درخشش «رستم و سهراب» در بازار جهانی کن

به گزارش خبرنگار ما، این فیلم انیمیشن محصول مشترک مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی و استودیو انیمیشن آریا (برادران دالوند) در بازار امسال فیلم کن با تضمین سود 10 میلیون دلاری جهت پخش جهانی به کمپانی فیلم انیمیشن اف‌اف‌آی واگذار شد.

آقامحمدیان درباره سود حاصل از فروش حق پخش این فیلم می‌گوید: امضای قرارداد واگذاری فیلم سینمایی «رستم و سهراب» در غرفه مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی و استودیو انیمیشن آریا با تضمین فروش حداقل 10 میلیون دلاری در بازار فیلم کن فرانسه انجام شد.

درخشش این انیمیشن در حالی است که سینمای ایران امسال در بازار فیلم کن، با بیش از 80 عنوان فیلم جدید توسط 4 موسسه و نهاد شرکت کرده است.

طبق آمارهای ارائه شده، انجمن سینمای جوان با 49فیلم، موسسه رسانه‌های تصویری با نمایش و عرضه 6فیلم جدید و بنیاد سینمایی فارابی به عنوان یکی از مهم‌ترین متولیان حمایت از سینمای ایران در بازارهای جهانی، تاکنون با نمایش 19 فیلم جدید در این بازار حضور یافته‌اند.

موسسه مستقل‌های ایران که یکی از موسسات بخش خصوصی حاضر در بازار کن محسوب می‌شود، با 5 عنوان فیلم جدید در این دوره از بازار کن شرکت کرده است.

با در نظر گرفتن این موفقیت برای سینمای ایران، می‌توان امیدوار بود که فیلم‌های سینمایی ما نسبتا از بازار خوبی در جهان برخوردار است. اما این‌که ما تا چه حد در بازارهای فیلم جهان موفق عمل کرده‌ایم، نکته‌ای است که کارشناسان و سینماگران این امر به آن پاسخ داده‌اند.

امیر اسفندیاری، مدیر بخش بین‌الملل بنیاد سینمایی فارابی شرکت در بازار فیلمی چون کن را فرصت مغتنمی برای سینمای ایران می‌داند و می‌گوید: برای بهره‌گیری از نتایج کوتاه‌مدت و طولانی‌مدت از این بازار، باید تلاش گسترده‌ای کرد. به همین دلیل دست‌اندرکاران حاضر سینمای ایران در بازار کن، تلاش گسترده‌ای را برای استفاده از تمامی نتایج بازار کن انجام می‌دهند.

سیدضیا ء هاشمی، تهیه‌کننده سینما معتقد است سینمای ایران فاقد یک بازاریاب خوب است.

هاشمی با بیان این مطلب که سینمای ایران ناچار به حضور در عرصه‌های بین‌المللی است تا از دل سینمای جهان حذف نشود، می‌گوید: اصولا سینمای ما در تربیت بازاریاب کار نکرده و همیشه برخی مسوولان بین‌الملل در نهادهای مختلف و آدم‌های اداری در این بازارها شرکت کرده‌اند که برایشان فرق نمی‌کرده که چقدر فیلم فروخته شود.

این تهیه‌کننده سینما با بیان این مطلب که نمایندگان سینمای ایران در بازارهای جهانی انگیزه کافی برای فروش فیلم ندارند، می‌گوید: برای آنها حضور بین‌المللی مهم است، این‌که یک گزارشی بدهند که زیر چتر سینمای ایران به لحاظ اقتصادی چه کارهای مثبتی انجام شده است. ولی اگر از آنها بپرسید که چند فیلم فروخته‌اند، این آمار به تعداد انگشت‌های دست هم نمی‌رسد. اگر فیلمی هم در این بازارها فروش می‌رود، متعلق به بخش خصوصی است که دلش به حال کار و محصولش می‌سوزد.

