پروژه حمله به صداوسیما نیز از همینجا کلید خورد و متاسفانه عدهای در داخل از سر غفلت با این سناریو همراهی کرده و صداوسیما را که نقش اول اطلاعرسانی درخصوص زلزله و هدایت و جلب کمکهای مردمی و هماهنگی دستگاهها را بهعهده داشت، مورد هجمه گسترده قرار دادند؛ هرچند پروژه قبل از بلوغ خود بسرعت شکست خورد و دست تفرقهافکنان قومیتگرا و ضدانقلاب آشکار شد.
رسانه ملی سنگتمام گذاشت
آیتالله مجتهد شبستری، امام جمعه محترم تبریز با اشاره به فضاسازیهای رسانهای علیه صداوسیما به خبرنگار جامجم گفت: شهادت میدهم که رسانه ملی درباره زلزله سنگتمام گذاشته و در شبکههای استانی بویژه سهند و سراسری خوب عمل کرده است. فقط روز اول یک کمی دیر شروع شد و باقی روزها خیلی خوب عمل شد ، بویژه در بسیج مردم در هدایت کمکهای مردمی. تلاشهای مسئولان استانی و مصاحبههای آقایان در شبکههای استانی و ملی بخوبی پوشش داده شده و حرفهایی که در رابطه با کمکاری صداوسیما میزنند، بیربط است. امام جمعه تبریز با اشاره به بازدید خود از مناطق زلزلهزده گفت: اقلام تغذیهای از طرف مردم و دولت برطرف شده و نیازهای مختصری درباره حمام و سرویس بهداشتی داشتهاند که به اطلاع مسئولان رساندیم. تا الان خوب کار شده و مردم زلزلهزده هم اظهار رضایت میکردند. مساله مهم سرمای زودرس است که باید به فکر اسکان مناسب آنها باشیم؛ هرچند اسکان موقت. آیتالله مجتهد شبستری با اشاره بهتلاش رسانههای بیگانه و قومیتگراها گفت: مردم تلاش کنند کمکهای خود را به مبادی رسمی و حسابهای اعلام شده و نهادهای خدمتگزار تحویل دهند؛ چراکه مساله بازسازی همچنان پیش روست و ما به کمکهای نقدی نیاز داریم.
نقش رسانه ملی در برانگیختن حس همدلی
استاندار آذربایجانشرقی گفت: عملکرد صداوسیما جز در اولین ساعات پس از وقوع زلزله، در روزهای بعد بسیار خوب و تاثیرگذار بود.
احمد علیرضابیگی در گفتوگویی با جامجم افزود: عملکرد خوب صداوسیما در جهت اطلاعرسانی این حادثه بهگونهای بود که علاوه بر برانگیختن حس همدلی و مسئولیت در بین آحاد مردم، پیوندهای ملی، قومی و مذهبی را نیز در جهت کمک به مردم آسیبدیده این مناطق محکم و عواطف مردم را تهییج کرد، بهطوری که اکنون نتیجه آن را بخوبی در منطقه شاهد هستیم.
وی با بیان اینکه مردم سراسر کشور از دورترین نقاط در استان خوزستان و استان فارس گرفته تا خود آذربایجان، انگیزه زیادی برای کمک به هموطنان زلزلهزده خود پیدا کردهاند، تصریح کرد: بیشک این انگیزه بالا نتیجه اطلاعرسانی لحظه به لحظه رسانهها بویژه صداوسیما بود که توانست از سویی عمق فاجعه را به تصویر بکشد و بین مردم ایجاد انگیزه کند و از سوی دیگر مسئولان این استان را از مشکلات واقع در سطح مناطق آسیبدیده آگاه سازد.استاندار آذربایجان شرقی با بیان اینکه به دلیل عملکرد بسیار خوب صداوسیما در تهییج عواطف و احساسات مردمی، اکنون نهتنها از نظر مایحتاج اولیه مشکل و کمبودی نداریم؛ بلکه با انباشت کالا نیز مواجه هستیم، تاکید کرد: آسیبدیدگان این حادثه تلخ از مسئولان توقع ساخت مسکن تا پیش از شروع فصل سرما را دارند، به همین دلیل خواهش ما نیز از صداوسیما ایجاد روحیه و امیدواری در بین این افراد و همچنین جلب نظر مردم و خیرین برای کمک به بازسازی مناطق آسیبدیده است.
