ضرورت بازنگری به روان‌شناسی«مشق عشق»

مولد تمام فعالیت‌های ما عشق (دوست داشتن) است. انسان، بدون بهره‌گیری از ارضای نیازهای روانی (که برخی می‌گویند تفاوت او با حیوان است) قادر به ادامه حیات نبوده و گریز از این مهلکه نیز جز با شناخت عشق و عشق ورزیدن، امکان‌پذیر نیست. «روان‌شناسی عشق» از جنبه‌های مختلفی قابل بررسی است.

انگیزه یا انگیزه‌های به وجود آورنده عشق، تفاوت برداشت دختران و پسران (زنان ـ مردان) از عشق، بررسی کیفیت‌ها و پدیده‌های روانی عشق، بررسی انواع عشق و علامات عشق حقیقی، تولد عشق، تیمارداری عشق و مساله مهم ازدواج، علت مرگ عشق و معضل طلاق یا جدایی دو طرف عشق از جمله مسائل با اهمیتی است که به طور طبیعی برای همه ما اتفاق می‌افتد.

بررسی موضوعاتی که عنوان شد، مدیران شبکه آموزش را برآن داشت تا با تولید برنامه‌ای ویژه به نام «مشق عشق» بتوانند اطلاعات لازم در این خصوص را به مردم ارائه کنند تا آنها دچار مشکلات و آسیب‌های اجتماعی-روانی نشوند یا اگر به نوعی درگیر این مسائل هستند، از طریق این برنامه راهنمایی‌های لازم را دریافت کنند. قرار شد عصر جمعه به استودیوی شماره 13 ساختمان تولید در «جام‌جم» رفته و گزارشی را از روند تولید این برنامه پرمخاطب تهیه کنم. برنامه زنده مشق عشق با موضوع بهبود و تحکیم روابط خانواده به تهیه‌کنندگی و کارگردانی مجید قره گزلو در شبکه آموزش روی آنتن می‌رود. این برنامه به روان‌شناسی عشق و طرح مباحث روابط سالم بین جوانان و چگونگی یک ارتباط سالم می‌پردازد. این برنامه به مدت 120 دقیقه به صورت زنده در روزهای جمعه از ساعت 18 تا 20 در شبکه آموزش سیما پخش می‌شود. البته در سال گذشته این برنامه به مدت 60 دقیقه پخش می‌شد، اما به دلیل استقبال ‌کم نظیر مردم از این برنامه، امسال مدیران و عوامل برنامه سعی کردند با افزایش زمان پخش، بیشتر بتوانند به مباحث مورد نیاز آنها پاسخ بدهند.

برنامه مشق عشق با سوالات و محورهای مختلفی از جمله آیا تا حالا تجربه عشق داشته‌اید؟‌ عشق به چه کسی بوده؟ چند ساله بودید وقتی برای اولین‌بار عاشق شدید و سرانجامش چه شد؟‌ مخاطب و بخصوص جوانان را مورد هدف قرار می‌دهد. وقتی با مهمانانی که در استودیو حضور دارند صحبت می‌کنم و دلایل حضورشان را جویا می‌شوم، می‌گویند این برنامه بسیاری از ابهامات آنها را پاسخ داده و همیشه به کسانی که در زمینه عشق و روابط بین همسرشان مشکلی دارند، دیدن این برنامه را پیشنهاد می‌کنند.

حضور مهمانان در استودیو شاید یکی از دلایل موفقیت این برنامه باشد چون باعث می‌شود بسیاری از مشکلات به صورت کاربردی بیان و به آنها پاسخ داده شود. عوامل برنامه مشق عشق با دعوت از جوانان و زوج‌های جوان در برنامه به صورت چهره به چهره با حضور دکتر بدری‌السادات بهرامی، روان‌شناس و مشاور، به عنوان کارشناس از انواع دلبستگی‌ها و هر موردی که در این زمینه موجود است، صحبت می‌کنند. از مباحث عرفانی و... در برنامه دیده نمی‌شود و فقط به عشق‌های زمینی که چرا اتفاق می‌افتد و در چه مراحلی آسیب‌پذیر یا رشددهنده است و چطور شکل می‌گیرد، پرداخته می‌شود. روان‌شناسی عشق و نظریه‌های مربوط به اصلی‌ترین نیاز هر جوان، از دغدغه‌های مردم است که این برنامه توانسته با توانمندی خاص به این موضوعات بپردازد.

مشق عشق درباره به وجود آمدن کشش عاطفی میان افراد، زمان اتفاق و نتیجه آن گزارش هم دارد؛ گزارش‌هایی از جوان‌ها و دانشجویان به مدت 10 دقیقه یکی از آیتم‌هایی است که پخش می‌شود و کارشناس به مسائل پخش ‌شده در گزارش پاسخ می‌دهد تا از این طریق آموزش هم داده شده باشد.

یکی دیگر از جذاب‌ترین آیتم‌های این برنامه، انشای عشق است که در آن بخش، نامه‌های عاشقانه برای مخاطبان پخش می‌شود تا آنها بتوانند با کلمات جدید عاشقی، عشق و محبت خودشان را به طرف مقابل نشان بدهند.

قره‌گزلو، تهیه‌کننده و کارگردان این برنامه می‌گوید: مشق عشق سعی دارد در گفت‌وگوی چهره به چهره با حضور جوانان مسائلی در زمینه شیوه زندگی و ابراز عشق در آن، تاثیر روابط غلط بر فرد را به زبانی ساده و شفاف بیان کند. این برنامه از بخش‌های مختلف و متنوعی تشکیل شده و هدف اصلی آن ارائه اطلاعاتی است که موجب بهبود و تحکیم نهاد خانواده می‌شود.

وی می‌افزاید: این برنامه با محور بررسی عشق و چگونگی به وجود آمدن علاقه در محیطی صمیمی و شاد تهیه می‌شود و با پرداختن به مسائل جوانان با حضور کارشناسان و گفت‌وگوی چهره به چهره سعی می‌کند با استفاده از زبان علمی و تخصصی، عشق زمینی را آنالیز کند.

تهیه‌کننده برنامه مشق عشق، هدف از اجرای این برنامه زنده را ارائه راهکارهای مناسب به جوانان عنوان می‌کند و می‌گوید: بسیاری از جوانان امروز در روابط عاطفی خود به بیراهه می‌روند و لازم است در این زمینه راهنمایی شوند. مشق عشق می‌کوشد با بیان مباحثی درباره عشق، دیدگاه جامعه را نسبت به این مقوله روشن کند. در جامعه امروز بسیاری از جوانان با دید غلطی که نسبت به این مقوله پیدا کرده‌اند نه تنها راه خود را گم کرده، چه بسا تعدادی از آنها با انتخاب راه غلط در عشق به قهقرا کشیده می‌شوند. وی بیان می‌کند: این برنامه سعی دارد با بیان نظریات در رابطه با عشق، این مساله را از جنبه‌های مختلف به مخاطبان خود معرفی کند و با بیان نظریات و نمایش نمونه‌هایی از این مقوله بتواند راهگشایی بس ارزنده برای جوانان، مادران و پدران آنها که در این مساله درگیر هستند، باشد.

قره‌گوزلو یادآور می‌شود: ساختار این برنامه گفت‌وگو محور است و با حضور کارشناسان روان‌شناسی به سوالات متداول پاسخ می‌دهد و در هر برنامه مبحثی را در نظر می‌گیرد و درباره آن با جوانان حاضر به گفت‌وگو می‌نشیند. به علاوه در این برنامه، در کنار گفت‌وگویی که میان کارشناس و جوانان صورت می‌گیرد از آیتم‌های گوناگونی نیز استفاده می‌شود. در هر بخش از برنامه به پیامک‌ها و نظرات بینندگان نیز پاسخ داده می‌شود.

تهیه‌کننده برنامه مشق عشق در پاسخ به این پرسش که خط قرمزها چطور مطرح می‌شود که قبح آنها نشکند، می‌گوید: مطرح کردن خط قرمزها در این‌گونه برنامه‌ها به سیاست برنامه‌سازان آن باز می‌گردد و از آنجا که مسوولان این برنامه، سابقه همکاری طولانی مدت را با سازمان صدا و سیما داشته‌اند کاملا بر ضوابط پخش اشراف دارند و مطمئنا با کمرنگ کردن حساسیت‌ها می‌توانند خط قرمزها را درست بیان کنند.

الهام ولی‌میرزا، مجری و کارشناس این برنامه پرمخاطب است. وی دارای مدرک کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی است و سعی می‌کند با شناختی که نسبت به موضوعات دارد ارتباط مخاطب با کارشناس را بخوبی برقرار کند. وی در ارتباط با انتخاب موضوع برنامه و شیوه بیان آن معتقد است: این موضوع، مساله روز در ایران است. بسیاری از جوانان امروز درگیر آن هستند و متاسفانه با ناآگاهی که نسبت به این مساله دارند به بیراهه می‌روند، به نحوی که مساله دوست دختر، دوست پسر یکی از معضلات امروز جامعه بوده و بسیاری از خانواده‌ها از این موضوع ناراضی‌ هستند.

وی بهترین نوع طرح این‌گونه مسائل را برنامه گفت و گو محور عنوان می‌کند و می‌افزاید: مخاطب از زبان فردی که در استودیو حضور دارد می‌تواند پاسخ سوالات خود را بشنود و در زمان برنامه با ارسال پیامک سوالات خود را مطرح و پاسخ آن را دریافت کند.

وی درخصوص آموزشی بودن این برنامه می‌گوید: چنین برنامه‌هایی با رویکرد آموزشی‌شان و با توجه به موضوعات خاصی که برای خود در نظر گرفته‌اند، می‌توانند پندآموزی بسیاری داشته باشند و با بیان مسائل و ارائه راهکارها، راهگشای خوبی برای جوانان و خانواده آنها باشند.

وی ادامه می‌دهد: این برنامه به تناسب موضوعی که برای خود در نظر گرفته، قشر اعظم جامعه را در بر می‌گیرد و به همین دلیل عامه مردم بیننده آن هستند، اما اخص مخاطبان برنامه زنده مشق عشق، جوانان جامعه هستند که عموما به نوعی با این موضوعات درگیرند.

ولی‌میرزا درباره جایگاه جامعه شناسان در این برنامه یادآور می‌شود: این مساله، موضوع روز جامعه است و حساسیت‌های پیرامون این موضوع منجر شده از نظریات سازنده کارشناسان جامعه‌شناسی نیز در کنار کارشناس روان‌شناسی بهره کافی ببریم تا به همه شبهات مخاطبان پاسخ داده و مشکل آنها برطرف شود.

شبکه 7 همان‌طور که از نامش پیداست متولی آموزش است و تولید این برنامه بار آموزشی آن را بالاتر برده و مخاطبان از آن انتظار آموختن مسائل روز خود را دارند.

همچنین این برنامه با در نظر گرفتن موضوع خود به این نتیجه رسیده است که بهترین تریبون برای بیان نظرات خود، شبکه آموزش است و بسیار ساده می‌تواند آموزش‌های لازم درخصوص مسائل عشق را در اختیار مخاطبانش قرار بدهد. البته با توجه به این‌که گفت‌وگو با کارشناس، معرفی یک نمونه در هر برنامه و صحبت با آنها به صورت زنده، بیان سوالات مطرح شده در پیامک‌ها و پاسخ به آنها، گزارش از جوانان و آیتم‌های میان برنامه متناسب با موضوع از آیتم‌های این برنامه است، اما این موضوع امکان دارد پس از مدتی برای مخاطب یکنواخت شود و بیننده رغبت کمتری به تماشای این‌گونه برنامه‌ها داشته باشد که نیاز است با خلاقیت و نوآوری، آیتم‌های متنوع‌تری در سال‌های آینده برای این برنامه در نظر گرفته شود.