7 هزار دقیقه ارتباط بین ایران و عربستان

تازه وقت آن می‌شود که پای جعبه جادو بنشینند، گنبد سبز پیامبر و خانه کعبه را ببینند و به یاد زائرانشان اشک بریزند و از خدا توفیق حج بخواهند.

هر سال چندین گروه از سازمان صدا و سیما عازم حج می‌شوند تا تصاویری برای میلیون‌ها انسان مشتاق ارسال کنند که در ایران مانده‌اند.

سرپرستی این گروه به عهده حسن گروسی مدیر شبکه قرآن و معارف سیما و مدیر شبکه تلویزیونی- اینترنتی لبیک است. برای بررسی فعالیت‌های رسانه ملی در حج سال 91 با او گفت‌وگو کردیم.

موافقید برای آغاز، از مهم‌ترین دستاوردهای رسانه ملی در حج 91 بگویید؟

بله، البته با ذکر یک مقدمه کوتاه؛ امسال در دیداری که کارگزاران حج با مقام معظم رهبری داشتند، حجت‌الاسلام و المسلمین قاضی عسکر اعلام کرد که برنامه‌های صدا و سیما باعث تغییر نگرش مردم به حج شده است.

خوشبختانه با حمایت‌های همیشگی بعثه مقام معظم رهبری، توانستیم امسال نیز برنامه‌های متفاوتی را با نگاه‌های گوناگون تهیه و روی آنتن ببریم. امسال سه برنامه تولیدی داریم که خدا را شکر در جذب مخاطب موفق بوده‌اند.  برنامه «روضه رضوان»  که از برنامه‌های دینی قدیمی صدا و سیماست، هفته‌ای دو برنامه نیم ساعته روی  آنتن شبکه 2 می‌برد.

با توجه به آنکه شبکه 2، شبکه خانواده تعریف شده، این برنامه تلاش می‌کند که به موضوع سبک زندگی حج و حضور خانواده‌ها در این سفر معنوی بپردازد. امام خمینی(ره) سال‌ها پیش فرمودند که مناسک حج، مناسک زندگی است. سعی‌مان این است که در این برنامه چنین نگاهی وجود داشته باشد. برنامه «با کاروان» نیز هر هفته دو برنامه یک ساعته روی آنتن شبکه اول می‌برد.

شعار شبکه یک سیما «شبکه هر ایرانی» است. به همین دلیل عوامل این برنامه سعی دارند با حضور در کاروان زائران استان‌های مختلف، از همه اقوام ایرانی گزارش تهیه کنند و به نوعی نگاهی ملی داشته باشند.  یکی دیگر از برنامه‌های موثر صدا و سیما در ایام حج «ضریح آسمانی» است که هر هفته دو برنامه یک ساعته در شبکه قرآن و معارف سیما دارد. برنامه‌ای که با توجه به رویکردهای شبکه قران، رویکرد تخصصی‌تر دارد. همه این برنامه‌ها علاوه بر شبکه‌های مگوناگون، از شبکه اینترنتی لبیک نیز قابل مشاهده اند.

آماری از میزان برنامه‌هایی که امسال ساخته‌اید، وجود دارد؟

در هفته حج امسال بیش از 70 عنوان برنامه پخش شدند که بخشی از این برنامه‌ها، سال‌های قبل توسط گروه‌های مختلف صدا و سیما ساخته شده بودند. در کل، رویکردهای اصلی برنامه‌های ما افزایش وحدت بین مسلمانان، ایجاد معرفت و آگاهی، ترویج زندگی‌ و عبادت‌های جمعی است.

یکی دیگر از رویکردهای ما به توجه به نامگذاری امسال توسط مقام معظم رهبری به حمایت از کار و سرمایه ایرانی، پرهیز دادن مردم از بازارگردی و خروج ارز از کشور است که خوشبختانه امسال شاهدیم مردم کمتر وقتشان را صرف بازارگردی می‌کنند، قطعا برنامه‌های رسانه ملی در این باره تاثیرگذار بوده است.

در هفته حج چندین برنامه ساختیم با رویکرد مقایسه قیمت کالاها در ایران و عربستان، سعی کردیم زائران را به سمت خرید سوغات از ایران سوق دهیم که خدا را شکر تا حدودی موفق بودیم و امروز شاهدیم که بخش قابل توجهی از زائران ایرانی قبل از اعزام، بخش اصلی سوغاتشان را خریده اند. 

در حج سال 91 تا به امروز، بیش از دو هزار و 200 عکس، سه هزار و 800 گزارش و خبر مکتوب، 900 ارتباط تلفنی زنده و تولیدی پخش شده اند. ارتباط‌های صوتی ما با ایران بیش از 4 هزار و 900 دقیقه و ارتباط‌های تصویری ما دو هزار و 100 دقیقه بوده است. البته یک بانک تصویری قوی نیز امسال تهیه شده که فیلم‌هایش در برنامه سازی‌های آتی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

پوشش مراسم‌ و برنامه های عمومی چگونه بود؟

امسال توانستیم دو مراسم دعای کمیل مدینه منوره را پوشش صوتی و تصویری مناسبی بدهیم. هر یک از این دعاهای کمیل از شبکه قرآن و یکی دیگر از شبکه‌های ملی و از چند شبکه رادیویی پخش شدند. مراسم معنوی دعای عرفه و برائت از مشرکین نیز با تمام محدودیت‌های ما به صورت کاملا زنده از رسانه ملی پخش شد تا تمام مردم ایران با زائران خانه خدا همراه شوند.

امسال با چه ظریفیت‌هایی در  سفر حج شرکت کردید؟

با توجه به آنکه امسال، سهمیه بیشتر سازمان‌ها برای حج تمتع کاهش یافت، متاسفانه این موضوع شامل حال رسانه‌ها نیز شد. بنده معتقدم که حضور رسانه‌ها در سفر حج باید سال به سال پررنگ‌تر شود و اگر کاهش سهمیه‌ای هم باشد، نباید فعالیت رسانه‌ها را مختل کند.

موضوع صحبتم تنها به رسانه ملی نیست، عموم رسانه‌ها را می‌گویم. بازتاب رویدادهای حج، وظیفه سنگینی است و اگر رسانه‌ها امکانات داشته باشند، بدون تردید می‌توانند کارهای عظیم و ماندگاری انجام دهند. امسال از کل رسانه ملی با ده‌ها شبکه داخلی و خارجی، رادیویی و تلویزیونی و حتی اینترنتی  35نفر به حج اعزام شده‌اند، شاید برایتان جالب باشد بدانید که در حج امسال تنها از یک شبکه الجزیره بیش از 18 نفر به حج آمده‌اند.

در حوزه مستندسازی چه کردید؟

هر سال ما یک گروه 13 نفره مستندساز با خودمان به حج می‌آوردیم که انصافا تولیدات قابل دفاع و فاخری داشتند. نتیجه فعالیت این گروه‌ها، آرشیو بزرگ مستندهای حج است که با موضوع های گوناگون ساخته شده از آداب  و رسوم اقوام ایرانی در حج گرفته تا سبک زندگی مسلمانان دیگر کشورها در موسم حج.

امسال با توجه به آنکه فیلم موهن به ساحت مقدس پیامبر اعظم(ص) ساخته شد، طرح ساخت چند مستند با رویکرد علاقه مسلمانان به پیامبر اکرم و موضوع هایی از این قبیل را در برنامه داشتیم ، ولی متاسفانه سهمیه مستندسازان نیز حذف شد و به این اهداف نرسیدیم. از سوی دیگر، صدا و سیما هر سال یک سهمیه برای اعزام هنرمندان به حج داشت. هنرمندانی که با سهمیه رسانه ملی به حج مشرف می‌شدند، علاوه بر حضور در حج در برنامه‌ سازی‌های ما نیز مشارکت داشتند که متاسفانه امسال این سهمیه نیز حذف شد!

مکه مکرمه - خبرنگار اعزامی جام جم