نام‌های خانوادگی ممنوعه به آسانی عوض می‌شود

به گزارش ایسنا، مشایخی با بیان این‌که شرط تغییر کامل نام‌خانوادگی افراد این است که آن نام‌خانوادگی دارای «باقیمانده مناسب» نباشد،‌ افزود: به این ترتیب اگر نام‌خانوادگی فردی دارای پسوند نامناسب بوده یا پسوند مکان و زمان به دنبال آن آمده باشد، می‌تواند جزء زائد را حذف و باقیمانده مناسب نام‌خانوادگی را حفظ کند.

وی خاطرنشان کرد: در صورتی که پدر، نام‌خانوادگی خود را تغییر دهد، تغییر نام‌خانوادگی فرزندان و وحدت با پدر، به سادگی میسر می‌شود؛ چراکه برابر قانون نام‌خانوادگی فرزند همان نام‌خانوادگی پدر است. به این ترتیب، تغییر نام‌خانوادگی فرزندان کمتر از هجده سال با درخواست کتبی پدر امکانپذیر خواهد بود. فرزندان بالای هجده سال هم می‌توانند با دریافت اجازه‌نامه از پدر، از نام‌خانوادگی جدید وی استفاده کنند.

به گفته او، هر ایرانی بالای 18 سال می‌تواند یک‌بار در طول عمر خود نسبت به تغییر نام‌خانوادگی اقدام کند، البته به شرط این‌که نام‌خانوادگی او به یکی از دلایل قانونی، قابل‌تغییر شناخته شود. معاون اداره کل حقوقی و سجلی سازمان ثبت احوال تاکید کرد: نام‌خانوادگی که تعویض شود، دیگر امکان بازگشت یا تعویض مجدد را ندارد.

وی تصریح کرد: فردی که قصد تغییر نام‌خانوادگی خود را دارد باید از طریق انتخاب نام‌خانوادگی بلامعارض (که فرد دیگری دارای حق تقدم آن نام‌خانوادگی نباشد) یا با اجازه از دارنده حق تقدم، تقاضای خود را اعلام کند.

مشایخی یادآور شد: استفاده از نام‌خانوادگی زوج برای زوجه در زمان زوجیت، با ارائه اجازه‌نامه از زوج، بدون رعایت حق تقدم، بدون اشکال است. همچنین در صورت انصراف زوجه و درخواست وی، به نام‌خانوادگی قبلی برگشت داده‌می‌شود.

ثبت احوال سالانه با حدود یکصدهزار تقاضای تغییر شناسنامه به علت تغییر در نام و نام‌خانوادگی مواجه است و هر ساله با بخشی از تقاضاهای تغییر نام‌خانوادگی به دلیل بدمعنا، مستهجن و غیرمتعارف بودن آنها موافقت می‌شود.

گرگی، گرگوند، پیاده، سواره، حلقه به گوش، افیونی، گوش‌بر، بنده گنهکار، دو کله، سوراخ، عملی، کچل‌وند، تیغ‌زن، دو سر قندی، چه دانم، گاوی، تب‌خال‌پور، پالان‌دوز، قوری، پیش‌دستی، بزهکار، دویستی، دل کبابی و شمری، تنها برخی از نام‌های خانوادگی غیرمتعارفی است که ثبت‌احوال به‌دلیل نامناسب و بدمعنا بودن، با درخواست تغییر آنها در سال‌های پس از انقلاب اسلامی موافقت کرده است.

نام‌خانوادگی یا شهرت اغلب بر اساس شغل، اعتقادات مذهبی، محل تولد و زندگی یا شهرت افراد به یک خصلت انتخاب شده و زنجیروار تا به امروز ادامه یافته است. شاید نام‌خانوادگی کلید واژه شناخت گوشه‌ای از حیات پدران‌مان باشد، اما با این حال ابتکار پهلوی اول در اجبار به‌کارگیری نام‌خانوادگی، از آنجا که چارچوب‌بندی مدونی نداشت و تقریبا هیچ محدودیتی در نامگذاری پیش‌بینی نشده بود، برخی ایرانیان را تا چند دهه بعد به مشکلات و تبعات نام‌های نامناسب انتخاب شده از سوی اجدادشان دچار کرد.

با این همه، قانون ثبت احوال راه را برای اصلاح نام‌خانوادگی نامناسب بازگذاشته و آن دسته از کسانی که نام‌خانوادگی آنها به یکی از دلایل ذکر شده در قانون نامناسب و ممنوع شناخته می‌شود، بسادگی می‌توانند تقاضای تغییر را به یکی از ادارات ثبت‌احوال یا دفاتر پیشخوان دولت تسلیم‌کنند.