3 راهکار بانک مرکزی برای کنترل بازار ارز

رئیس کل بانک مرکزی دیروز در واکنش به افزایش نرخ ارز در بازار گفت: استفاده از ابزارهای پولی جذاب، ‌ایجاد ثبات در بازار و مدیریت عوامل روانی، مهم‌ترین برنامه‌های بانک مرکزی در ماه‌های پایانی سال برای بازار ارز و طلاست.

وی در ادامه توضیحاتی داد که نشان می‌دهد منظور از استفاده از ابزارهای پولی جذاب همان افزایش نرخ سود سپرده‌ها و اوراق مشارکت است. بسیاری از کارشناسان علت اصلی تلاطم‌های امسال در بازارهایی مانند ارز و طلا را کاهش نرخ سود سپرده‌های بانکی می‌دانند. بیشترین نرخ سود سپرده‌های بانکی در حال حاضر متعلق به سپرده‌های بلندمدت 5 ساله با 5/ 15 درصد است که هیچ جذابیتی برای سرمایه‌گذاران و صاحبان منابع مازاد پولی ندارد. از سوی دیگر با وجود افزایش نرخ سود اوراق مشارکت به 17 درصد این اوراق نیز با استقبال فعالان بازار پولی مواجه نشده و بخش زیادی از اوراق مشارکت عرضه شده روی دست منتشرکنندگان باقی مانده است. این استقبال نکردن‌‌ها نشان می‌دهد انتظار بازدهی سرمایه‌گذاران بسیار بالاتر از نرخ‌هایی است که سیاستگذاران بازار پولی پیشنهاد می‌دهند.

تصمیم‌گیری درباره نرخ سود سپرده‌ها البته در اختیار شورای پول و اعتبار است که بانک مرکزی فقط یکی از اعضای آن به شمار می‌رود. پیشنهاد چند هفته قبل بانک مرکزی برای افزایش نرخ سود سپرده‌ها در شورای پول و اعتبار مورد موافقت قرار نگرفت اما با توجه به تحولات اخیر چنانچه این تصمیم در دستور کار فوری باشد ـ آن‌گونه که رئیس ‌کل بانک مرکزی گفته است ـ به احتمال زیاد این شورا در روزهای آینده با افزایش نرخ سود سپرده‌های بانکی موافقت خواهد کرد تا شاید آبی بر آتش منفعت‌طلبی سرمایه‌گذاران در بازارهای ارز و طلا باشد. در چنین شرایطی، رئیس کل بانک مرکزی در گفت‌وگو با فارس گفت: بانک مرکزی به دنبال بازگرداندن ثبات و آرامش به بازار است و در این راستا بیش از آن‌که در پی کاهش قیمت‌ها باشد ایجاد تعادل، ثبات و آرامش را در اولویت برنامه‌های خود قرار داده است زیرا معتقدیم فعالان اقتصادی برای برنامه‌ریزی و کاهش ریسک‌های خود بیش از هر چیز به ثبات نیازمندند.

محمود بهمنی افزود: این رویکرد به طور قطع اعتماد عمومی را نیز تقویت می‌کند و زمینه رفتارهای هیجانی را در بازار از بین می‌برد چنان‌که در مورد سکه با اعمال روش پیش فروش اکنون شاهد آن هستیم. رئیس کل بانک مرکزی تصریح کرد: در کنار این مسائل، پیگیری استفاده از ابزارهای پولی و مالی جذاب مانند انتشار اوراق مشارکت با نرخ بالا در دستور کار قرار دارد تا به این ترتیب بخشی از نقدینگی سرگردان در جامعه را به بانک‌ها هدایت کنیم.

وی اصلاح رویکرد نسبت به نرخ سود سپرده‌های بانکی را نیز در این راستا اعلام کرد و گفت: انجام این کار در دستور کار فوری قرار دارد.بهمنی افزود: نوساناتی که طی روزهای اخیر در بازار ارز مشاهده می‌شود بیش از هر چیز منشا روانی دارد و نمی‌تواند تداوم پیدا کند.

معاون نظارتی بانک مرکزی نیز با بیان این‌که عده‌ای از افراد سودجو در بازار ارز به راه افتاده‌اند و پول‌های مردم را می‌گیرند، از اعزام بازرسان بانک مرکزی به سطح بازار ارز خبرداد و گفت: در یکی، دو روز آینده بازار ارز به ثبات خواهد رسید، ضمن این‌که نرخ فعلی ارز حبابی است.

ابراهیم درویشی در گفت‌وگو با مهر، ضمن بیان این‌که عده‌ای از سودجویان در بازار ارز به راه افتاده‌اند و پول‌های مردم را می‌گیرند، افزود: شدیدا به مردم نسبت به این موضوع هشدار می‌دهیم تا مراقب سرمایه‌های خود باشند.معاون نظارتی بانک مرکزی تصریح کرد: فعالان تجاری هیچ‌گونه نگرانی نداشته باشند، زیرا در یکی دو روز آینده ارز مورد نیاز آنها تامین خواهد شد. وی گفت:‌ ارز مورد نیاز واردکنندگان نیز با تمهیدات اندیشیده شده بزودی تامین می‌شود.

درویشی تاکید کرد: افرادی که می‌خواهند سپرده‌های خود را به دلار تبدیل کنند، مراقب سودجویان و کلاهبرداران باشند، بانک مرکزی به هیچ‌کس هیچ ارزی برای این‌که در بازار تزریق کند، نداده است و این افراد ارتباطی با بانک مرکزی ندارند.وی با تاکید بر این‌که به مردم هشدار می‌دهیم هیچ عجله‌ای نداشته باشند، زیرا بازار ارز بزودی ثبات خود را باز خواهد یافت، خطاب به افرادی که به این بازار هجوم می‌برند، گفت: بازار در حال حاضر حبابی شکل است و عده‌ای از دلالان و سوء‌استفاده‌کنندگان به اسامی مختلف که حتی ممکن است نام برخی از ارگان‌ها را نیز ببرند، وارد بازار شده‌اند.

معاون نظارتی بانک مرکزی خاطرنشان کرد: مردم به سراغ صرافی‌های دارای مجوز و بانک‌ها بروند، نه این‌که هر کس در خیابان به آنها گفت که من از جانب بانک مرکزی ارز حواله می‌کنم پول خود را در اختیار آنها بگذارند؛ بانک مرکزی هیچ ارتباطی با این افراد ندارد. اگر کسی آمد و نام سازمان یا موسسه‌ای را آورد، مردم پول خود را به آنها ندهند.

وی با اعلام این‌که بشدت بازار را بازرسی می‌کنیم و تمام بازرسان بانک مرکزی در سطح بازار هستند، گفت: بازرسان بانک مرکزی تمام اطلاعات و اخبار را لحظه‌ای از طریق تلفن، پیامک یا نمابر برای ما ارسال می‌کنند.

درویشی خاطرنشان کرد: در حال حاضر یک جو روانی در بازار ایجاد شده که عده‌ای دلال انگشت‌شمار آن را به وجود آورده‌اند، اما مسوولان امنیتی با آنها برخورد می‌کنند و بزودی جلوی سودجویان گرفته می‌شود.

قیمت دلار روز دوشنبه در حالی به رقم بالای 1700 تومان رسید که تحلیلگران اقتصادی این نرخ‌ها را واقعی نمی‌دانند. این روزها بازار ارز به بازار داغی برای سفته‌بازی تبدیل شده است.دلالان با خرید دلار به امید افزایش قیمت باعث افزایش تقاضا برای این ارز شده‌اند، در کنار آن بسیاری از صرافان از فروش دلار خودداری کرده و به مشتریان اعلام می‌کنند که دلار برای فروش نداریم.

در همین حال روز گذشته التهاب بازار ارز تا حدودی فرونشست و دلار آمریکا حول و حوش 1600 تومان مبادله شد و متعاقب آن قیمت سایر ارزها نیز کاهش پیدا کرد.

کارشناسان می گویند در شرایطی که تقاضا برای ارز به شدت افزایش یافته است بانک مرکزی باید با حساسیت بیشتری درباره تخصیص ارز عمل کند. براین اساس این کارشناسان پیشنهاد می کنند ارز مسافری حذف شده و در مورد کالاهای غیر ضروری و لوکس نیز نباید امکان تخصیص ارز وجود داشته باشد.