این مساله برای بسیاری از مشتریان میادین میوه و ترهبار سطح شهر که بیشترشان از خانوادههای کارگر، کارمند یا بازنشسته با درآمد متوسط و حتی رو به پایین هستند، آنقدر مهم است که ترجیح میدهند شرایط نهچندان مطلوب خرید از میادین میوه و ترهبار را به جان بخرند، اما حداقل کمی در هزینههایشان صرفهجویی شود.
ارزان بودن قیمت نسبت به مغازههای سطح شهر، تنوع محصولات یا جمع بودن اکثر مایحتاج مورد نیاز خانوادهها در یکجا از مهمترین دلایلی است که بسیاری از خانوادهها را به میادین میوه و ترهبار میکشاند، اما وجود برخی مشکلات و کاستیها موجب شده تجربه ناخوشایندی برای شهروندان در خریدشان رقم بخورد.
بحث و جدلهای بین شهروندان و غرفهداران که گاه به درگیری لفظی و در نهایت به بهای بیحرمتی به مشتری تمام میشود، مجبور کردن مشتریان به خرید بیش از حد نیاز، ممنوعیت جدا کردن و درهم فروختن و کیفیت پایین برخی محصولات بخصوص میوهها ازجمله مشکلاتی است که کام شهروندان را در خرید از میادین و بازارهای روز میوه و ترهبار شهرداری تلخ میکند.
حق با غرفهدارهاست!
بیش از دو دهه از راهاندازی میادین میوه و ترهبار میگذرد، اما هنوز خدماتدهی آنها به شهروندان نهتنها استانداردسازی نشده بلکه بر عکس شعارها، همیشه حق با غرفهدارهاست.
محصولات بیشتر به صورت درهم و پس از مدتها در صف ایستادن به شکلی کاملا تحمیلی به فروش میرسد و کیفیت اجناس نیز با عرضه مطلوب فاصله بسیار دارد.
واقعیت این است شهروندانی از میادین میوه و ترهبار خرید میکنند که جزو اقشار کمدرآمد و حقوقبگیر جامعه هستند؛ خانوادههایی که خرید از میوهفروشی محلهشان که گاه برای چند کیلو میوه ناقابل باید تراول 50 هزارتومانی روی میز فروشنده بگذارند اصلا برایشان صرفه اقتصادی ندارد؛ در چنین شرایطی بازارها و میادین میوه و ترهبار بهترین گزینه برای این خانوادههاست که مبلغ مشخصی را در سبد هزینههای ماهانهشان برای خرید مایحتاج روزمره مانند میوه و سبزی کنار گذاشتهاند.
اعتراض یا سکوت
مسئولان میادین میوه و ترهبار به اصل مشتریمداری توجهی ندارند و بیشتر به فکر عرضه واسطهای محصولات هستند. قیمتگذاری اجناس با کیفیت آنها همخوانی ندارد و قیمت یک محصول در غرفهها ثابت ولی کیفیت آنها با هم متفاوت است.
نسرین دولتی، خانم خانهدار ساکن منطقه امیرآباد که هفتهای دو بار برای خرید به میدان میوه و ترهبار جلال آلاحمد مراجعه میکند، با انتقاد از رفتارهای ناشایست برخی غرفهداران میگوید: تقریبا روزی نیست که در میدان میوه و ترهبار محلهمان بین یک مشتری با یکی از غرفهداران جر و بحث نشود. کیفیت بد اجناس، درهم بودن و دورریزی زیاد میوه و صیفیجات صدای بسیاری از مشتریان را درآورده است.
او میگوید: مشتریانی که به میادین میوه و ترهبار مراجعه میکنند در برابر این رفتار میدانداران به دو گروه تقسیم میشوند؛ آنهایی که میبینند فروشنده میوه و صیفیجات لهیده و خراب برایشان میریزد یا بیشتر از نیازشان کیسه را پر میکند، اما ترجیح میدهند فقط سکوت کنند و حرص بخورند و گروه دیگر مشتریانی هستند که با دیدن این وضع اعتراض میکنند، با فروشنده جر و بحثشان میشود و در نهایت متاسفانه برای حفظ حرمت خودشان هم که شده چارهای جز کوتاه آمدن ندارند، چون برخوردهای برخی فروشندگان با مشتریان معترض، توهینآمیز است.
جدا از بداخلاقیها و رفتارهای ناخوشایند فروشندگان، رعایت نکردن موارد بهداشتی از سوی کارگران و فروشندگانی که در میادین میوه و ترهبار کار میکنند نیز موجب نارضایتی مشتریان شده است. ریختن سبزی و صیفیجات روی زمین و زیر پای کارگران و فروش همان محصولات به مشتریان، کارگرانی که با پوتینهای کثیف بار مرغ را از داخل وانتهای مخصوص خالی میکنند و... از جمله این موارد است.
مدیرعامل سازمان میادین میوه و ترهبار شهرداری تهران، اما چندان گلایههای مطرح شده از سوی شهروندان را قبول نداشته و معتقد است: قطعا خرید از میادین میوه و ترهبار مزایایی هم دارد که باعث میشود روزانه 5000 نفر برای خرید به بازارهای روز و میادین میوه و ترهبار مراجعه کنند.
حسین صفایی در گفتوگو با جامجم با تاکید بر اینکه قیمت محصولات عرضه شده در میادین میوه و ترهبار 50 تا 60 درصد ارزانتر از سطح شهر است، میگوید: تلاش میشود این تعیین نرخها با توجه به توان اقتصادی خانوادهها باشد و بهنظر میرسد همین مزیت موجب شده تا مشتریان این بازارها هر روز بیشتر شوند.
چرا روزی 18 ساعت کار؟
موضوع برخوردهای نامناسب برخی غرفهداران و کارگران میادین میوه و ترهبار را صفایی هم میپذیرد و این وضع را ناشی از یکسری مشکلات ساختاری دانسته و توضیح میدهد: با اینکه هماکنون بازرسان سازمان در میادین و بازارهای روز میوه و ترهبار مستقر هستند و بر عملکرد غرفهداران و کارگران نظارت میکنند تا کمتر شاهد بگو مگو و برخوردهای نادرست با مشتریان باشیم، اما به نظر میرسد این موضوع اجتنابناپذیر است. صفایی البته سختی کار کارگران و غرفهداران را نیز در این زمینه مزید بر علت میداند و توضیح میدهد: روزی 18 ساعت کار و تحمل فشار روحی و جسمی، شرایطی بهوجود میآورد که این فشار ناخودآگاه به مشتریان تحمیل میشود. در این راستا تلاش میکنیم شیفتهای کاری کارگران و غرفهداران را کوتاهتر کنیم.
مشکلات خرید درهم
شاید اگر از بسیاری از شهروندانی که برای خرید مایحتاج روزانه به میادین میوه و ترهبار مراجعه میکنند، بپرسید که چرا این مراکز را برای خرید انتخاب میکنند؛ فقط یک پاسخ مشترک بشنوید اینکه قیمتها نسبت به سطح شهر ارزانتر است، اما در عوض دل پری از کیفیت محصولات دارند.
بازنشستهای که به گفته خودش هفتهای یکبار از میدان میوه و ترهبار نزدیک خانهشان خرید میکند، میگوید چند کیلو هلویی که از میدان میوه و ترهبار خریده بود، همگی خشک و بدون آب بود و وقتی میوهها را نزد غرفهدار برده او با دیدن جمعیتی که در صف ایستاده بودند، بلافاصله برای اینکه توجه بقیه مشتریان جلب نشود، میوهها را از وی گرفته و با میوه مرغوبتر عوض کرده است.
خانم شاغلی هم میگوید: دو کیلو گردوی تازهای که خریداری کرده، تقریبا داخل همگیشان خراب بوده و درواقع انگار او تمام پولش را دور ریخته است.
غرفهداران باید میوههای خراب را پس بگیرند
در حالی که بیشتر مشتریان از برخوردهای بد غرفهداران و کارگران هنگام مخالفت با تحمیل محصول بیشتر به مشتری یا پس نگرفتن محصولات بیکیفیت و خراب اعتراض دارند، اما مدیرعامل سازمان میادین میوه و ترهبار تاکید میکند: شهروندان نباید محصولات مورددار و بیکیفیت و خراب را از میادین خریداری کنند.
صفایی این را هم میگوید که شهروندان میتوانند حتی پس از بردن یک محصول به خانه اگر متوجه خراب بودن آن شدند، اجناس خریداری شده را پس بیاورند و پولشان را دریافت کنند.
دورههای آموزشی برای کارگران و غرفهداران
مدیرعامل سازمان میادین میوه و ترهبار شهرداری تهران با اشاره به تذکر گرفتن یا اخراج سالانه 150 کارگر و غرفهدار در میادین و بازارهای روز میوه و ترهبار شهرداری تهران میگوید: از اواخر مهر امسال آموزش کارگرانی که در میادین میوه و ترهبار کار میکنند آغاز شده و قرار است طی نیمه دوم امسال هرروز تعدادی از کارگران دو ساعت در مدت 45 روز و در مجموع 500 ساعت آموزش ببینند و در پایان هم گواهی آموزشی دریافت کنند.
صفایی در پاسخ به اینکه شهروندان در صورت داشتن هرگونه اعتراض یا بروز هر مشکلی در میادین به کجا باید مراجعه کنند، تصریح میکند: در تمام بازارها و میادین میوه و ترهبار یک بازرس ناظر ویژه حضور دارد که شهروندان میتوانند هرگونه مشکل، چه در رفتار غرفهداران و کارگران و چه از بعد کیفیت محصولات را به این ناظر یا رئیس میدان میوه و ترهبار گزارش دهند.
البته تمهیداتی که مدیرعامل سازمان میادین میوه و ترهبار شهرداری تهران به آن اشاره میکند از جمله آموزش کارگران، پس گرفتن میوههای خراب یا مجبور نکردن مشتریان به خرید بیش از نیاز شاید خیلی متفاوتتر از وضع موجود باشد و حتی آرمانی هم به نظر برسد، اما اگر چنین باشد شاید شهروندان هم بتوانند امیدوار باشند مسئولان سازمان میادین در تلاشند تا اصل مشتریمداری را نه صرفا در حد یک شعار زیبا که درون غرفهها نصب شده بلکه به معنای واقعی کلمه اجرایی کنند.
مزایای خرید از میادین ترهبار
* با تمام این مشکلات، خرید از میادین میوه و تره بار مزایایی هم دارد که بسیاری از شهروندان را با وجود برخی تلخیها همچنان مشتری پر و پا قرص آن نگه داشته است.
* ارزان بودن و تفاوت قیمت حداقل 50 درصدی محصولات عرضه شده نسبت به مغازههای سطح شهر، تنوع محصولات و فراهم بودن اکثر مایحتاج مورد نیاز خانوادهها در یکجا، از میوه و سبزیجات گرفته تا مواد لبنی و پروتئینی مهمترین دلایلی است که بسیاری از خانوادهها را به میادین میوه و ترهبار میکشاند.
* شهروندانی که به میادین میوه و ترهبار مراجعه میکنند اطمینان دارند که میتوانند مایحتاج مورد نیاز خود را با صرف هزینهای بسیار کمتر از سطح شهر و در کوتاهترین زمان ممکن خریداری کنند.
* پراکندگی نظم میادین میوه و ترهبار در اکثر مناطق شهر موجب شده داشتن خودروی شخصی تنها شرط رفتن به میدان میوه و ترهبار نباشد، بلکه حتی پیاده هم بتوان مسیر خانه تا میدان میوه و ترهبار محله را طی کرد.
* فعالیت بازارهای روز و میادین میوه و ترهبار در بیشترین ساعات روز موجب شده که نه فقط زنان خانهدار، بلکه اقشار کارمند هم بتوانند حتی پس از تعطیل شدن از محل کارشان به میدان میوه و ترهبار محلهشان هم سری بزنند.
پوران محمدی / گروه جامعه
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم