پروانه‌هایی که روی دست فیلمسازان باد کرده است

به گزارش جام‌جم، از مجموع پروانه ساخت‌هایی که از آبان‌ماه سال گذشته تاکنون صادر شده که نزدیک به 60 پروانه است، تنها 20 فیلم به مرحله تولید رسیده است. در این بین باقی فیلم‌های پروانه دار، حتی رنگ پیش تولید را هم به خود ندیده‌اند. در فهرست فیلمنامه‌هایی که پروانه ساخت گرفته‌اند اسامی کارگردانانی چون علیرضا امینی، تهمینه میلانی، حسن هدایت، مسعود جعفری‌جوزانی، نیکی کریمی، حمید بهمنی و رامبد جوان به چشم می‌خورد.

نکته قابل تامل در فهرست فیلم‌های ساخته نشده، صدور چند پروانه ساخت برای برخی تهیه‌کنندگان است که حتی موفق به تولید فیلم قبلی خود هم نشده‌اند. برخی کارشناسان معتقدند کمبود بودجه سازمان سینمایی، پایین آمدن سطح سرمایه‌گذاری در سینما و برخی مشکلات حاشیه‌ای مانع افزایش تولید فیلم است.

ابراهیم اصغری، تهیه‌کننده فیلم سینمایی «زندگی شهید شوشتری» که ابتدای سال جاری پروانه ساخت دریافت کرده است، دلایل عدم شروع روند تولید فیلمش را به جام‌جم، این گونه توضیح داد: این فیلم قرار بود با مشارکت سازمان سینمایی، بنیاد سینمایی فارابی، استانداری خراسان رضوی و سپاه پاسداران ساخته شود؛ اما بعد از گذشت چند ماه از ابتدای سال که مراحل تحقیقات را شروع کردیم، هنوز بودجه لازم برای تولید فیلم تامین نشده و تلاش ما هم برای تهیه سرمایه لازم بی‌نتیجه مانده است.

او افزود: متاسفانه مشکلات مالی به بخش فرهنگی تسری یافته و ما با توجه به هزینه 5‌/‌2 میلیاردی فیلم حتی یک درصد آن را هم نداریم.

حسن هدایت، کارگردان فیلم سینمایی «سوده» هم که زندگی سوده همدانی یکی از فعالان سیاسی صدراسلام را به تصویر می‌کشد، در گفت و گو با جام‌جم درباره موانع تولید این فیلم گفت: مشکل اصلی پروژه ما صندوق خالی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بنیاد سینمایی فارابی در تامین بودجه است. ما منتظر هستیم این مشکلات برطرف و تکلیف این پروژه مشخص شود.

او یکی از عوامل وقفه تولید فیلم‌های سینمایی را هزینه‌های غیرقابل پیش‌بینی دانست و افزود: در کنار مشکلات مالی بخش دولتی، هزینه‌ها برای بخش خصوصی هم پیش‌بینی‌ناپذیر است و محاسبات مالی پروژه‌های سینمایی را به هم می‌زند. به همین دلیل بخش خصوصی چشم انداز روشنی برای تولید ندارد و اغلب هم دچار زیان مالی می‌شود، بنابراین بخش خصوصی سعی می‌کند در روند تولید فیلم‌ها با احتیاط وارد شود.

کارگردان «گراند سینما» همچنین افزود: از آنجایی که روند تولید یک فیلم طولانی است، در خوشبینانه‌ترین شکل، فیلم شما یک‌سال بعد از تولید اکران می‌شود و معلوم هم نیست شرایط اکران چگونه خواهد بود.

محمدصادق آذین، تهیه‌کننده سینما که قرار بود فیلم سینمایی «همنفس در باد» را تولید کند، درباره انباشته شدن فیلم‌هایی که پروانه ساخت دارند، ولی ساخته نمی‌شوند به جام‌جم گفت: اوضاع مالی به گونه‌ای شده که من در طول امسال دوسه پروژه سینمایی را به دلیل حمایت نشدن کنار گذاشته‌ام. بخش خصوصی دچار گرفتاری‌های مالی است و بخش فرهنگی هم حمایتی از آنها نمی‌کند.

او ادامه داد: متاسفانه تهیه‌کننده در سینما بلاتکلیف است، مشخص نیست پروژه‌ای که پروانه ساخت گرفته در آینده تکلیفش چه می‌شود؛ چون خطوط و باید و نبایدها روشن نیست، بخش خصوصی جرات نمی‌کند در این شرایط دست به تولید بزند.

آذین یکی از دلایل توقف پروژه‌های پروانه ساخت‌دار را عدم بازگشت سرمایه دانست و گفت: سرمایه‌گذاری در سینما ریسک است، اگر یک سرمایه‌گذار، بودجه‌اش را دلار بخرد، می‌داند که بالاخره سود می‌کند، ولی تولید یک فیلم عاقبت روشنی ندارد. شخصا می‌ترسم پول و سرمایه‌ام را برای کاری هزینه کنم که عاقبتش معلوم نیست.

مشکلاتی که در این گزارش اهالی سینما به آن اشاره کردند تا حدود زیادی مورد تائید مسئولان سازمان سینمایی هم است.مهدی عظیمی، مدیرکل اداره نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی در گفت‌وگو با جام‌جم درباره تلنبار شدن فیلم‌هایی که پروانه ساخت دارند، ولی به مرحله تولید نمی‌رسند، اعلام کرد: متاسفانه ما با این مشکل روبه‌رو هستیم و سازمان سینمایی برای رفع این مشکل ضوابط روشنی دارد.

او ادامه داد: ضوابط در مورد سینماگرانی که پروانه ساخت دریافت و دو بار هم تمدید می‌کنند و اقدام به تولید فیلم نمی‌کنند، طبق آیین‌نامه اجرا می‌شود و مطابق دستورات برایشان محدودیت‌هایی در نظر گرفته می‌شود. به گفته عظیمی، جزئیات محدودیت‌های مورد نظر البته هنوز تصویب نشده است.

او با اعلام خبر تکمیل آیین‌نامه صدور پروانه ساخت، افزود: این آیین‌نامه کلیات را در بر می‌گیرد که اکنون روی جزئیات آن کار می‌کنیم و برای کاربردی کردن مقررات قدم برمی‌داریم.

مدیرکل اداره نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی با توجه به بروز مشکلات مالی در تولید فیلم‌ها و کمبود سرمایه کافی در پاسخ به این‌که داشتن سرمایه‌گذار برای اخذ پروانه ساخت لحاظ می‌شود یا نه، گفت: در شرایط جدید یکی از موارد صدور پروانه ساخت، موضوع سرمایه‌گذاری است که تهیه‌کننده باید تعهد سرمایه‌گذاران را در حمایت از فیلم ارائه دهد. بر این مبنا شخص یا اشخاصی که از صفر تا صد تولید فیلم را به عهده می‌گیرند، مشخص می‌شوند.

او در این باره که تعداد زیادی از متقاضیان پروانه ساخت فاقد سرمایه‌گذار هستند و پس از دریافت پروانه به دنبال سرمایه‌گذار می‌گردند، گفت: شما مسائلی را طرح می‌کنید که ما مدت‌هاست با آن روبه‌رو هستیم، ما قصد داریم قوانینی را در نظر بگیریم تا سینمایی قانونمند و روش‌مند داشته باشیم. بررسی این امر در دستور کار ماست و مقررات لازم در این باره بزودی اعلام خواهد ‌شد.

آزاده کریمی / گروه فرهنگ و هنر