انتظار زائران عمره به نفع بانکها است
یکی از آرزوهای همه مسلمان جهان، سفر به سرزمین وحی است. در کشورمان هم سیل مشتاقان این زیارت آنقدر زیاد است که خیلیها برای رسیدن به این آرزوها از خیلی از نیازهایشان چشم میپوشند و سالها در صف انتظار میمانند تا به آرزوی خود برسند اما آنچه برای زائران ایرانی این انتظار را دشوارتر میکند این واقعیت است که وقتی نوبت به زائر ایرانی میرسد، اندوخته او برای این کار ارزشش را از دست داده و مسافر سرزمین وحی به جای خوشحال شدن از پایان انتظار باید به فکر پرداخت مابهالتفاوت هزینه سفرش باشد؛ مابهالتفاوتی که اصلا قابل پیشبینی نیست و برای خیلیها کمرشکن است.
به نظر نماینده ولی فقیه هم سپردهگذاری مردم در بانکها باعث شده تا بیشترین سود به بانکها برسد و سپردهگذاران تنها با کاهش دارایی خود روبهرو شوند.
روز گذشته حجتالاسلام قاضی عسکر، نماینده ولی فقیه در این خصوص به مهر گفت: سپردهگذاری مردم در بانکها موجب شده تا بیشترین سود عاید بانکها شود و سپردهگزاران با کاهش ارزش پول دچار خسران شوند.
به نظر قاضی عسکر، راهکار مناسب این است که به جای اینکه پول مردم در دست بانکها بماند، خود سازمان حج این پول را در اختیار گرفته و با سرمایهگذاری در مسائل اقتصادی سود آن را به مردم بازگرداند.
غلامرضا رضایی، معاون حج و عمره سازمان حج و زیارت، هم در این باره به جامجم میگوید: «توجه داشته باشید پولی که زائران هنگام ثبتنام پرداخت میکنند، به حساب شخصی خودشان واریز میشود و سود هم به همان حساب واریز میشود. برای همین سازمان حج و زیارت در این بین نفعی نمیبرد.»
به گفته رضایی، مثلا کسی که 500 هزار تومان هنگام ثبتنام واریز کرده، وقتی بعد از پنج سال نوبت سفرش شد، حدود 400 هزار تومان سود به سپردهاش تعلق گرفته و بانک هم با توجه به بخش نامه بانک مرکزی به سپردهها سود میدهد، اما باز هم این مقدار پول کفاف هزینه سفر او را نمیدهد و باید مابهالتفاوتی پرداخت کند.
معاون حج و عمره سازمان حج و زیارت میگوید: «تنها راهی که میتوان به وسیله آن به زائران کمک کرد تا اندوخته آنها در طول زمان کاهش پیدا نکند و آنها هنگام سفر با مشکل روبهرو نشوند، این است که ترتیبی داده شود تا دوباره مانند دهه 60 پولی که زائران برای ثبتنام پرداخت میکنند، در حساب سازمان حج و زیارت قرار گیرد تا بتوان هزینههای آنها را متعادلتر کرد.»
رضایی میگوید باید پول در اختیار سازمان حج و زیارت قرار بگیرد تا آنها بتوانند مانور داده و هزینه زائران را تعدیل کنند.
این در حالی است که رضایی میگوید پول تنها حدود 12 روز به حساب سازمان و حج و زیارت واریز میشود و آن هم زمانی است که زائران در کاروانها ثبتنام میکنند.
او ادامه میدهد: «در این مدتی که پول در اختیار سازمان است، تمامی هزینههای زائران باید پرداخت شود، علاوه بر این سازمان حج و زیارت در برخی مواقع باید یارانههایی هم پرداخت کند، مثلا هنگام تاخیر در پروازها تمامی هزینه زائران را سازمان حج و زیارت میدهد. برای همین میتوان گفت در برخی مواقع سازمان زیان هم میکند.»
بازگشت به دهه 60
به گفته رضایی، در دهه 60 زائران هزینه ثبتنام را به حساب سازمان حج و زیارت واریز میکردند و با هزینه 27 هزار تومانی به سرزمین وحی میرفتند، اما از سال 73 به بعد با نظر دولت زائران پول خود را به بانک و حساب شخصی واریز میکنند.
معاون حج و عمره سازمان حج و زیارت، حرفهایش را اینطور ادامه میدهد: «با این شیوه به زائران فشار وارد نمیشد، اما مشکل از زمانی آغاز شد که قیمت دلار بالا رفت و سازمان مجبور شد هزینهها را با نرخ ارز مبادلاتی تامین کند، برای همین زائران باید پول بیشتری پرداخت کنند؛ هرچند که هزینههایی مانند بلیت هواپیما و هتل در عربستان افزایش نیافته و در برخی موارد کاهش هم داشته است.»
رضایی به زائرانی که برای حج واجب ثبتنام کرده و باید تا 16 سال دیگر در صف انتظار بمانند، اشاره میکند و میگوید: «هر سال حدود 75 هزار نفر به حج عمره میروند و تا 16 سال زائران در صف انتظار قرار دارند. هر کدام از آنها برای ثبتنام یک میلیون تومان پرداخت کردهاند.»
به نظر سیدناصر موسوی لارکانی، عضو کمیسون اقتصادی مجلس اگرچه بانکها به هزینه پرداختی زائران سود میدهند، ولی کافی نیست و از آن گذشته در سالهای اخیر ارزش پول ما حدود 120 درصد کاهش داشته است.
او میگوید: «برای نمونه زائر ایرانی عمره سال گذشته با یک میلیون و صد هزار تومان میتوانست به حج برود، اما الان این مبلغ به دو میلیون و 900 هزار تومان رسیده است.»
به گفته نماینده مردم فلاورجان، بهتر است هزینه ثبتنامی زائران در اختیار حج و زیارت قرار بگیرد تا مسئولان این سازمان این سرمایهها را در مسیری که شرع هم مناسب میداند، به کار بگیرند و مانع ضرر و زیان زائران شوند.
علاوه بر این لارکانی، سوء مدیریت و نوسانات ارزی را از دیگر دلایل آسیب دیدن زائران میداند.
مهدی آئینی - جامجم
