نبود بهداشت در کشتارگاه‌های سنتی خوزستان

گوشت قرمز به عنوان یکی از مهم‌ترین منابع تامین پروتئین حیوانی، از طریق ذبح دام در کشتارگاه‌ها تامین می‌شود و رعایت نکات بهداشتی در این کشتارگاه‌ها لازمه ادامه فعالیت آنهاست. این در حالی است که در برخی کشتارگاه‌های استان خوزستان، حداقل ضوابط و نکات بهداشتی رعایت نمی‌شود، ضمن این‌که تمام این کشتارگاه‌ها که عمدتا در بافت‌های مسکونی قرار دارند، سالانه چند هزار تن از ضایعات دام‌های ذبح شده، اعم از امعاء و احشا و استخوان آنها و همچنین پساب‌های آلوده را به مناطق اطراف کشتارگاه‌ها یا رودخانه‌های استان سرازیر می‌کنند که این امر نه تنها سلامت مردم را تهدید می‌کند، بلکه محیط‌زیست را نیز بشدت آلوده کرده و زندگی موجودات آبزی و غیرآبزی را با خطرهای جدی مواجه می‌سازد.

در حالی که می‌توان با احداث واحدهای کشتارگاهی صنعتی مجهز به سیستم تصفیه فاضلاب و بخش تبدیل ضایعات، نه تنها مشکلات بهداشتی و زیست محیطی کشتارگاه‌ها را برطرف کرد، بلکه با تبدیل این ضایعات به محصولات جنبی، از درآمد هنگفت این صنعت نیز بهره برد. معاون محیط انسانی اداره حفاظت محیط‌زیست خوزستان ضمن تایید وضعیت نامناسب کشتارگاه‌های استان و با بیان این‌که فعالیت بیشتر کشتارگاه‌های دام خوزستان غیرقانونی و غیرمجاز است، در گفت‌و‌گو با «جام‌جم» اظهار می‌دارد: در حال حاضر عمده کشتارگاه‌های استان در بافت‌های مسکونی قرار دارند و ضایعات کشتارهای خود را در محیط اطراف پخش و پراکنده می‌کنند و پساب تولیدی و غیربهداشتی کشتارگاه‌ها را نیز به رودخانه‌ها می‌ریزند که به این ترتیب، نه‌تنها باعث آلودگی محیط‌زیست اطراف خود بلکه باعث آلودگی رودخانه‌های استان نیز می‌شوند، به طوری که می‌توان گفت در حال حاضر عمده منابع آلوده‌کننده رودخانه‌های استان از جمله کارون، پساب همین کشتارگاه‌های سنتی است.

جمال شاکری می‌افزاید: تمام کشتارگاه‌های سنتی فعال در استان یا باید جمع‌آوری شوند یا باید ضمن رعایت ضوابط و استانداردهای زیست‌محیطی به فعالیت خود ادامه دهند. به تعدادی از این کشتارگاه‌ها طی سال‌های متوالی اخطار داده شده، اما در صورت پلمب و تعطیلی کامل آنها، کشتار دام به صورت غیر‌مجاز و زیرزمینی انجام می‌‌شود که وضعیت موجود را وخیم‌تر می‌کند. وی با بیان این‌که از سوی مدیریت استان برای ساماندهی کشتارگاه‌های سنتی اعتبارات مناسبی اختصاص داده شده است، می‌افزاید: یکی از مسائل مورد پیگیری محیط‌زیست استان، احداث و استقرار کشتارگاه‌های صنعتی دام است، اما متاسفانه روند احداث این کشتارگاه‌ها بسیار کند صورت می‌گیرد.

مسوول پیگیری کشتارگاه‌های استان اداره حفاظت محیط‌زیست خوزستان نیز در‌این‌باره می‌گوید: نبود مدیریت پسماند و فقدان کوره لاشه‌سوز مناسب و استاندارد برای نابود کردن ضایعات، مهم‌ترین مشکل این کشتارگاه‌ها‌ست.

سعید فتاحی با بیان این‌که در حال حاضر گوشت قرمز مورد نیاز استان از طریق 26 کشتارگاه سنتی دام تامین می‌شود، می‌افزاید: متاسفانه 26 درصد این کشتارگاه‌ها، فاقد کوره لاشه‌سوز، 42 درصد دارای کوره لاشه‌سوز و 33 درصد دارای کوره لاشه‌سوز غیرفعال هستند. وی با بیان این‌که مالکیت و مسوولیت این کشتارگاه‌ها متعلق به شهرداری است و شهرداری به ازای هر راس دام، عوارضی دریافت می‌کند، خاطرنشان می‌کند: تنها کشتارگاه دام اهواز، تصفیه‌خانه فاضلاب صنعتی دارد و مابقی کشتارگاه‌های استان، فاقد تصفیه‌خانه فاضلاب هستند و فاضلاب خود را مستقیماً به منابع آب‌های سطحی و اراضی پیرامون تخلیه کرده و باعث آلودگی محیط‌زیست شده و بهداشت و سلامت عمومی منطقه را تهدید می‌کنند.

مدیرکل دامپزشکی استان خوزستان نیز ضمن تایید رعایت نشدن ضوابط دامپزشکی و بهداشتی مناسب توسط کشتارگاه‌ها و غیرمجازبودن فعالیت آنها می‌گوید: به دلیل نیاز مردم به مواد پروتئینی نمی‌توان این کشتارگاه‌ها را تعطیل کرد، ضمن این‌که با تعطیلی آنها، کشتار دام و طیور به صورت زیرزمینی و بدون رعایت ضوابط انجام خواهد شد.

مصطفی کنارکوهی با بیان این‌که اداره دامپزشکی، رعایت حداقل‌ ضوابط بهداشتی را با کمک شهرداری و استانداری برای این کشتارگاه‌ها لازم‌الاجرا می‌کند، به فعالیت کمیته ساماندهی کشتارگاه‌های استان اشاره کرده و می‌افزاید: این کمیته با بررسی وضعیت تمام کشتارگاه‌ها، به دنبال رعایت حداقل‌های بهداشتی با فشار مضاعف بر کشتارگاه‌هاست.

کنارکوهی درخصوص نبود‌ ساماندهی کشتارگاه‌های سنتی استان و تبدیل آنها به کشتارگاه صنعتی نیز می‌گوید: این کشتارگاه‌ها متعلق به شهرداری و مسوولیت آنها نیز به عهده این سازمان است. بنابراین این نهاد موظف است با هماهنگی و دریافت نظرات بهداشتی دامپزشکی، بهداشت را در این کشتارگاه‌ها اعمال کند. وی در خصوص احداث ساخت کشتارگاه‌های صنعتی در شهرستان اهواز و بهبهان که مصوبه سفر هیات دولت به استان بود نیز می‌گوید: ساخت این پروژه عملا متوقف شده چراکه دولت به دنبال ورود سرمایه‌گذار بخش خصوصی برای شروع احداث کشتارگاه‌های صنعتی اهواز است.

در همین حال شهردار اهواز با بیان این‌که 40 درصد گوشت استان خوزستان در کشتارگاه سنتی کلانشهر اهواز تولید می‌شود به «جام‌جم» می‌گوید: هرچند فعالیت این کشتارگاه به صورت سنتی است، اما تمام استانداردهای بهداشتی و زیست‌محیطی لازم در آن رعایت می‌شود.

منصور کتانباف با بیان این‌که دفن ضایعات دام‌ها به طور کاملا بهداشتی صورت می‌گیرد و هیچ پسابی نیز از این کشتارگاه وارد رودخانه نمی‌شود، می‌افزاید: بازرسان دامپزشکی در کشتارگاه اهواز مستقر هستند و بر چگونگی کشتار دام، دفن احشاء و ضایعات آن و رهایی پساب از سیستم فاضلاب کشتارگاه نظارت می‌کنند، بنابراین امکان رعایت نکردن ضوابط بهداشتی وجود ندارد چرا که در این صورت بازرسان اجازه خروج گوشت از کشتارگاه را صادر نمی‌کنند. وی با اشاره به ساماندهی کشتارگاه اهواز تصریح می‌کند: اعتبارات مناسبی در این خصوص تخصیص یافته تا از حالت سنتی به نیمه‌صنعتی تبدیل شود ضمن این‌که در حال حاضر نیز این کشتارگاه،‌ تنها کشتارگاه خوزستان است که مجهز به سیستم فاضلاب بهداشتی است.

کتانباف با بیان این‌که جواز احداث کشتارگاه صنعتی اهواز سال 81 به تصویب رسیده، اما با گذشت 9 سال هیچ‌گونه پیشرفت فیزیکی‌ای نداشته است، می‌گوید: دلیل عمده این امر، نبود سرمایه و سرمایه‌گذار و اعتبارات ناکافی است چراکه دولت نیز تخصیص اعتبار به این بخش را منوط به تامین اعتبار اولیه آن توسط سرمایه‌گذار خصوصی کرده است.