.ثانوی با بیان اینکه ستاد استقبال از نوروز شهر مشهد از امروز آمادگی استقبال از زائران امام رضا(ع) را دارد، به دیگر اقدامات انجام شده توسط این ستاد اشاره میکند و میافزاید: احداث چهار پایگاه با عنوان ایستگاه استقبال از زائران در ورودیهای شهر مشهد و در محورهای نیشابور، قوچان، راهآهن و پایانه مسافربری و همچنین 23 پایگاه در سطح شهر که بستههای حاوی 8 ـ 7 محصول راهنمای گردشگری را به زائران ارائه میدهد و راهاندازی تورهای یکروزه مشهدگردی برای شهروندان و گردشگران به صورت رایگان از جمله این اقدامات است.
ترافیک کلافهکننده
یکی از بارزترین مشکلات زائران و مسافران و حتی خود مجاوران حرم مطهر رضوی در مشهد در ایام نوروز ترافیک سنگین، یکطرفه شدن خیابانها و مهمتر از همه محدود بودن فضای پارکینگ در هسته مرکزی این کلانشهر است.مدیرعامل سازمان حمل و نقل و ترافیک شهرداری مشهد با اشاره به زائرپذیری مشهد و با بیان این که براساس پیشبینیها نوروز امسال شاهد ورود پنج تا شش میلیون زائر به شهر مشهد خواهیم بود، به جامجم میگوید: این سازمان تمام سعی و همت خود را برای فراهم کردن تمهیداتی مانند ایجاد فضای پارکینگ، حمل و نقل مناسب، کاهش ترافیک و اطلاعرسانی به کار گرفته است، اگرچه ممکن است همچنان کاستیهایی در این زمینه وجود داشته باشد.
سیدمهدی امامیمیبدی با اشاره به مصوبه وزارت کشور و شورای عالی ترافیک استان درخصوص اجرای طرح زوج و فرد برای کاهش ترافیک در محدوده حرم مطهر میافزاید: این طرح از بیست و ششم اسفند تا دوازدهم فروردین 92 همهروزه از ساعت 7 صبح تا 9 شب در هسته مرکزی شهر و خیابانهای منتهی به حرم مطهر به اجرا درخواهد آمد و بر اجرای صحیح آن از طریق دوربینهای نصب شده در سطح شهر نظارت صورت خواهد گرفت.
وی درخصوص اجرای این طرح و مشکلات ترددی که در این زمینه برای زائران پیش خواهد آمد، خاطرنشان میکند: به دلیل شرایط خاص مشهد چارهای جز اجرای طرح و کنترل و مدیریت هسته مرکزی شهر وجود ندارد.
امامیمیبدی یادآور میشود: علاوه بر یک میلیون خودرو متعلق به شهروندان مشهدی، در ایامی چون تعطیلات نوروز و تابستان هم، روزانه حدود 70 تا 80 هزار خودرو وارد مشهد میشود و از آنجا که مقصد اصلی این خودروها هسته مرکزی شهر و زیارت بارگاه مطهر امام هشتم است و ظرفیت این محدوده شش تا هفت کیلومتر مربعی فقط حدود 50 هزار خودروست، بنابراین چارهای جز مدیریت این محدوده و اجرای طرح مذکور وجود ندارد.
وی تاکید میکند: محدوده اجرای طرح ترافیکی مشهد از طرق مختلف همچون ارسال پیامک به زائران در بدو ورود به مشهد، نصب بنر در سطح شهر و شهرستانهای منتهی به مشهد و ساخت و پخش تیزر در تمام استانهای کشور به زائران و مسافران اطلاعرسانی خواهد شد.
امسال مشکل پارکینگ تا حدی رفع میشود
مدیرعامل سازمان حمل و نقل و ترافیک شهرداری مشهد با اشاره به مشکل کمبود پارکینگ در ایام تعطیلات نوروزی میگوید: برای رفع این مشکل امسال 32 پارکینگ دائم و موقت در محدوده داخل طرح ترافیک و خارج از آن تهیه شده و در اختیار زائران قرار داده خواهد شد.
امامیمیبدی با بیان این که چند پارکینگ بزرگ از جمله بزرگترین پارکینگ طبقاتی کشور به نام پارکینگ آسمان در جنوب شرقی میدان 17 شهریور در مرز محدوده طرح ترافیکی با ظرفیت 2200 فضای پارک، از جمله پارکینگهای احداث شده دائم شهر است، میافزاید: علاوه بر این، پارکینگهای موقت متعددی نیز از طریق دستگاههای اجرایی مختلف که در محدوده طرح قرار دارند برای زائران آمادهسازی شده، این در حالی است که زمینهای قابل تبدیل به پارکینگ در محدوده هسته مرکزی شهر نیز با اجازه و مدیریت مالکان آنها برای زائران در نظر گرفته و ساماندهی شده است که نشانی آنها به اطلاع زائران خواهد رسید.
فاطمه مرادزاده / گروه ایران