شما دومین سالی بود که دبیری جشنواره را به عهده داشتید. جشنواره بیستوششم نسبت به دوره قبل چقدر متفاوتتر بود و این تفاوت بیشتر در کدام بخشهاست؟
طبیعی است من نسبت به سال گذشته تجربهام بیشتر شده و همکاران ستادی جشنواره هم باتجربهتر شدهاند. از طرف دیگر، خود جشنواره کودک نیز وارد 26 سالگی شده است و توقع بیشتری نسبت به آن وجود داشت. خیلی از کارهایی که ما در جشنواره بیستوپنجم شروع کردیم، از قبیل کاروانهای فرهنگی و برگزاری همزمان جشنواره در چند استان امسال کاملا گسترده شد، به طوری که حدود 25 استان درگیر جشنواره بودند. 13 استان در مرحله اول پذیرای کاروانهای فرهنگی بودند و در استانهای مرزی برای اولین بار نمایش فیلم را به صورت سیار داشتیم که تاثیرات بسیار خوبی داشت.
امسال هم در ادامه روند سال گذشته توسط معاونت فرهنگی بنیاد سینمایی فارابی، هدایایی فرهنگی برای کودکان تهیه شد که این هدایا توسط کاروانهای فرهنگی به دست کودکان نیازمند رسید. جشنواره بیستوششم به نام مبارک فاطمه زهرا(س) مزین شد و سعی کردیم بیش از گذشته در بحث فرهنگ و فرهنگسازی ورود کنیم.
همچنین امسال برای اولین بار در بخش بینالملل داوران به صورت تخصصی انتخاب شدند که حضور داور برنده خرس طلایی و نقرهای جشنواره برلین بر اعتبار جشنواره افزود. در مجموع سعی شد در بخش داوری کسانی را انتخاب کنیم که به صورت تخصصی کار کودک و نوجوان انجام میدهند و نتیجه خوبی هم داشت. همچنین امسال بخش بیداری اسلامی را به صورت وسیعی در جشنواره شاهد بودیم.
امسال همچنین جشنواره کودک را به معنی واقعی کلمه به یک جشنواره تبدیل کردیم تا کودکان سراسر کشور به یک شور و نشاط خاصی دست یابند.
اتفاق خوبی که امسال رخ داد این است که جشنواره کودک همزمان با اصفهان در 11 استان دیگر ازجمله تهران نیز برگزار شد. دلیل آن چه بود؟
ما باید از تمام برنامههای مثبتی که خارج از کشور انجام میشود متناسب با فرهنگ خودمان بهره بگیریم. این که در جشنواره کودک بتوانیم معنی واقعی یک جشن را برای کودکان فراهم کنیم هدف اصلی ما بود. این که میگوییم کودک با نشاط، نوجوان آگاه و خانواده پایدار، باید در عمل به آن میرسیدیم و به همین منظور برنامههای متنوعی تدارک دیدیم که برگزاری همزمان جشنواره در استانها یکی از این برنامهها بود. حتی در شهر اصفهان هم برنامههای بسیار شاد و متنوع میدانی پیشبینی شد و در یک سالن 8000 نفره کودکان حضور پیدا کردند. صبح و بعدازظهر هر روز برای بچهها برنامه اجرا شد. البته در کنار همه این شادی و نشاط به مسائل فرهنگی هم توجه ویژهای داشتیم.
هر چقدر بتوانیم آمار مخاطبان جشنواره را بالاتر ببریم این موضوع به نفع سینمای ایران است و خانوادههای بیشتری را با سینما آشنا میکنند و کودکان از همین سن پایین با مقوله سینما و دیدن فیلم روی پرده عریض و سالن سینما آشنا خواهند شد.
بازگشت جشنواره به اصفهان هم انگار در افزایش این شور و نشاط تاثیرگذار بوده است. نظر شما در این مورد چیست؟
مردم خوب، مذهبی و فرهنگ دوست اصفهان همیشه پذیرای این گونه برنامهها بخصوص جشنواره فیلم کودک هستند، اما نسبت به مسائل فرهنگی و اعتقادی هم خیلی حساسیت دارند. ما سال گذشته از سوی قشر مذهبی اصفهان ابراز نگرانی داشتیم، اما پس از پایان جشنواره از ما تقدیر کردند و به همین دلیل، امسال هم با توجه به جو بسیار خوبی که در اصفهان وجود داشت تصمیم گرفتیم دوباره جشنواره را در این شهر و به نمایندگی از همه مردم ایران برگزار کنیم. جشنواره کودک یک جشنواره معتبر بینالمللی است و باید در همه ابعاد برگزار شود و با تلاش مردم خوب اصفهان توانستیم جشنواره را در ابعاد خوبی برگزار کنیم. سال گذشته حضور دانشآموزان در همه سفارتخانهها و ابلاغ پیام صلح و دوستی ملت ایران انجام شد که البته امسال فرصت چنین کاری را پیدا نکردیم، ولی تاثیر بسیار خوبی روی بعد بینالمللی جشنواره گذاشت به گونهای که یونیسف خواستار مشارکت با ما در برگزاری جشنواره شد.
میرعلایی: توقع مردم از جشنواره کودک بسیار بالاست و این باعث میشود مسئولان همیشه روند رو به رشدی برای برگزاری جشنواره کودک مد نظر داشته باشند
من معتقدم آدرس جشنواره نباید زیاد تغییر کند، اما نمیتوان به دلیل این موضوع جشنواره را از شرایط خوب آن جدا کرد. خوشحالم از این که مسئولان استان اصفهان از این جشنواره بخوبی حمایت کردند تا همچنان جشنواره در این شهر باقی بماند. البته اصفهان سالها میزبان جشنواره کودک بوده است و به نوعی همه را یاد خاطرات دوران طلایی سینمای کودک میاندازد و ما هم سعی کردیم در دو سال گذشته با برگزاری جشنواره در اصفهان و مهمتر از آن تولید فیلمهای باکیفیت، جشنواره خاطرهانگیزی را برای همه سینماگران و کودکان به یادگار بگذاریم.
یکی از اقداماتی که فارابی در چند سال گذشته انجام داده برگزاری مسابقه فیلمنامهنویسی کودک همزمان با جشنواره فیلم و حمایت از ساخت فیلمنامههای برتر است. در مورد نحوه حمایت از تولید فیلمنامههای برتر کمی بیشتر توضیح دهید.
سینمای ایران همواره با مشکل فیلمنامه مواجه بوده است و این مشکل در سینمای کودک نیز وجود دارد که برای احیای دوباره سینمای کودک و بازگشت به دوران طلایی آن نیازمند نگارش متنهای قوی در این حوزه هستیم. از جشنواره بیست و چهارم شاهد برگزاری جشنواره فیلمنامهنویسی کودک بودهایم و امسال هم با این که ما فرصت بسیار کمی داشتیم باز هم این بخش کار خود را آغاز کرد که رکورد بینظیری در ارسال آثار به ثبت رسید. از نیمه مرداد تا اول مهرماه بالغ بر 278 فیلمنامه و طرح فیلمنامه به دبیرخانه جشنواره رسید که اتفاق بسیار خوب و مهمی است.
از مجموع این آثار 45 اثر برای داوری نهایی انتخاب شدند و در نهایت فارابی از سه فیلمنامه اول حمایت خواهد کرد تا قرارداد خرید فیلمنامه برای تولید اثر به امضا برسد تا شاهد رشد هر چه بهتر فیلم کودک در کشور باشیم.
در کنار این بحث حمایتی، امسال از افرادی که فیلمنامههای آنها به بخش نهایی راه پیدا کرده است دعوت کردیم در یک کارگاه آموزشی با حضور چهار نفر از سینماگران بزرگ کشور شرکت کنند که برگزاری این قبیل کارگاهها میتواند به ارتقای سطح فیلمنامههای کودک و درنهایت سینمای کودک منجر شود.
امسال 13 فیلم در بخش مسابقه سینمای ایران حضور داشتند. در مجموع فکر میکنید چند درصد از این فیلمها قابلیت اکران گسترده را دارند؟
همین الان از مجموع فیلمهای سالهای گذشته جشنواره، چهار فیلم در سبد اکران حضور دارند. از فیلمهای جشنواره بیست و ششم هم حداقل 40 درصد آماده اکران هستند و در شرایط حال حاضر سینما این فیلمها میتوانند اکران موفقی داشته باشند. ما تلاش میکنیم جذابیت را در فیلمنامه و فیلمهای کودک لحاظ کنیم تا این فیلمها بتوانند با مخاطبان اصلی خود ارتباط برقرار کنند و در اکران موفق باشند.
طرح سینما مدرسه امسال با مشارکت فارابی و وزارت آموزش و پرورش برای دومین بار اجرا میشود. چقدر برگزاری این طرح میتواند در موفقیت اکران فیلمهای کودک تاثیرگذار باشد؟
با همکاری آموزش و پرورش سعی شده است دانشآموزان در ساعات صبح به سینما بروند و انگیزه طرح هم این است که کودکان فیلم دیدن در سالن سینما و کنار همدیگر را تجربه کنند و سپس این علاقه به فیلم دیدن در آنها به گونهای به وجود بیاید که با اعضای خانواده هم به سینما بروند. در واقع کمترین کاری که این طرح انجام میدهد این است که سینما رفتن را به عنوان یک ضرورت فرهنگی به کودکان آموزش میدهد و مهارتهای اجتماعی آنها نیز تقویت میشود.
در حال حاضر شایعات بسیار زیادی در رسانهها درخصوص ادغام فارابی یا تعطیلی آن وجود دارد. با توجه به این شایعات، آینده جشنواره کودک را چگونه ارزیابی میکنید و آیا باز هم شاهد وقفه در برگزاری این رویداد سینمایی خواهیم بود؟
فکر نمیکنم مشکلی برای جشنواره کودک به وجود بیاید، اما امیدوارم هر کسی که در راس کار قرار میگیرد بتواند به بهترین شکل ممکن جشنواره را برگزار کند؛ چراکه توقع مردم از جشنواره کودک بسیار بالاست و این باعث میشود مسئولان همیشه روند رو به رشدی برای برگزاری جشنواره کودک مد نظر داشته باشند، چراکه برگزاری خوب جشنواره کودک کمترین خدمتی است که میتوان به کودکان این سرزمین کرد، اما در مورد پابرجا ماندن فارابی اجازه دهید در فرصتی دیگر مفصل صحبت کنیم.
احسان هوشیارگر / جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم