کاروان های زیارتی به تعهداتشان عمل کنند

شاید هیچ ملتی به اندازه ایرانیان ، مشتاق سفر به اماکن مقدسه ، انجام مناسک عمره و تمتع و زیارت عتبات عالیات نباشد ؛ به گونه ای که هر سال بیش از نیمی از جمعیت یک میلیونی زایران عمره مفرده را ایرانیان دربرمی گیرند.

کد خبر: ۵۰۵۷۵

از همین روست که هر ایرانی هر بار که به کعبه آرزوهای خود پا می نهد، شیفته تر از قبل در تدارک سفر بعدی است . اما موضوع اعزام زایران به عمره و عتبات عالیات در حال حاضر با چالشهایی روبه روست . نبود نظارت دقیق بر خدمات رسانی مطلوب در کشور عربستان از سوی کاروان های دارای مجوز ازجمله مشکلاتی است که موجب گلایه برخی زایران هنگام بازگشت از سفر می شود. این قبیل زایران معتقدند تسهیلات و خدماتی که بابت آنها هزینه های گزافی از سوی سازمان حج و زیارت اخذ می شود ، به هیچ وجه در شان زایران نیست . از سوی دیگر ، برخی کارشناسان بر این باورند که محدودیت اعزام زایران به سفر حج و محدود شدن دفاتر و شرکتهای متولی اعزام زایر به حج تا حدود زیادی نابسامانی هایی را در ارائه خدمات و تسهیلات به زایران به وجود آورده است . هم اکنون اعزام زایر توسط 4 شرکت دولتی از سوی سازمان حج و زیارت صورت می گیرد و انجمن های غیردولتی مجوز اعزام زایر را ندارند. در صورتی که بخش خصوصی معتقد است سازمان حج به عنوان یک سازمان دولتی و براساس قانون فقط می تواند به عملکرد کارگزاران نظارت داشته باشد و حق دخالت در اجرای امور از سوی بخش خصوصی را ندارد. دبیر انجمن های صنفی زیارتی ایران می گوید: سیستم حاکم بر سازمان حج به گونه ای است که در صورت بروز تخلف درون سازمانی ، هیچگاه پاسخگو به نهاد یا مرجع دیگری نیست اما اگر یک آژانس مسافرتی شرایطی را برای اعزام مهیا کند که باب طبع سازمان نباشد ، بشدت با او برخورد می شود البته علی لیالی ، مدیر حج و زیارت استان تهران در پاسخ به این شبهه می گوید: با توجه به عملکرد بخش خصوصی در اعزام زایر به عمره و شکایات و اعتراضات مردم و همچنین تصمیمات اتخاذ شده از سوی حکومت مبنی بر عدم اجازه عقد قرارداد این بخش با دولت عربستان ، نمی توانیم فعالیت آنها را در این بخش مجاز بدانیم .وی می افزاید: مسوولیت ساماندهی ، نظارت و انعقاد قرارداد سفر عمره ، از سوی سازمان حج و زیارت انجام می شود و بخش خصوصی حق ندارد نسبت به ثبت نام و اعزام زایر اقدام کند. اما در این میان بسیاری از زایران عمره مفرده از نحوه خدمات رسانی به آنها در کشور عربستان گله مندند. آنها می گویند بیشتر کاروان ها برخلاف وعده هایی که داده اند ، آنها را در هتلهای درجه 2 و 3 اسکان می دهند و سرویس ایاب و ذهاب و نحوه ارائه خدمات آنها نیز بسیار ضعیف است و این امر نه فقط در کاروان های عمره مشاهده می شود بلکه تورهای مسافرتی ای که به سوریه زایر اعزام می کنند نیز برخلاف تعهدات خود عمل می کنند. یکی از زایران سوریه می گوید: اسکان زایران در هتلهای کثیف ، نبود امکانات خدماتی مانند آسانسور در هتل محل اقامت ، ارائه نشدن خدمات به کودکان با وجود این که هزینه آن از زایران گرفته شده است و اخذ پولهای اضافی برای بازدید از اماکن تاریخی سوریه از جمله مشکلاتی است که وجود دارد و متاسفانه هیچ نهاد و مقام مسوولی پاسخگوی این مشکلات نیست . وی می گوید: برای مثال مسوول کاروان برای این که هزینه یک شب هتل اقامت زایران را نپردازد ، در حالی که پرواز بازگشت زایران ساعت 2نیمه شب بود ، از ساعت 2بعدازظهر تا 2بامداد روز بعد زایران را در حرم حضرت زینب اسکان داد و این امر مشکلاتی برای آنان فراهم آورد.

دلالانی که فیش حج خریدوفروش می کنند

در حالی که مدیر حج و زیارت استان تهران معتقد است براساس سیاست های اتخاذ شده ، بخش خصوصی نمی تواند راسا برای اعزام زایر به عربستان اقدام کند اما در گوشه و کنار شهر، دفاتر بخش خصوصی آزادانه زایران را ثبت نام می کنند و هیچ کس نیز مزاحم فعالیت آنها نیست . افزون بر این ، در این میان دلالان و واسطه ها در خریدوفروش فیش حج تمتع سود کلانی را به جیب می زنند و دلیل آن محدودیت در اعزام زایر به تمتع است که زمینه را برای فعال شدن افراد سودجو مهیا می کند البته مسوولان سازمان حج معتقدند با فعالیت بیش از 1300 آژانس خدمات زیارتی در کشور ، دیگر نیازی به ورود بخش خصوصی برای اعزام زایر به حج نیست . معاون سازمان حج و زیارت با اشاره به این که سیاست های حکومتی بر متمرکز بودن اعزام زایران به عمره و تمتع تاکید دارد ، می گوید: مدیریت این کار نیز باید از سوی سازمان حج صورت گیرد و شرکتهای خصوصی در شرایط فعلی نمی توانند عهده دار اعزام زایر به عربستان باشند.

عمره دانش آموزی و دانشجویی

قطعا سفر به خانه خدا در سنین جوانی ، سعادتی است که نصیب هر کس نمی شود اما در اعزام عمره های دانش آموزی و دانشجویی که هم اکنون صورت می گیرد ، مشکلاتی وجود دارد که مسوولان سازمان حج باید برای رفع آن تدبیری بیندیشند. برخی دانشجویانی که در عمره های دانشجویی شرکت کرده اند ، از نبود برنامه و هدف مشخص این گونه عمره ها گله مندند. آنها می گویند: بیشتر دانشجویان در طول سفر به حال خود رها می شوند و خبری از کلاسهای آموزشی و... نیست. به گونه ای که احساس می شود پس از پایان سفر ، آنها چیزی نصیبشان نمی شود.

برخورد نامناسب اعراب با ایرانیان

نحوه برخورد بسیار زشت و ناپسند عربها با زایران ایرانی نیز مشکل دیگری است که نشان از نبود مراودات دیپلماتیک و عدم تفهیم آن از سوی مسوولان سازمان حج و زیارت به مقامات عربستان دارد. آگاهان معتقدند بازار عمده عربستان دست ایرانی هاست و آنها از قبل وجود ایرانیان سالانه میلیونها دلار سرمایه به دست می آورند بنابراین رفتار نامناسب اعراب با ایرانیان نشان از کوتاهی و عدم درایت مسوولان کشورمان در توجیه مقامات عربستان دارد و این امر نه تنها در عربستان که در عراق و سوریه نیز بخوبی مشهود است و اقتضائ می کند مقامات ایرانی برای رفع این مشکل گام بردارند. در هر حال ، اعزام سالانه حدود 500 هزار زایر به عمره که از این تعداد ، گروهی شامل دانشجویان ، دانش آموزان و سهمیه های ویژه سازمان هاست و همین طور محدودیت اعزام به حج تمتع که کمتر از 90 هزار نفر در سال است ، همگی دست به دست هم داده تا شرایط به گونه ای رقم بخورد که شاهد حضور واسطه ها و دلالان در این میان باشیم بنابراین ، چنین شرایطی می طلبد در نحوه ثبت نام ، اداره و نظارت بر فعالیت شرکتهای خدمات رسانی تغییر و تحولی ایجاد شود.