پیشرفت خوب ساماندهی مناطق آسیبدیده
علیرضا بیگی در بخش دیگری از سخنانش به وضع ساماندهی مناطق آسیبدیده اشاره کرد و گفت: همزمان با اقدامات زیربنایی، تامین نیازهای دارویی و درمانی نیازمندان و همچنین رسیدگی به وضع معیشت روستاییان از طریق فروش محصولات زراعی و دامی آنها نیز در دستور کار قرار گرفته است. به گفته علیرضابیگی، 4500 کیلومتر مربع معادل یکدهم مساحت آذربایجانشرقی در محدوده زلزله واقع شده است که این مساحت 500 روستا را شامل میشود و از این میان بیش از 300 روستا از این زلزله متاثر شده و بین 60 تا 100 درصد آسیبدیده است.
ستاد بحران وظیفه اطلاعرسانی دارد
احمدعلی مقیمی، نماینده مجلس شورای اسلامی نیز دیروز از عملکرد صداوسیما در پوشش زلزله اخیر تجلیل کرد و گفت: در بحرانهایی که در یک استان رخ میدهد، استاندار، رئیس ستاد بحران است و تمام دستگاهها از جمله مراکز اطلاعرسانی موظفند با هماهنگی ستاد بحران انجام وظیفه کنند.وی در گفتوگو با جامجم با اشاره به این که صداوسیما در ساعات اول وقوع زلزله، هشدارهای درستی داده و اطلاعرسانی خوبی کرده است در پاسخ به برخی انتقادها مبنی بر این که چرا عمق فاجعه در لحظات اول حادثه توسط صداوسیما اعلام نشده است، افزود: این موضوع ارتباطی به صداوسیما ندارد و مدیریت اطلاعرسانی نیز با ستاد بحران است ضمن آن که در دقایق اولیه اطلاعات روشن و دقیقی از جزئیات و عمق حادثه وجود ندارد.
نایبرئیس کمیسیون عمران ارزیابی خود از گزارش ارائه شده توسط صداوسیما به مجلس را خوب توصیف کرد و گفت: معتقدم در این بحران، اطلاعرسانی دقیقی صورت گرفته و جای تقدیر و تشکر دارد، بویژه این که راهاندازی شبکه رادیویی امید، نقش خوبی در اطلاعرسانی به مردم ایفا کرده است.
عملکرد حرفهای صدا و سیما
قریب سه دهه است که من سرگرم روزنامهنگاریام. آنها که مرا و قلم مرا میشناسند، واقفند، صراحت لهجه آزاردهندهای دارم و هرگز وامدار گروه و جریان خاصی نبودهام. هرجا و از هرکس ایرادی دیدهام، گوشزد کردهام و برایم اهمیتی نداشته به چه جناحی و جریانی برمیخورد. تاوان سختی هم برای این رویه پرداختهام اما ترکش نکردهام.
در همین حال محمدحسین جعفریان، روزنامهنگار سرشناس و مستندسازی که در بسیاری از جنگهای منطقه حضور داشته است، دیروز در یادداشتی نوشت: دو سه روز گذشته، صدا و سیما و شخص عزتالله ضرغامی، آماج انتقادها و حملات بیسابقهای بوده است که چرا به واقعه زلزله در آذربایجانشرقی، واکنش مناسبی نشان نداده است. در چنین مواقعی همه چنان هیجانزدهاند که به آنی، بر دلایل احتمالی و خدمات غیرقابل انکار گذشته چشم میپوشند. گویی مقابل دشمنی قسمخورده به میدان آمدهاند.
وی با رد این انتقادها افزود: یکی از مهمترین مشکلات در وقایعی نظیر زلزله، هجوم مردمی است که به محض شنیدن خبر، تنها از سر کنجکاوی با حس نوعدوستی بیهیچ تخصص و دلیلی بسرعت راهی منطقه میشوند. اینها با هجوم خود مسیرهای زمینی را دچار ترافیک و انسداد کرده و در راه امدادرسانی مشکلات غیرقابلانکاری پدید میآورند. حال آنکه 24 ساعت نخست، زمان طلایی برای امدادرسانان است و هر مانعی که سبب دیر رسیدن آنها به منطقه شود، شاید سبب مرگ بسیاری در زیر آوار شده و خسارات جبرانناپذیری به بار آورد.
جعفریان تاکید کرده است: عدم انعکاس پررنگ خبر در 24 ساعت نخست سبب شد منطقه خلوتتر بماند و شاهد هجوم مردم عادی که فقط دست و پاگیر گروههای نجات هستند، نباشد. این رفتار حرفهای صدا و سیما، کمک بزرگی به مردم منطقه و امدادگران بود و چه بسیار جانهای مردم زیر آوار مانده که از رهگذر اتخاذ این سیاست تحسینبرانگیز نجات یافتند.
وی افزود: از سوی دیگر رسانه ملی مهمترین ابزار برای کنترل آرامش جامعه در این برهه زمانی است که کشور با هزار و یک مشکل دست و پنجه نرم میکند. آنها سعی کردند با مراکز امدادرسانی هماهنگ باشند و در زمان مساعد و به نوعی که مردم بیهوده وحشتزده نشوند، ادای وظیفه کنند. از آنسو دولت وقتی حتی یک روز عزای عمومی اعلام نمیکند، رسانه ملی نمیتواند سر خود تصمیم بگیرد و بیش از دولتمردان میانداری کند.
جعفریان در پایان یادداشت خود که در شماره دیروز روزنامه جوان منتشر شد، افزوده است: به هر حال صدا و سیما و شخص رئیس آن را که الحق در شکوفایی این سازمان با تمام مشکلات و ایرادهایی که بوده، کارنامه قابلقبولی داشته برای تصمیم حرفهای به باد شماتت میگیرند. بیایید قدر ذخایرمان را بدانیم و افراط و تفریط نداشته باشیم و نگذاریم خستگی کار طاقتفرسای این سالها بر دوش مدیری چون ضرغامی بماند.
رسانه ملی کمکهای مردمی را جهت داد
رئیس سازمان امداد و نجات جمعیت هلالاحمر گفت: نقش انکارناپذیر صداوسیما در اطلاعرسانی صحیح اخبار زلزله بسیار موثر بود و از این نظر من به صداوسیما نمره 20 میدهم. محمود مظفر در گفتوگو با «جامجم» افزود: با وقوع زلزله، التهاب کلی سراسر کشور را فراگرفته بود و به هر حال، بسیاری از مردم دوست داشتند خودشان به صورت شخصی به کمک مردم زلزلهزده بشتابند، اما صداوسیما با رویکرد درستی که در اطلاعرسانی اتخاذ کرد، موجب شد که میزان واریز کمکهای مردمی به سازمان هلالاحمر بیشتر شود. وی تاکید کرد: رویکرد صداوسیما در این حادثه بسیار خوب و مفید بود؛ البته همچنان از صداوسیما میخواهیم که باز هم روی این موضوع تاکید کند که مردم کمکهای مردمیشان را فقط از طریق هلالاحمر به دست زلزلهزدهها برسانند؛ زیرا در غیر این صورت ممکن است کمکهای مردمی به زلزلهزدگان حیف و میل شود.
73 هزار نفر را اسکان موقت دادهایم
مظفر با بیان اینکه تاکنون 73 هزار و 516 نفر از زلزلهزدگان را اسکان اضطراری دادهایم، اضافه کرد: از لحظه وقوع زلزله تا امروز توانستهایم نزدیک به 18 هزار و 379 چادر را بین زلزلهزدگان توزیع کنیم؛ همچنین بالغ بر 54 هزار و 865 کالای زیستی، شامل پتو، ظروف، موکت، کلمن و... را نیز در اختیار زلزلهزدگان قرار دادهایم.
وی عنوان کرد: جدای از اقلام زیستی، 275 هزار و 143 مورد مواد غذایی هم بین خانوارهای زلزلهزده توزیع شده است و این کمکها نیز همچنان ادامه دارد. رئیس سازمان امداد و نجات جمعیت هلالاحمر ضمن تشکر از کمکهای مردمی اظهار کرد: برای دسترسی به روستاهای صعبالعبور نیز از شش فروند بالگرد به طور مداوم استفاده میکنیم و در نظر داریم از طریق هوایی نیز به زلزلهزدگان روستایی کمک کنیم.
صداوسیما در پوشش اخبار زلزله کارنامه مثبتی دارد
نماینده شهر زلزلهزده بم با اشاره به زلزله روز شنبه شهرستان اهر، هریس و ورزقان گفت: عملکرد رسانه ملی در زلزله آذربایجانشرقی خوب بوده و این رسانه کارنامه مثبتی دارد. موسی غضنفرآبادی در گفتوگو با خبرنگار جامجم آنلاین ضمن اشاره به عملکرد رسانه ملی در پوشش اخبار زلزله استان آذربایجانشرقی و شهرستانهای ورزقان، اهر و هریس گفت: رسانه ملی اخبار این زلزله را همچون زلزله بم بخوبی پوشش داد و ما از این عملکرد راضی هستیم.وی افزود: رسانه ملی هم میزان وسعت زلزله و هم میزان خسارات به عمل آمده را منعکس کرد.
تقدیر رئیس مجلس از رسانه ملی
رئیس مجلس شورای اسلامی از رسانه ملی در خصوص پوشش خبری مناسب از زلزله آذربایجانشرقی تجلیل کرد.
اقتضای رسانه حرفهای
روزنامه رسالت در واکنش به هجمههای تبلیغاتی علیه صداوسیما دیروز نوشت: عدهای از رسانههای داخلی به پیروی از رسانههای ضدانقلاب، خطر تفرقه بین آذریزبانان و فارسها را دنبال کردند و همدردیهای مزورانه مقامات ترکیه و آمریکا را منعکس میکردند. این در حالی است که در این دست فجایع و بحرانها جلوگیری از عواملی که به مقوله امنیت ملی لطمه میزند، یکی از وظایف اصلی رسانهها و خبرنگاران است. در موقعیتهای بحرانی، رسانههای حرفهای و مطرح دنیا به درخواست مسئولان برای عدم انتشار اخباری که آثار مخرب دارد، جواب مثبت میدهند و حتی بعضی رسانهها در این مواقع دست به خودسانسوری میزنند.این روزنامه افزود: عمده خبرنگارانی که نه در ایران، بلکه در تمام جهان به عنوان خبرنگار بحران کار میکنند، میدانند در هنگام بروز یک حادثه و بلای طبیعی، بروز مشکلات و برخی نواقص در امر امدادرسانی کاملا یک امر طبیعی است که البته باید به حداقل برسد، اما سیاهنمایی درخصوص کمکرسانی و کتمان واقعیت توسط خبرنگاران گناهی نابخشودنی است که موجب یاس و دلسردی مردم میشود؛ این درست همان خط خبری است که دشمن دنبال میکند.
رادیو امید؛ اطلاعرسانی و امیدبخشی
صداوسیمای مرکز آذربایجانشرقی با راهاندازی «رادیو امید» در اولین روز وقوع زلزله، مناطق زلزلهزده بخصوص شهرستان ورزقان را تحت پوشش قرار داد.محمدجعفر نوروزی، تهیهکننده رادیو که همراه چهار نفر دیگر از همکارانش واحد سیار رادیو را شنبه شب در منطقه ورزقان مستقر کرد، با ذکر این نکته که فرستنده واحد سیار رادیو، بین 25 تا 35 کیلومتر را پوشش میدهد، گفت: شنبه شب وقتی ما به ورزقان رسیدیم، هم برق قطع بود و هم تلفن. ساعت دو نیمه شب بود که برق و تلفن وصل شد و ما توانستیم اولین گزارشهایمان را برای مردم منطقه پخش کنیم.
وی افزود: ما در فرمانداری ورزقان مستقر شده بودیم؛ جایی که همه جلسات در آنجا برگزار میشد، به همین دلیل ما اطلاعات دست اولی از همه اتفاقات، نتیجه جلسات واخبار موثق و درست را به مردم منطقه اطلاع میدادیم.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم