امیرسعید غفاری، متخصص ژنتیک در گفتو گو با فارس اظهار کرد: تقریبا 2 درصد نوزادانی که متولد میشوند مشکل ژنتیکی مادرزادی دارند. مادرزادی نه به این معنی که مادر مشکل یا بیماری داشته و به نوزاد منتقل کرده، بلکه بدین معناست که نوزاد از بدو تولد دچار مشکلاتی است که نهایتا منجر به اختلال و معلولیت در زندگی طبیعی او میشود.
وی اضافه کرد: البته این آمار در برخی موارد بسته به میزان ازدواج فامیلی تا 5 درصد هم افزایش مییابد. زیرا شایعترین علت بیماریهای ژنتیک در تولد نوزادان، ازدواجهای فامیلی افرادی مانند پسرخاله ـ دخترخاله، پسرعمو ـ دخترعمو، دخترعمه ـ پسردایی و دختردایی ـ پسرعمه است.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی گفت: تفکر غلط رایج در جامعه ما رایج ین است که افراد فکر میکنند فقط در ازدواج با خانواده پدری مانند پسرعمو ـ دخترعمو مشکل ژنتیکی به وجود میآید، در صورتی که نسبت خطر ازدواج فامیلی از هر دو سو به یک اندازه است. مگر در مواردی که یک بیماری در یک طرف شیوع داشته باشد که در آن صورت خطر آن بیشتر هم میشود.
غفاری در پاسخ به این پرسش که شیوع بیماریهای ژنتیک در چه منطقهای بیشتر است، افزود: از آنجا که معمولا ازدواجهای فامیلی در مناطق روستایی و کم جمعیت بیشتر است، این پدیده اغلب در مناطق روستایی مشاهده میشود و معمولا در مناطق شهری و بخصوص کلانشهرها به دلیل به حداقل رسیدن ازدواجهای فامیلی به نسبت کمتر است.
وی راهکار جلوگیری از داشتن فرزندی با مشکلات مادرزادی را مشاوره ژنتیکی دانست و اظهار کرد: این روش نه تنها برای ازدواجهای فامیلی، بلکه برای زوجهایی که با هم نسبت فامیلی ندارند، نیز موثر است. البته این طور نیست که هر کس ازدواج فامیلی کرد، فرزند معلول خواهد داشت و هر کس با غیرفامیل ازدواج کند، مشکلی ندارد.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تاکید کرد: مشاوره قبل از بارداری، غربالگری مادران در 3 ماهه اول بارداری و غربالگری نوزاد هنگام تولد و تشخیص بموقع بسیار مفید است. به عنوان مثال اگر نوزاد مشکل متابولیک گوارش داشته باشد نباید از شیر مادر بخورد؛ چرا که با خوردن شیر مادر بیماری آغاز میشود بلکه باید با خوردن شیر مخصوص درمان شود.
غفاری اضافه کرد: غربالگری اوایل بارداری هم بسیار موثر است؛ چرا که اگر تشخیص داده شود جنین دارای مشکل ژنتیکی یا معلولیتی است و بعدها مادر در نگهداریاش دچار رنج میشود، طبق مصوبه 2 سال اخیر مجلس شورای اسلامی و با رضایت مادر تا قبل از 4 ماهگی مجوز قانونی برای ختم حاملگی صادر میشود.
5 سال پیش با تصویب قانون سقط درمانی، اجازه سقط جنین به صورت قانونی داده شد که شامل موارد خاص و در مورد حدود 50 بیماری ژنتیکی است، اما 2 سال پیش این مصوبه اصلاح شد و مطابق آن به تمام معلولیتهای ژنتیکی که موجب عسر و حرج مادر بعد از تولد مادر شود، به شرط درخواست و رضایت مادر تا قبل از 4 ماهگی مجوز سقط داده میشود.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم