سینمای خانوادگی، دستور‌ کار جشنواره فیلم سال 91

مدیرکل نظارت و ارزشیابی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی معتقد است با وجود سال سینمایی خوب 89 انتظار برگزاری جشنواره سی‌ام به این شکل نمی‌رفت. سجادپور به «جام‌جم» می‌گوید: «بعد از یک سال پرتلاش و پرقدرت فکر می‌کردیم سال 90 سال آرام‌تر و کم سروصداتری داشته باشیم، یعنی انتظار یک افت را داشتیم اما با کمال تعجب دیدیم این جشنواره همچنان پرکار و پرخروش است.»

او نبود برخی از فیلمسازان در جشنواره امسال را طبیعی می‌داند و می‌افزاید: با وجود نبود برخی ازچهره‌های قدیمی، جشنواره امسال از لحاظ تنوع موضوع، گونه‌گونی سوژه‌ها، کیفیت‌ آثار و میزان رضایت مخاطبان حتی از جشنواره رویایی سال گذشته بهتر بود. سجادپور یکی از ویژگی‌های مهم جشنواره را میزان رضایت عمومی از آن می‌داند و اعتقاد دارد: «جشنواره هم در طول 10 روز برگزاری‌اش جذاب بود، هم میزان استقبال مخاطبان از جشنواره آنقدر بود که بسیاری از سینماهای مردمی سئانس‌های فوق‌العاده گذاشتند. در کنار آن از لحاظ رضایت عمومی هم استقبال خوبی داشته و عمده نظر منتقدان، صاحب‌نظران و فیلمسازان هم این تحلیل را تایید می‌کند.» یکی دیگر از ویژگی‌های جشنواره سی‌ام حضور پررنگ کارگردانان جوان بود. سجادپور با اشاره به این نکته در رابطه با احیای ژانر‌های فراموش شده، می‌گوید: «امسال اولین فیلم انیمیشن داستانی را داشتیم (تهران 1500)‌ که نقطه آغازی برای این گونه سینمایی می‌باشد.»

مهم‌ترین ویژگی جشنواره از زبان مدیر کل نظارت و ارزشیابی وزارت فرهنگ احیای گونه‌های فراموش شده سینمای ایران است. او به «جام‌جم» می‌گوید:‌ در 3 ژانر بسیار کلیدی کودک، دفاع مقدس و سیاسی که ژانرهای بشدت کم‌رنگ و مغفول مانده ما در چند سال گذشته بوده است امسال آثار قابل توجهی ساخته شد. به گفته سجادپور، این 3 ژانر نوعا نقطه ضعف سینمای ایران محسوب می‌شد و در آنها آثار قابل توجهی دیده نمی‌شد که به ناگهان با آثار بسیار خوبی مواجه شدیم. بهترین آثار جشنواره را امسال بی‌شک می‌توانیم متعلق به ژانر دفاع مقدس و گونه سینمای سیاسی و کودک و نوجوان بدانیم. این اتفاق باعث شد تا این مسوول هدف قطعی معاونت سینمایی برای تولیدات سال آینده را احیای سینمای خانوادگی بداند. به گفته او، این گونه سینمایی حتما اولویت و هدف اصلی ما خواهد بود، چرا که در این گونه سینمایی همچنان ما کمبود داریم و باید بشدت در راه رسیدن به آن تلاش کنیم.

منوچهر محمدی، تهیه‌کننده خوش‌سابقه‌ای که امسال هم با فیلم تحسین شده «بوسیدن روی ماه» در جشنواره حضور داشت مهم‌ترین ویژگی جشنواره سی‌ام را حضور محمد خزاعی به عنوان دبیر این رویداد می‌داند. به اعتقاد او، وجه بارز شخصیتی محمد خزاعی خضوع و فروتنی‌اش در برابر هنرمندان است. این ویژگی شخصیتی او کمک بسیاری به نوع برگزاری جشنواره سی‌ام کرد.

دومین ویژگی این رویداد از زبان منوچهر محمدی نظم حاکم بر این دوره از جشنواره است. او به «جام‌جم» می‌گوید: نکته‌ای که اغلب سینماگران و مخاطبان هم به آن اذعان دارند نظم و ترتیبی بود که امسال در جشنواره سی‌ام به خوبی دیده می‌شد؛ از جدول کامل برنامه‌ها که پیش از آغاز جشنواره منتشر شد گرفته تا برگزاری مراسم و همایش‌های حاشیه جشنواره سی‌ام.

همایون اسعدیان، کارگردان فیلم «بوسیدن روی ماه» نظم جشنواره را تعجب‌آور می‌خواند و می‌گوید:‌ شاید در همه جشنواره‌های دنیا جای تعجب نباشد، اما ما این قدر اینجا بی‌نظمی دیدیم که این منظم بودن برایمان عجیب بود.

اما این کارگردان نقطه منفی جشنواره سی‌ام را کیفیت فیلم‌های به نمایش درآمده در آن می‌داند. او به «جام‌جم» می‌گوید: متاسفانه کیفیت فیلم‌ها بسیار پایین بود، به طوری که با اغماض و چشم پوشی شاید بتوانیم از بین 32 فیلم بخش مسابقه، تنها 3 یا 4 فیلم را قابل اعتنا بدانیم و این اصلا پرونده خوبی برای مسوولین سینمایی به شمار نمی‌رود.

این کارگردان به پاسخگو بودن مسوولان سینمایی در این رابطه اصرار دارد و می‌گوید: این مسوولان هیچ ادعایی نمی‌توانند بکنند که این فیلم‌ها برای قبل بوده یا در آن سهمی نداشته‌اند. این نتیجه مستقیم کارنامه معاونت فعلی است و نشان‌دهنده این است که چقدر سیاست‌ها و برنامه هایشان موفق بوده یا نبوده است، که به اعتقاد من نه تنها موفق نبوده، بلکه بشدت به سینما لطمه زده است.

جهانگیر الماسی داور سال گذشته بخش سینمای ایران نیز نظم را مهم ترین خصیصه جشنواره سی‌ام می‌داند. او به «جام‌جم» می‌گوید: درباره کیفیت فیلم‌ها می‌توان گفت که تلاش شده بود در این جشنواره اتفاق خوبی بیفتد، اما جز چند فیلم شاخص فیلم‌های خوبی به جشنواره نیامده بود. من 26 فیلم دیدم که از میان آنها تنها چند فیلم ارزشمند بود و البته می‌توان گفت همین تعداد در صدر فیلم‌های جهان هم می‌توانند قرار بگیرند. از نگاه وی فیلم‌های «روزهای زندگی» ساخته پرویز شیخ‌طادی، «ملکه» ساخته محمدعلی باشه آهنگر و «بوسیدن روی ماه» همایون اسعدیان فیلم‌های خوب این دوره ازجشنواره بوده‌اند.

الماسی همچنین به فیلم‌های اول فیلمسازان اشاره می‌کند و می‌گوید: در این دوره از جشنواره آثار جوانان خیلی قابل توجه بود و با توجه به رویکرد نسل جوان می‌توان امیدوار بود که در آینده مشکل تکنیک و تبیین تصویر یا مضامین فیلمنامه نداشته باشیم.