رقابت «العالم» با شبکه‌های خبری عالم

سیداحمد سادات، مدیر فعلی شبکه العالم که پیش از این ریاست هیات مدیره شرکت جهان رسانه را به عهده داشت از تیرماه سال 87 مسوولیت این فعالیت شبکه را عهده‌دار شده است. وی در ارتباط با این شبکه می‌گوید: پیام اصلی العالم، اطلاع‌رسانی سریع توام با دقت و صحت، شکستن انحصار امپریالیسم خبری غرب و ایجاد همدلی بین مسلمانان است و می‌کوشد با واکاوی نقاط ضعف و قوت جهان اسلام، مسائل مسلمانان را در سطح جهان اسلام و کشورهای اسلامی اطلاع‌رسانی نماید.

وی ماموریت اصلی این شبکه را مقابله با جریان یک سویه خبری غرب و همپیمانان آن در منطقه عنوان می‌کند و می‌افزاید: ما تلاش داریم قرائتی دیگر از فعالیت رسانه‌ای و خبررسانی را براساس صداقت، شفافیت و زاویه دید مردم منطقه و پیوند‌های اسلامی به انجام برسانیم. وی در ادامه به این موضوع اشاره می‌کند: در ضمن سایت خبری شبکه العالم به زبان فارسی برای مخاطبان فارسی زبان ایجاد شده است تا به آخرین اخبار و تحلیل‌های شبکه العالم از تحولات منطقه و جهان دسترسی داشته باشند. سادات در خصوص مخاطبان این شبکه می‌گوید: بسیاری از مخاطبان داخلی از جمله مسوولان حوزه سیاست خارجی، پژوهشگران و صاحب‌نظران سیاسی، اخبار تحولات و اوضاع و احوال منطقه را از شبکه العالم پی می‌گیرند و از تحلیل‌های این شبکه استفاده بسیاری می‌کنند. با توجه به رقابت جدی شبکه‌های خبری بخصوص در فضای برون مرزی از سادات پرسیدیم که چه اقداماتی برای عقب نماندن از سایر شبکه‌های برون مرزی انجام داده‌اید یا لازم می‌دانید؟ وی در پاسخ به این نکته اشاره می‌کند: این شبکه در جهت انجام تحولات کیفی فنی و محتوایی قدم‌های زیادی برداشته است. در بخش تحولات محتوایی این شبکه چند برنامه جدید تولید و چند بخش خبری و تصویری به برنامه‌های خود افزوده است از جمله برنامه صبحگاهی صباح جدید. همچنین اخبار اقتصادی در عرصه‌های مختلف توسعه، کشاورزی، صنعتی، مسکن و موضوعات مرتبط و تحولات بازار بورس در سطح جهانی به صورت روزانه به اطلاع مخاطبان می‌رسد.

وی تقویت شبکه خبرنگاران و بخش‌های مختلف خبری را از جمله اقدامات این شبکه عنوان می‌کند و در ادامه می‌افزاید: در تحولات مصر این شبکه با 13 خبرنگار تقریبا تمام شهرهای مهم این کشور را پوشش خبری می‌داد و هم‌اکنون نیز با تعداد زیادی خبرنگار تحولات کشورهای خاورمیانه را بسرعت و لحظه به لحظه پوشش خبری می‌دهیم.

شبکه العالم همچنین جهت ساماندهی واستاندارد سازی جذب نیرو، با توجه به نوع فعالیت حرفه‌ای و بین‌المللی این شبکه، به تهیه و تدوین فرآیند جذب و به‌کارگیری نیرو با استفاده از شاخص‌های جذب براساس استاندارد بین‌المللی اقدام کرده است که براساس یک الگوی مشخص و پس از طی مراحل آزمایشی اقدام به جذب نیرو نماید.

مدیر شبکه العالم در ارتباط با کیفیت برنامه‌های تولید شده این شبکه توضیح می‌دهد: گروه هنری و گرافیک به منظور طراحی جلوه‌های تصویری و فنی و تولید گرافیک‌های خبری، طراحی و اجرای دکور جدید داخلی نیوزروم(اتاق خبر) برای ابداع، نوآوری و به‌کارگیری جلوه‌های بصری جلب‌نظر مخاطب تشکیل شد که یکی از اقدامات آنها ایجاد سیستمی با قابلیت استفاده از سیستم نورپردازی با طیف‌های نامحدود نورهای رنگی برای بک گراند بخش‌های خبری مختلف در قالبی جذاب است.

همچنین طراحی و اجرای ویدئو گرافیک جدید با توجه به استاندارد گرافیکی جدید شبکه شامل تیتراژ، وله، بک گراند، لوگو و عنوان از دیگر نوآوری‌های جدید این شبکه است.

ایجاد و راه‌اندازی استودیوی برنامه‌های زنده در تهران و بیروت از دیگر اقداماتی است که مدیر شبکه العالم از آن به عنوان تلاشی برای پوشش هرچه بهتر اخبار یاد می‌کند. او در ادامه تصریح می‌کند: دایر کردن این استودیوها فضای مناسب برای عوامل و تجهیزات رژی و مطابق با آخرین تکنولوژی فرا هم گردیده است. این شبکه همچنین استودیوی اصلی خود را با بهره‌گیری از آخرین تکنولوژی‌های پیشرفته بازسازی نموده است.

سادات درباره مهم‌ترین مشکلات پیش‌روی خبررسانی می‌گوید: به دلیل قدرت و سیطره غرب بر جریان بین‌المللی اطلاعات، توزیع اطلاعات در جهان کنونی یک سویه است. غرب تمام امکانات ارتباطاتی و اطلاعاتی را برای پیشبرد اهداف خود به کار گرفته است. در گذشته 90 درصد رسانه‌های گروهی رفتار سیاسی و خواست دولتمردان آمریکایی را اعمال می‌کردند؛ بنابراین آمریکایی‌ها و انگلیسی‌ها که انحصار تبلیغات سیاسی را در جهان در اختیار داشتند در سال‌های اخیر با حضور شبکه‌های تازه تأسیس عربی احساس کردند که انحصار خبری و تبلیغاتی آنها به نحوی از دستشان خارج شده است. بنابراین وقتی این شبکه‌های تازه در افغانستان و عراق توانستند رویدادهای حقیقی و صدای مظلومیت مردم را انعکاس دهند، مورد خشم قرار گرفتند. برای مثال حمله به دفتر شبکه العالم در بغداد ناشی از این عصبانیت آمریکایی‌ها بود. همچنین درجنگ غزه نیز اسرائیل باوجود برخورداری از حمایت اکثر رسانه‌های مهم جهانی برای ممانعت از اطلاع‌رسانی رسانه‌های مستقل به مقر خبرنگاران حمله و در اقدام دیگری خبرنگار العالم را دستگیر و بازداشت کرد.

این مساله در انقلاب‌های اخیر خاورمیانه، ابعاد وسیع‌تری یافت و حکومت‌های همپیمان با غرب به صورت هماهنگ به مقابله با رسانه‌های مستقل بویژه شبکه العالم پرداختند.

ما برای این که تصویر العالم به دست مخاطبانمان برسد به‌رغم حذف از ماهواره‌های عرب ست و نایل ست سعی کرده‌ایم ماهواره‌های جدیدی را جایگزین کنیم که در همان جهت‌های دریافت عرب ست و نایل ست قابل دریافت باشد. در حال حاضر از طریق ماهواره ایران ست روی فضای کشورهای عربی شبکه العالم قابل دریافت است و از طریق ماهواره آتلانتیک برد نیز حضور العالم تقویت می‌شود.

در حال حاضر شبکه‌های خبری به صورت مولتی مدیا عمل می‌کنند و از امکانات وب به عنوان مکمل پخش تلویزیونی بهره می‌گیرند. شبکه العالم هم به گسترش وب سایت خود و توسعه امکانات آن برای کاربران پرداخته است تا بسیاری از مخاطبانی که به تصاویر تلویزیونی دسترسی ندارند از این طریق بتوانند به اخبار العالم دست یابند.

فضاهای مجازی و شبکه‌های اجتماعی نیز از دیگر امکانات و راهکارهایی است که می‌توان از طریق آن برخی از محدودیت‌ها را جبران کرد. ما در شبکه‌های اجتماعی نظیر فیس بوک، یوتیوب و توییتر حضور فعال داریم و از این طریق با مخاطبان خود تعامل دوسویه برقرار می‌کنیم.

جواد سوری، کارشناس روابط بین‌الملل شبکه العالم در ارتباط با این شبکه می‌گوید: شبکه العالم جزو 5 شبکه برتر عربی خاورمیانه است. او تصریح می‌کند: در مقاطع مختلف و بحران‌هایی که در سطح بین‌المللی به وجود می‌آید تاثیر شبکه‌های برون‌مرزی بیشتر نشان داده می‌شود. از جمله در جریان حمله آمریکا به عراق شبکه العالم اولین شبکه عراقی‌ها بود که به طور کامل اخبار را پوشش می‌داد همچنین در جنگ 33 روزه لبنان شبکه بسیار درخشان ظاهر شد و این را خود غربی‌ها هم اعتراف کردند و حتی در جنگ 22 روزه غزه نیز حضور بسیار پررنگ شبکه مشهود بود به طوری که دو جبهه رسانه‌ای به وجود آمده بود یکی جبهه مقاومت که شامل شبکه‌های ایرانی مانند العالم بود و دیگری جبهه سازش که شامل رسانه‌های عربستان مانند العربیه بود.

در تحولات اخیر منطقه با وجود مشکلاتی که برای خبرنگاران به وجود آوردند، پوشش خبری بسیار خوب انجام شد و ما مانند گذشته توانستیم موفق باشیم. وی گفت: تمام خبرنگاران ما یا عرب زبان هستند یا تسلط کامل به زبان عربی دارند چرا که لهجه رسانه‌ای بیروتی است و خبرنگاران و گوینده‌ها به‌طور کامل مسلط هستند. در پخش اخبار اولویت با خبرهای سیاسی منطقه است اما به خبرهای اقتصادی، ورزشی و... نیز پرداخته می‌شود. سوری نوع مخاطبان داخلی را با خارجی متفاوت ارزیابی می‌کند و می‌افزاید: در برنامه‌های تولیدی ما باید این تفاوت‌ها را در نظر بگیریم؛ بنابراین از برنامه‌های داخل کشور کمتر برای پخش در این شبکه استفاده می‌شود و ما برنامه‌های تولیدی خاص خود را داریم. وی شفاف‌سازی علیه فرافکنی‌های دولت‌های غربی را از جمله رسالت‌های این شبکه عنوان می‌کند و در پایان به این نکته اشاره می‌کند که براساس آخرین نظرسنجی روزنامه فایننشال تایمز، شیعیان در بحرین 90 درصد و اهل سنت نیز 82 درصد بیننده برنامه‌های شبکه العالم هستند.

جنگ صبحگاهی «صباح جدید»، با بخش‌های مختلف فرهنگی، اجتماعی و سلامت و مسائل جاری جهان اسلام از طریق گزارش خبرنگاران شبکه العالم در کشورهای مختلف هر روز به صورت زنده از ساعت 10 تا 11/30 به مدت 90 دقیقه پخش می‌شود.

حمیدرضا معدنچی، تهیه‌کننده این برنامه که از ابتدای راه‌اندازی شبکه العالم با این شبکه همکاری دارد درباره این جنگ صبحگاهی می‌گوید: این برنامه ‌بینندگان جهان عرب را با تاریخ و فرهنگ و سنت‌های کشورهای مختلف آشنا می‌کند و به طرح و بررسی موضوعات اجتماعی با حضور کارشناسان می‌پردازد.

صباح جدید برای معرفی توانمندی‌های کشورمان در زمینه‌های گوناگون و جلوه‌های تمدنی و جاذبه‌های گردشگری و دستاوردهای انقلاب اسلامی اهتمام ویژه‌ای دارد.

وی که تجربه ساخت برنامه‌های فراوانی را در داخل کشور نیز دارد، درباره تفاوت تهیه‌کنندگی در شبکه‌های فرامرزی با شبکه‌های داخلی می‌گوید: برنامه‌سازی در شبکه العالم بسیار سنگین‌تر از شبکه‌های داخلی است چرا که در برنامه‌های داخلی ما مشکل زبان نداریم و از این لحاظ بسیار راحت‌تر هستیم و این‌که در برنامه‌های داخل بیشتر وقت برنامه به مهمان و چند پلی بک اختصاص داده می‌شود، ولی در برنامه صباح جدید ارتباط خارجی داریم و گاهی برنامه باید به طور زنده در سایر کشورها مانند غزه یا... پخش شود. همچنین ریتم برنامه‌ ما خیلی تندتر از برنامه‌های داخلی است.

عصر کنونی، عصر ارتباطات و رسانه است. درواقع کشوری که رسانه‌های کارآمد و موثر داشته باشد، امکان پیشبرد اهداف خرد و کلان آن میسر می‌شود. ما در حال حاضر باید تمام تلاش خود را به کار گیریم که از دیگر شبکه‌های خارجی عقب نمانیم و با داشتن یک روند رو به رشد در عرصه رقابت باکشورهای پیشرفته حرفی برای گفتن داشته باشیم و این نیز مستلزم توجه بیشتر و سرمایه‌گذاری مناسب در بخش رسانه‌های بین‌المللی است.

امید است با درک شرایط و تحولات پیچیده منطقه و نقش رسانه‌ها برای پیشبرد اهداف کشورمان در این زمینه، هرچه سریع تر نواقص جبران شود و گام‌های اساسی در تقویت بنیه رسانه‌ای جمهوری اسلامی ایران برداشته شود. شبکه العالم به عنوان اولین شبکه بین‌المللی خبری ایرانی برای تقویت توان رقابتی خود در دنیای رسانه‌ای که با سرعت فزآینده‌ای در حال تغییر و تحول است، همواره در جهت به روز رسانی خود مطابق استانداردهای رسانه‌ای در سطح بین‌المللی تلاش می‌کند.