مهدی سجاده‌چی، فیلمنامه‌نویس ضمن مثبت ارزیابی کردن حضور در بازارهای جهانی می‌گوید: این‌که ما در بازارهای جهانی حضور داشته باشیم و آثارمان را عرضه کنیم و با آثار روز دنیا آشنا شویم، خوب است، ولی ما نیازمند به افراد متخصصی هستیم که در امر بازاریابی و عرضه فیلم، تجربه و تخصص دارند. این افراد لااقل باید به 2 زبان خارجی مسلط باشند و بتوانند با دیگر شرکت‌های فیلم ارتباط برقرار کنند.

او حضور در بازارهای جهانی و عرصه‌های بین‌المللی را یک گردش دوستانه برای برخی افراد قلمداد می‌کند و می‌گوید: متاسفانه ما برنامه‌ریزی دقیقی برای حضورمان در عرصه‌های بین‌المللی نداشته‌ایم و فقط آن را فرصتی دانسته‌ایم که همراه با دوستان حضوری هم داشته باشیم و به ما خوش بگذرد، اما امیدوارم که نظر من اشتباه باشد و فقط تصورات من باشد.

سجاده‌چی که نقدهای جدی به نحوه حضور سینمای ایران در عرصه‌های جهانی دارد، می‌گوید: در این سفرها اغلب برخی دوستان همکار و غیرهمکار حضور دارند که این از عدم برنامه‌ریزی مناسب می‌آید. حضور در این بازارها و جشنواره‌ها بیشتر تبدیل به یک جایزه برای عده‌ای شده است و برآوردی نداریم که این حضور کارشناسی است یا خیر.

محمد زرین‌دست، کارگردان سینما که سال‌ها در آمریکا فیلم ساخته و به اکران رسانده با اشاره به این‌که حضور سینمای ایران در بازارهای جهانی محدود به چند جشنواره جهانی است، می‌گوید: برنامه‌ریزی و کار دقیق در زمینه حضور سینمای ایران در بازارهای بزرگ جهان نشده است. این حضور محدود به بازار چند جشنواره اروپایی و آسیایی است که عمده تاثیرش در نمایش و رقابت فیلم‌هاست.

او می‌گوید: خریدار فیلم‌ها و سریال‌های ایرانی در چنین جشنواره‌هایی اغلب کشورهای خاورمیانه هستند که آن هم محدود به چند سریال تلویزیونی است.

زرین‌دست با بیان این مطلب که سینمای ایران ارتباط چندانی با بازارهای اروپا و آمریکا به دلیل تحریم ندارد، می‌گوید: بازارهای اروپا و آمریکا تاثیر شایانی در فروش و عرضه فیلم دارد و ما مهم‌ترین این بازارها را از دست داده‌ایم.

زرین‌دست ادامه می‌دهد: 300 تا 400 کمپانی بزرگ جهان در حال حاضر با ایران وارد مذاکره هم نمی‌شوند. حضور صرف در بازار فیلم کن که اغلب متمرکز بر نمایش فیلم و رقابت آثار شرکت‌کننده است، تاثیری در روند جهانی شدن و فروش فیلم‌های ایرانی ندارد.

این کارگردان سینما معتقد است: اصولا بازارهایی که در حاشیه یک جشنواره برگزار می‌شود، فضای مطلوبی برای فروش ندارد. این بازارها فقط برای گرم کردن هر چه بیشتر یک جشنواره طراحی شده است و نمی‌توان صرفا روی آنها تمرکز کرد.

زرین‌دست با بیان این مطلب که فیلم‌های ایرانی در جشنواره‌هایی که جایزه هم می‌گیرند، فروش آنچنانی ندارد، می‌گوید: بازار جشنواره‌هایی که سینمای ایران در آن جایزه می‌گیرد، آنقدر ضعیف است که عامل موثری در فروش همان فیلم‌ها هم نیست. کارکرد این جشنواره‌ها در رقابت است، نه فروش.

اما با وجود همه ضعف‌ها و انتقادهایی که در صحبت‌های کارشناسان وجود دارد، به نظر می‌رسد که موفقیت انیمیشن «رستم و سهراب» در بازار جهانی کن می‌تواند الگو یا نقطه آغازی برای درخشش هر چه بیشتر سینمای ایران در دیگر بازارهای جهانی فیلم و جشنواره‌های مشابه باشد.

آزاده کریمی ‌/‌ جام‌جم