ربات‌ها هم مسوول رفتارشان خواهند بود

همچنان که کشورهای پیشرفته در حال تولید سربازان رباتیک برای جایگزین آنها با انسان در میدان نبرد هستند یک سوال اخلاقی در این ارتباط همواره ذهن‌ها را به خود مشغول کرده است.

کد خبر: ۴۸۴۴۴۲

اگر یک ربات در میدان جنگ به دلیل خرابی سخت افزار یا اشکال در نرم‌افزارش افراد غیرنظامی را به قتل برساند یا آسیبی به آنها بزند، می‌توان ربات یا شخص و اشخاصی که او را خلق کرده‌اند مورد مواخذه و سرزنش قرار داد یا خیر؟

برخی استدلال می‌کنند چون ربات‌ها آزادی اراده ندارند، بنابراین نمی‌توانند از لحاظ اخلاقی پاسخگوی اعمال خود باشند اما روان‌شناسان در دانشگاه واشنگتن به این نتیجه رسیده‌اند که مردم عادی چنین دیدگاه صریح و روشنی درباره ربات‌های انسان‌نما ندارند.

نتایج آخرین بررسی محققان نشان می‌دهد انسان‌ها خواهان به‌کارگیری مقدار متعادلی از اخلاقیات و دیگر خصوصیات انسانی در مورد ربات‌هایی هستند که مجهز به ابزاری برای به‌کارگیری در تعاملات اجتماعی بوده و قادر به صدمه زدن به انسان هستند.

شاید هنوز تهدید ربات‌ها تنها مالی بوده و تهدیدکننده زندگی ما نیستند، اما هنوز بدقت مشخص نشده در کل انسان‌ها چه واکنشی در برابر اشتباهات ربات‌ها از خود نشان می‌دهند.

یافته‌ها حاکی از آن است که همچنان‌که ربات‌ها پیچیده‌تر شده و بیشتر شبیه انسان می‌شوند عموم جامعه آنها را در برابر رفتار و صدمات احتمالیشان پاسخگو می‌داند.

پیتر کاهن، پروفسور روان‌شناس و استاد دانشگاه واشنگتن می‌گوید: ما در حال حرکت به سمت جهانی هستیم که در آن ربات‌ها قادر خواهند بود به انسان‌ صدمه برسانند. طی این مطالعه ما از افراد پرسیدیم آیا آنها موجودیت ربات را تنها به‌عنوان یک ابزار به رسمیت می‌شناسند یا به‌عنوان موجودی که می‌تواند در برابر اعمال خود پاسخگو باشد.

طی این مطالعه کاهن و تیم تحقیقاتی شامل 40دانشجوی مقطع کارشناسی با رباتی شبیه انسان به نام روبو وی بازی شکار روبنده را انجام دادند. ربات به نظر عملکرد مستقلی داشت، اما در حقیقت به وسیله یک کارشناس از اتاق دیگری کنترل می‌شد.

در بازی شکار روبنده به شرکت‌کنندگان فهرستی داده می‌شود تا در زمان محدود نسبت به جمع‌آوری اقلام لیست اقدام کرده و براساس امتیاز دریافتی جایزه بگیرند.

هر شرکت‌کننده پس از صحبت کوتاهی با ربات وقت داشت ظرف مدت دو دقیقه شروع به جمع‌آوری اقلام فهرست کند. هر یک از شرکت‌کنندگان حداقل هفت شیء را پیدا کردند تا جایزه 20 دلاری را ببرند اما پس از اتمام زمانشان روبو وی ادعا می‌کرد آنها تنها پنج شیء را پیدا کرده‌اند.

پس از این‌کار نوبت به بخش دشوار (بخش معمایی) آزمایش رسید؛ عکس‌العمل شرکت‌کنندگان به بد حساب کردن ربات (غلط شمردن تعداد اقلام جمع‌آوری شده).

بیشتر افراد در وهله اول با روبو وی موافق بودند، اما تعدادی هم او را متهم به تقلب و دروغگویی کردند. اما هنگام مصاحبه 65 درصد شرکت‌کنندگان گفتند روبو وی باید به‌خاطر نمره دادن غلط و قضاوت ناعادلانه حداقل تا اندازه‌ای سرزنش شود.

این موضوع نشان می‌دهد زمانی که یک ربات قادر به صحبت و شرکت در تعاملات اجتماعی باشد احتمال این‌که افراد زیادی این ربات انسان نما را تا حدی مسوول رفتار آسیب زننده‌اش بدانند زیاد است.

از این‌رو عده‌ای استدلال می‌کنند با توجه به این‌که به‌نظر می‌رسد شاکله برخی ارتش‌ها از سربازان انسانی به سمت سربازان رباتیک در حال تغییر است باید زنجیره‌ای از دستورها و فرمان‌های کنترلی ربات در قوانین حقوقی و قانون جنگ (قوانین بشر دوستانه) گنجانده شود تا در صورت آسیب رساندن این‌گونه ربات‌ها به انسان از آن استفاده شود.

کاهن معتقد است: استفاده از جنگجویان رباتیک فاصله انسان را از پیامدهای جنگ به نوعی بیشتر کرده و انسان را نسبت به دردها و رنج‌های ناشی از جنگ بی‌تفاوت‌تر می‌کند و همین موضوع شاید آتش جنگ‌افروزی قدرت‌ها را شعله ورتر کند.