زمین‌های کشاورزی جنوب تهران، غرق در فاضلاب

معصومه ابتکار به مهر گفت: در زمان مسوولیتم در سازمان حفاظت محیط زیست تذکری به جهاد کشاورزی داده شد اما متاسفانه همچنان این مناطق با آب آلوده آبیاری می‌شوند. وی توضیح داد: زمین این محدوده نیز آلوده است و ما در شورای شهر تهران جلسات متعددی با مسوولان داشته‌ایم و همچنان این مذاکرات ادامه دارد. ابتکار اظهار امیدواری کرد با تصفیه فاضلاب‌ها و اصلاح شبکه آب‌های زیرزمینی این مشکل رفع شود.

پیش از او، غلامرضا شقاقی، رئیس اداره بهداشت آب و فاضلاب مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت از آبیاری حدود 6 هزار هکتار از مزارع جنوب تهران با فاضلاب‌ها خبر داده و گفته بود: در برخی مناطق کشور نیز همچنان از فاضلاب‌ها برای آبیاری مزارع استفاده می‌شود.

وی با تاکید بر این‌که بیشترین مشکل مربوط به دانشگاه علوم پزشکی تهران است، افزود: وزارت بهداشت وظیفه نظارتی و معرفی متخلف به دستگاه قضایی را به عهده دارد که راهکار سازنده‌ای نیست، زیرا متخلفان بعد از پرداخت جریمه نقدی دوباره به کار خود ادامه می‌دهند.

شقاقی با اشاره به دخالت وزارتخانه‌های جهاد کشاورزی، نیرو و سازمان حفاظت محیط زیست در موضوع استفاده از آب آلوده برای آبیاری مزارع، گفت: تاکنون جلسات متعددی در وزارت بهداشت برگزار شده است تا راهکاری برای جلوگیری از این کار اتخاذ شود.

رئیس اداره بهداشت آب و فاضلاب مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت ادامه داد: در این جلسات توافق شده در صورتی که نتوان برای مزارع آب سالم تامین کرد، از کشت جایگزین استفاده شود.

وی با تاکید بر این‌که مردم در استفاده از سبزیجات باید نکات بهداشتی را رعایت کنند، افزود: اگر سبزیجات این قبیل مزارع که با فاضلاب آبیاری می‌شود، هنگام شستشو ضدعفونی شود، مشکلی برای مصرف‌کنندگان ایجاد نمی‌کند.

شقاقی، تنها راهکار مقابله با مزارعی را که با فاضلاب آبیاری می‌شوند استفاده از آب سالم عنوان کرد و گفت: متاسفانه در برخی موارد آب سالم با فاضلاب نیز مخلوط می‌شود که کشاورزان بعضا از این موضوع اطلاعی ندارند.

رئیس اداره بهداشت آب و فاضلاب مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، آموزش کشاورزان را یکی از برنامه‌های وزارت بهداشت عنوان کرد و افزود: براساس آمار و گزارش‌های سال 89، حدود 6 هزار هکتار از مزارع سبزی در جنوب تهران با فاضلاب آبیاری می‌شود.

از زمستان سال گذشته قرار بود با راه‌اندازی تصفیه‌خانه پنجم و انتقال آب سد ماملو به جنوب پایتخت از خشکسالی و آلودگی بیشتر اراضی جنوب تهران که بیش از 45 هزار هکتار از این ناحیه خشک شده‌اند، جلوگیری شود اما به‌رغم رای مثبت مجلس هنوز این اقدام صورت نگرفته است.

حسین فدایی، عضو کمیسیون اصل 90 مجلس در این باره گفت: در حال حاضر در جنوب تهران و شهر ری براثر خشکسالی و نفوذ فاضلاب ظرفیت 75 هزار هکتاری زمین کشاورزی مرغوب به 30 هزار هکتار تبدیل شده است. براساس این خبر، احداث طرح‌ کمربند امنیتی آب تهران حداقل به 150 تا 160 میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد، چرا که می‌تواند تامین آب تهران را در مواقع اضطراری تضمین ‌کند.

کارشناسان بهداشت هشدار می‌دهند آنچه به عنوان سبزی و میوه‌های صیفی به بازار تهران و شهرهای اطراف می‌رسد، در ارضی کشاورزی جنوب تهران پرورش می‌یابد که آلوده به املاح برگرفته از فاضلاب انسانی است.

کاظم ندافی، مدیرکل سلامت محیط و کار وزارت بهداشت در این باره تایید کرد: آبیاری سبزی‌های جنوب تهران را با فاضلاب انسانی تکذیب نمی‌کنیم، اما این نوع آبیاری باعث رشد سریع‌تر و غنی‌تر شدن سبزی و محصولات کشاورزی از نظر املاح و ویتامین‌ها شده است.

به هرحال، هرچند وزارت جهاد در تلاش است با مکانیزه کردن و آبیاری قطره‌ای سیستم آبرسانی به جنوب تهران را از سال گذشته بهبود ببخشد، اما هشدارهای پیاپی سازمان حفاظت محیط زیست و شورای شهر تهران نشان می‌دهد که این اقدامات با کندی اعمال می‌شود و بروز برخی بیماری‌های عفونی و مسری بر اثر اشاعه فاضلاب در زمین‌های اطرف پایتخت دور از ذهن نیست.