رتبه‌بندی مدارس غیردولتی برای ساماندهی شهریه‌ها

هرچند رئیس سابق سازمان مدارس غیردولتی از گسترش این مدارس طبق برنامه چهارم توسعه خبر می‌دهد و می‌گوید: این سازمان از شاخص‌های برنامه چهارم توسعه در بخش دانش‌آموزی، تعداد مدارس و کلاس‌های درس جلوتر است، اما آمارها نشان می‌دهد که با فعالیت نزدیک به 2 دهه مدارس غیردولتی هنوز سهم آنان از نظام آموزش کشور اندک است. براساس این آمارها، از حدود 140هزار مدرسه کل کشور فقط 16هزار مدرسه به صورت غیردولتی اداره می‌شود یعنی 5/11 درصدمدارس کشور و 2‌/‌8 درصد دانش‌آموزان از آن بخش غیردولتی است. براساس برنامه پنجم توسعه این سهم در چند سال آینده باید به 25 درصد افزایش یابد. بنابر همین انگیزه، نظام آموزش، مدارس غیردولتی را رتبه‌بندی می‌کند تا خانواده‌ها از یکسو به انتخاب این مدارس راغب شوند و از سوی دیگر شهریه این مدارس سروسامان گیرد.

مدیر مشارکت‌های مردمی سازمان آموزش و پرورش شهر تهران 2 سال قبل هم از اجرای طرح جامع نظارت بر مدارس غیردولتی و رتبه‌بندی آنها خبر داده بود.مهدی جلالی درباره چگونگی این درجه‌بندی گفته بود: مدارس غیردولتی در 3 درجه تقسیم شده‌اند و گواهی رتبه خود را نیز دریافت کرده‌اند. به گفته او، طرح نظارت جامع بر مدارس غیردولتی 4 سال گذشته مطرح شد که یکی از بندهای آن درجه‌بندی این دسته از مدارس بود.

اما گویا این درجه‌بندی به نتایج مورد انتظار نرسیده که سازمان مدارس غیردولتی امسال نیز این طرح را اجرا می‌کند.

ابوطالب حافظی، مدیرکل دفتر پشتیبانی و توسعه مدارس غیردولتی درباره اهداف اجرای این رتبه‌بندی می‌گوید: ما برای تعیین شهریه مدارس غیردولتی بر طبق ماده 15 قانون این مدارس، نیازمند الگوی واحدی هستیم که معمولا 8 قسمت دارد، این الگو شامل خدمات آموزشی، تجهیزات، فوق برنامه، نیروی انسانی، موقعیت محلی و نرخ تورم است یعنی بر مبنای آن شهریه‌ها تعیین می‌شود.

حافظی درباره جزئیات اجرای آن توضیح می‌دهد: از ابتدای مهرماه امسال، گروهی از ارزیابان مدارس غیردولتی عازم این مدارس می‌شوند و با نظرسنجی از معلمان، دانش‌آموزان و اولیا از یک طرف و سنجش معیارهایی مانند تجهیزات، نیروی انسانی، فوق‌برنامه و خدمات آموزشی و پرورشی به رتبه‌بندی مدارس می‌پردازند.

بنابر این شیوه، رتبه‌بندی در 3 بازدید ارزیابان انجام می‌شود که تا دی ماه طول می‌کشد و این افراد به طور دقیق اشکالات مدارس غیردولتی را به مدیران و موسسان اطلاع می‌دهند تا در هر مرحله بازدید به ارتقای موقعیت مدارس و رفع مشکلات اقدام کنند و در نهایت تا دی ماه نتایج رتبه‌بندی اعلام خواهد شد.

مدیرکل دفتر توسعه مدارس غیردولتی پیشنهاد می‌کند که رتبه مدارس بر سر در مدارس نصب شود، اما این تصمیم هنوز به تایید شورای نظارت بر مدارس نرسیده است.

رتبه‌بندی مدارس غیردولتی فرصتی برای تعیین شهریه این مدارس است، در حال حاضر به رغم تلاش‌های صورت گرفته برای انسجام شهریه‌های این مدارس، هنوز ملاک دقیقی برای تشخیص میزان شهریه‌ها در نقاط مختلف وجود ندارد و این شهریه‌ها از جنوب تا شمال شهر گاه تا 5 میلیون تومان در یک مقطع تحصیلی متفاوت است و حتی مدارسی در یک منطقه به خاطر ملاک‌های سلیقه‌ای و گاه کاذب مانند کلاس‌های غیر مرتبط و غیردرسی شهریه‌های متعددی دارند.

از سوی دیگر، اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها منجر به بروز نگرانی‌هایی در برخی والدین شده است، آنان با توجه به رشد تصاعدی هزینه برق و گاز مدارس از افزایش شهریه‌های امسال مدارس ابراز نگرانی می‌کنند. مدیرکل دفتر مدارس غیر دولتی در این باره تاکید می‌کند: تمام هم و غم ما این است که موج روانی منفی در جامعه ایجاد نشود، هرچند به دلیل افزایش هزینه‌های مدارس امسال شهریه‌ها افزایش می‌یابد، اما تلاش می‌کنیم تا میزان افزایش شهریه مانند سال گذشته و از 10 درصد بیشتر نباشد.

به همین دلیل، حسین هژبری، رئیس سازمان مدارس غیردولتی نیز از اختصاص 17 میلیارد تومان کمک سرانه به مدارس غیردولتی برای مهار شهریه‌ها در سال جاری خبر داده است. به گفته وی، امسال نیز برای هر دانش‌آموز ابتدایی 10 هزار و 500 تومان، راهنمایی 11 هزار و 500 تومان و متوسطه 12 هزار و 500 تومان از سوی وزارتخانه اختصاص یافته که در دو مرحله به این مدارس پرداخت شده است.

اما رئیس سازمان مدارس غیردولتی و مشارکت‌های مردمی وزارت آموزش و پرورش درباره افزایش شهریه این مدارس در سال تحصیلی آینده دیدگاه صریح‌تری دارد و می‌گوید: نرخ شهریه مدارس غیردولتی برای سال تحصیلی91 ـ 90 به طور میانگین 10 و حداکثر 15 درصد افزایش می‌یابد. به گفته هژبری، به شورای نظارت بر مدارس غیردولتی استان‌ها اجازه داده شده است که طبق شاخص‌های مصوب مانند درجه‌بندی این مدارس، نرخ شهریه مراکز خود را تعیین کنند. هژبری، نمره ارزیابی مدارس غیردولتی و خروجی فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی این مدارس را از دیگر شاخص‌های تعیین نرخ شهریه مراکز غیردولتی برشمرد.

به هرحال مدارس غیردولتی با توجه به افزایش هزینه‌های پایه خود آماده خیز بلند برای افزایش شهریه‌ها هستند و رتبه‌بندی آموزش وپرورش نیز شهریه‌های سال تحصیلی آینده را بسامان نخواهد کرد؛ چرا که نتایج آنان در نیمه سال تحصیلی آینده اعلام خواهد شد. با توجه به این شرایط، هنوز میزان افزایش شهریه‌ها در سال تحصیلی 91 ـ 90 مشخص نیست و مدیران سازمان مدارس غیردولتی برای تصمیم‌گیری در این باره یک فرصت دوماهه می‌خواهند.

کتایون مصری ‌/ ‌گروه جامعه