مرمت‌های غیراصولی در شهری که می‌خواهد جهانی شود

بسطام یکی از مجموعه‌های زیبا، مهم و تاریخی شاهرود محسوب می‌شود که در دوره‌های قبل از سلجوقی تا قاجار ساخته شده است. شهر تاریخی بسطام شامل بقعه متبرکه امام‌زاده محمدبن جعفر صادق(ع) و آرامگاه بایزید بسطامی، صومعه بایزید، مسجد بایزید و ایوان الجایتو، آرامگاه غازان، مسجد و منار سلجوقی و مسجد جامع و برج کاشانه و مدرسه شاهرخیه است. این بناها با این‌که از معماری زیبا و منحصربه‌فردی برخوردار است، اما بی‌توجهی و کج‌سلیقگی در این ‌بناها بسیار به ‌چشم می‌خورد. این ‌در حالی ‌است که این شهر تاریخی در حال مرمت است و به گفته مسئولان اداره میراث‌ فرهنگی شاهرود پرونده آن در حال‌ آماده‌‌سازی برای ارسال به یونسکو است و در همین خصوص فعالیت‌های مقدماتی و اسکن لیزری بسطام نیز انجام شده است.

در همین حال سعید فلاح‌فر، کارشناس پیشکسوت مرمت که بتازگی از بسطام دیدن کرده درباره مرمت و منظره شهری این شهر تاریخی به خبرگزاری میراث فرهنگی گفت: پرونده تاریخی بسطام در حال آماده‌سازی در فهرست آثار جهانی است، اما عکس‌هایی که‌ در دو سال پیش از بسطام گرفته‌ شده با تصاویری که چند روز پیش از این شهر تاریخی ثبت شده است، تفاوت چندانی به ‌لحاظ مرمتی ندارد.

وی میلیون افزود: در حالی که شنیده می‌شود امسال یک میلیارد و 280 میلیون تومان بودجه به این سایت تاریخی اختصاص داده شده است از این بودجه یک میلیاردی، 200 هزار تومان هم به پاکسازی شهر و جمع‌آوری ریسه‌ها و ابزارهایی که سبب بهم‌ریختگی منظر شهری شده، تعلق نیافته و این‌ در حالی است که حداقل و اولین کار در یک سایت تاریخی، تمیز کردن و پاکسازی آن است.

فلاح‌فر با اشاره به انجام اقدامات غیراصولی در بناهای تاریخی مجموعه یادآور شد: شاید نصب بلندگو روی گنبد تاریخی آسیب‌زا نباشد، اما این اقدام نشان از بی‌توجهی مسئولان دارد و بیانگر این است که برای این بنا ارزشی قائل نیستیم.

وی با بیان این‌که چرا باید کولر روی دیوار گذاشته ‌شود تا آن را قیچی کند یا لوله‌ بخاری چنان با ظرافت از دیوارهای گره چینی بیرون بیاید که معماران و کارشناسان را در بهت و حیرت فرو ‌ببرد، گفت: اکنون تمام قدرت میراث‌فرهنگی بر گردشگری و سرویس بهداشتی متمرکز شده است و این‌که در یک محوطه چمن کاشته شود به اسم ساماندهی محوطه اصلا اصولی نیست.

فلاح‌فر با اشاره به این‌که اکنون بافت‌های ناب‌تر از بسطام وجود دارد که میراث ‌فرهنگی هنوز موفق نشده آنها را ثبت کند، افزود: پروژه بسطام در حالی از دو سال قبل مونیتورینگ می‌شود که هنوز هیچ اتفاق چشمگیری در آن مشاهده نشده است، در حالی که هزینه‌های مرمت نسبت به ساخت و ساز معمولی گران‌تر و بسیار تفاوت دارد.