حمیدرضا ولی‌پور، باستان‌شناس و استاد دانشگاه:

خانه باستان‌شناسان نباید دولتی باشد

ایجاد خانه باستان‌شناسان پس از چند روز از صدور دستور تشکیل آن از سوی رئیس سازمان میراث فرهنگی در مراسم برگزاری کنگره باستان‌شناسان وارد فاز اجرایی شده است و در حال حاضر خانه پدری جلال آل‌احمد قرار است پاتوق باستان‌شناسان شود و اساسنامه آن نیز طی یک ماه آینده تدوین خواهد شد؛ اما این‌که این تشکل تا چه حد می‌تواند برای باستان‌شناسان مفید باشد آنها نظرات متفاوتی دارند و برخی باستان‌شناسان معتقدند باید نگاه‌ها تغییر کند و حرف‌ها در حد شعار نباشد. گفت‌وگوی انجام شده با حمیدرضا ولی‌پور، استاد دانشگاه و عضو انجمن علمی باستان‌شناسان را می‌خوانیم.
کد خبر: ۵۳۰۵۰۴

ایجاد خانه باستان‌شناسان که قرار است تا پایان سال تشکیل شود تا چه حد می‌تواند به حل مشکلات باستان‌شناسان کمک کند؟

کسی با چنین اقداماتی مخالفتی ندارد و هرقدر درخصوص تشکل‌گرایی تصمیم‌گیری شود، مفید خواهد بود. بالاخره کشور ما جزو کشورهایی است که در دنیا حجم آثار باستانی بالایی دارد و هرقدر در حوزه میراث فرهنگی کار شود و مسئولان حمایت کنند و این حمایت‌ها در حد حرف نباشد، حتما مغتنم است ولی باستان‌شناسان در این سال‌ها بدبین شده‌اند. برای آن‌که در سالیان اخیر جز آن‌که به این حوزه بی‌توجهی شود و جز آن‌که باستان‌شناسی مطالعات و ساختار پژوهشکده‌اش دچار مشکل شود کاری نشده و از این قول و قرار‌ها هم زیاد بوده است.

چه قول و قرار‌هایی؟

انتقال پژوهشگاه میراث فرهنگی به شیراز مشکلات زیادی ایجاد کرد و کاوش‌های باستان‌شناسی در این یکی دو سال اخیر به‌خاطر این مسائل دچار مشکل شده و کاوش‌های جدی که سال‌های اخیر بود وجود ندارد.

آیا به خاطر بحث اعتبارات بود یا مدیریتی؟

به‌هر حال همه اینها به هم پیوسته است و آن چیزی که طی سال‌های اخیر در حوزه باستان‌شناسی خوب عمل نشده و همه باستان‌شناسان به آن اذعان می‌کنند، تخریب و بی‌توجهی به محوطه‌های باستانی است. همچنین به‌کارگیری آدم‌های غیرمتخصص در حوزه میراث فرهنگی باعث شده مدیریت خوبی اعمال نشود. خانه اول باستان‌شناسان سازمان میراث فرهنگی است. این در حالی است که امروز کسان دیگری این مسئولیت را دارند و عملا باستان‌شناسان در این سازمان غریبه هستند.

اگر خانه باستان‌شناسان با حضور خود آنها ایجاد شود، آیا نمی‌تواند در بحث مدیریتی هدایتگر باشد؟

شرط هدف است. باید دید چه می‌خواهد بکند و چه ساختاری می‌خواهد داشته باشد و با چه برنامه‌ریزی و آیا این تشکل دولتی خواهد بود یا تشکل صنفی؛ همه اینها تاثیر دارد. هرکدام از اینها می‌تواند اهداف و اقبال باستان‌شناسان را به آن متفاوت کند.

شاید تشکل این خانه از سوی باستان‌شناسان بتواند از تصمیم‌گیری‌های صرف دولتی جلوگیری کند؟

اگر این‌گونه اقدامات شعارهای عامه‌پسند نباشد و واقعا رئیس جدید سازمان میراث فرهنگی و مسئولان بر این باور باشند که می‌خواهند برای باستان‌شناسان کاری انجام دهند، خیلی کارها می‌شود کرد.

باستان‌شناسی یک سابقه طولانی در کشور دارد و کار در این حوزه بسیار تخصصی است و باید کار را به خود باستان‌شناسان سپرد و باید اجازه داد آن چیزی که 80 سال در کشور پا گرفته، رشد پیدا کند؛ نه این‌که چیزی که وجود داشت تخریب شود و حالا بیاییم سر این موضوع که فکر جدیدی برایش بکنیم و تصمیم بگیریم. من فکر می‌کنم اصل موضوع این است که آیا دغدغه‌ای برای آثار ملی و فرهنگی در کشور وجود دارد؛ اگر هست خیلی کارها می‌شود کرد و خانه باستان‌شناسان یکی از آنهاست.

آیا وجود چنین تشکلی نمی‌تواند چنین توجهاتی را در جامعه ایجاد کند؟

چنین تشکلی اگر دولتی باشد چطور می‌تواند قوی باشد، البته من مخالف ایجاد خانه باستان‌شناسان نیستم، اما اگر فکرکنیم با ایجاد آن خیلی اتفاق خاصی بیفتد من بعید می‌دانم.

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها