پاساژها، جانشین خانه‌های تاریخی کازرون می‌شوند

به گفته میراث‌دوستان این شهرستان، روند تخریب این خانه‌های تاریخی به گونه‌ای است که حتی برخی از این خانه‌ها پیش از این‌که فرصت به ثبت رسیدن را پیدا کند، تخریب می‌شود. عضو شورای مرکزی انجمن هم‌اندیشان جوان در این‌باره به مهر می‌گوید: متأسفانه تخریب‌ها در بافت تاریخی کازرون که عمده بناهای آن مربوط به دوره‌های قاجاریه و صفویه است، شدت یافته است.

محسن عباسپور می‌افزاید: این تخریب‌ها بیشتر به منظور پاساژسازی و گسترش مراکز تجاری در محدوده بازار تاریخی کازرون صورت می‌گیرد و در این خصوص نه‌تنها چند دهانه مغازه تاریخی در این محدوده تخریب شده، بلکه خانه‌های اطراف آنها نیز از تیغ لودرها و بیل‌های مکانیکی بی‌نصیب نمانده است.

معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی صنایع‌دستی و گردشگری استان فارس، در این‌باره معتقد است: بیشتر خانه‌های تاریخی کازرون از نظر ضوابط سازمان میراث فرهنگی قابلیت ثبت در آثار ملی را ندارد، به همین دلیل تحت مالکیت شخصی است و میراث نمی‌تواند در نوع کاربری آنها دخالتی داشته باشد.

عبدالرضا نصیری در گفت‌وگو با جام‌جم درباره علت به ثبت نرسیدن برخی خانه‌های تاریخی این شهرستان در فهرست آثار ملی برای جلوگیری از تخریب آنها می‌گوید: طبق ضوابط، تمام خانه‌های دوره زندیه حتی بدون رضایت مالک به ثبت ملی می‌رسد، اما ثبت آثار بعد از این دوره، منوط به رضایت مالک و دارا بودن شاخصه‌های ثبت آثار است که عمده خانه‌های کازرون فاقد این ملاک است. از این رو عملا از طریق قانون نمی‌توان جلوی تغییر کاربری و تخریب آنها را گرفت. این کارشناس مسئول همچنین با بیان این‌که طبق ضوابط میراث قرار نیست تمام خانه‌های تاریخی دارای یک الگوی معماری ثبت ملی شود،‌ اذعان می‌کند: بر این اساس الگوها باید حفظ شود نه خانه‌ها، مگر این‌که بخواهیم یک بافت تاریخی را حفظ کنیم که در این صورت کل بافت منطقه به ثبت رسیده و حفظ و نگهداری می‌شود.

نصیری با اشاره به این‌که در تمام استان فارس به جز شهرستان‌های لارستان و شیراز هیچ بافت تاریخی منسجمی وجود ندارد، می‌گوید: در دیگر شهرستان‌ها، مجموعه‌ها و لکه‌های تاریخی وجود دارد که موردی حفظ و مرمت می‌شود و در این خصوص ممکن است یک خانه متعلق به دوره پهلوی قابلیت ثبت در آثار ملی و حفظ و نگهداری را داشته باشد، اما خانه‌ای که متعلق به دوران قاجاریه است، فاقد این قابلیت باشد که بیشتر خانه‌های کازرون از این دست است.