حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
مجموعه زندیه شیراز در فهرست انتظار یونسکو
مجموعه زندیه هم به فهرست انتظار یونسکو پیوست. این مجموعه که برگرفته از ظرفیتهای جهانی است، اما شرایط آن برای رسیدن به سکوی جهانی فاصلهای به بزرگی وعدههای متولیان میراثفرهنگی دارد. این وعدههای جهانی که در یک مقطع زمانی از سوی متولیان میراثفرهنگی اعلام میشود بدون آنکه به نتیجه برسد رها میشود. ثبت جهانی محوطه باستانی بیشاپور یکی از این وعدههاست.
بهگزارش خبرگزاری میراث فرهنگی، ارگ مربع شکل کریمخان زند در مرکز شهر شیراز، شاخصترین و معروفترین یادگارهای به جامانده از وکیلالرعایای معروف است. ساخت ارگ بین سالهای 1766 و 1767 میلادی انجام شد و کریمخان بهترین معماران زمان خود را جهت ساخت آن بهکار گرفت. به گفته تاریخنگاران، او همچنین بهترین مصالح را از داخل و خارج کشور تهیه و ساخت بنا را بسرعت تمام کرد.
اما بنای ارگ کریمخانی سالهاست که در شرایط نابسامانی بهسر میبرد و بازسازی آن بهدلیل تزئینات داخلی بسیار طول کشیده است.
مهدی پارسایی، دبیر کانون معماری قوامالدین شیرازی در اینباره گفت: درحالی وعده ثبت جهانی مجموعه زندیه توسط مدیران میراثفرهنگی استان فارس داده میشود که هنوز هیچگونه اطلاعاتی در مورد معماری و شهرسازی مجموعه زندیه وجود ندارد و نقشه و پلان دقیقی که متناسب با استانداردهای یونسکو باشد مشاهده نمیشود.
وی افزود: بنای ارگ کریمخانی دارای آسیبهای جدی است و مطالعه باستانشناختی در رابطه با کل مجموعه انجام نشده، بهگونهای که هنوز نمیتوان راجعبه محل تامین آب شرب و آب مصرفی اظهار نظر دقیقی ارائه داد و در این زمینه همچنان ابهاماتی وجود دارد. البته حفریاتی هم در یکی از حیاطهای ارگ کریمخان صورت گرفته و کانالهایی هم کشف شده، اما بهاعتقاد کارشناسان هنوز بهطور دقیق مشخص نشده این کانالها مسیرآب بوده یا مسیر فاضلاب. از سوی دیگر دبیر کانون معماری قوامالدین شیرازی اعتقاد دارد حریم هیچکدام از بناهای مجموعه زندیه که متشکل از ارگ کریمخان، موزه پارس، دیوانخانه، حمام، آب انبار و بازار وکیل میشود تعریف مشخصی ندارد، بهطوریکه هنوز نوسازیهایی در حریم درجه مجموعه زندیه مشاهده میشود.
بهگفته وی، در واقع میراثفرهنگی در وهله اول نیازمند راهاندازی پروژه تملک بسیار گستردهای است، درمرحله بعد آسیبشناسی، مرمت و درنهایت ارائه پرونده به یونسکو باید مورد نظر قرار گیرد. اجرای این مراحل در شرایط فعلی بسیار زمانبر و طولانی است. در حال حاضر مرمت دیوانخانه شیراز که پروژهای نهچندان بزرگ است بیش از ده سال بهطول انجامیده و هنوز به پایان نرسیده است؛ اتفاقی که همزمان شده با وعدههایی جهانی که فعالان میراثفرهنگی بیشتر از آن بهعنوان بلوف تبلیغاتی نام میبرند.
البته در این میان، موزه پارس وضع بهتری نسبت به دیگر اجزای مجموعه زندیه دارد، اما بهدلیل نبود رسیدگیهای لازم در نوع چیدمان و پراکندگی اشیا همچنان نیاز به ساماندهی و نگهداری مناسب است.
گفت و گو
