گیاهان برای محافظت از گرده‌هایشان در برابر زنبورها، ابزارهای دفاعی خوبی دارند

برخورد جالب برخی گیاهان در برابر زنبورها

زنبورها حشرات مفید و پرکاری هستند که در تمام طول زندگی خود کار می‌کنند و از نظم خاصی که در جامعه خود دارند تبعیت می‌کنند. این حشرات پرکار علی‌رغم نیش دردناک، فواید و رازهای بی‌شماری دارند. زنبورها برای تغذیه خود و اعضای کندو و تولید عسل باید گرده گل‌ها را جمع‌آوری کنند و در این میان به گرده‌افشانی و بارورشدن گل‌ها نیز کمک می‌کنند. در این میان برخی از گل‌ها و گیاهان با زنبورها میانه خوبی ندارند . برخی از آنها از خود سموم شیمیایی ترشح می‌کنند تا بتوانند از خود در برابر آنها محافظت کنند. در تحقیقات تازه‌ای که توسط محققان انجام شده آنها به این نتیجه رسیده اند ‌که برخی از این گیاهان ساختارهایی دارند که اجازه نمی‌دهند زنبورها بیشتر از حد‌مجاز از گرده آنها بردارند.

کد خبر: ۴۰۰۳۷۹

این گیاهان در برابر برخی از زنبورها از مواد شیمیایی خاصی استفاده می‌کنند تا زنبورها را دور کنند. در این آزمایش که توسط گروهی از پژوهشگران انجام گرفت آنها همچنین به یافته‌های دیگری در مورد چگونگی سازگاری زنبورها در برخورد با گرده‌های مختلف نیز دست یافتند. این محققان ابتدا در یک کار ابتکاری، گرده 4 نوع گیاه را جمع‌آوری کردند. آنها برای این کار، اجازه دادند خود زنبورها در محیط آزمایشگاه این کار را انجام دهند. آنها برای این کار ابتدا لارو زنبورها را تنها با یک نوع از گرده یک نوع گیاه تغذیه کردند و دریافتند علی‌رغم آن‌که این نوع زنبورها یک رژیم گسترده از گرده‌های گوناگون و گل‌های مختلف را دارند، اما مشخص شد تفاوت‌های برجسته‌ای در توانایی‌شان در استفاده و توسعه گرده‌های مختلف گل‌های گوناگون ایجاد شده است. زنبورها نسبت به گرده‌‌ گل‌های مختلف واکنش‌های مختلفی از خود نشان دادند. در این آزمایش دیده شد لارو زنبور cornuta در گرده گل‌های شیپوری رشد و پرورش خوبی می‌یابد در حالی که 90 درصد آنها در گرده گل‌های لاله می‌میرند و این در حالی که عکس این مورد برای لارو زنبورهای bicornis اتفاق می‌افتد یعنی این لاروها در گرده گل لاله رشد کرده و درگرده گل شیپوری می‌میرند. اما هر دو نوع زنبور در گرده گیاه خردل وحشی بخوبی رشد کردند و نکته دیگر آن‌که هیچ‌کدام از این دو نوع نتوانستند در گرده گیاه کاسنی رشد کنند و زنده بمانند.

این شواهد و یافته‌ها نشان داد که زنبورها برای استفاده از گرده گل‌های مختلف در شرایط نامساعد و نامطلوب نیاز به سازگاری‌های فیزیولوژیکی خاصی دارند و تا هنگامی که این سازگاری را نیابند قادر به استفاده از گرده برخی گیاهان نیستند. از آنجایی که در ابتدا زنبورها را با یک نوع گیاه و یک نوع گرده تغذیه کرده بودند، لذا زنبورها قادر نبودند از گرده‌های دیگر برای رشد و تغذیه استفاده کنند.

مشخص شد گیاهان نیز برای محافظت از گرده‌هایشان در برابر زنبورها ابزارهای دفاعی خوبی دارند و این در حالی‌است که زنبورها نیز برای تغذیه لاروهایشان و تولید عسل نیاز به مقادیر فراوانی گرده دارند به طوری که گرده هزاران گل برای تغذیه تنها یک لارو کفایت می‌کند و زنبورها در هر بار نشستن روی یک گل 70 تا 90 درصد گرده آن گل را بر‌می‌دارند. گیاهان هم برای عمل گرده‌افشانی و تولیدمثل نیاز به حفظ گرده‌های خود دارند و از آنجا که زنبورها گرده‌های گل را بیشتر در شکم خود ذخیره می‌کنند، لذا شانسی برای گرده‌افشانی گل و گیاه مورد نظر باقی نمی‌ماند.

به همین دلیل زمانی که زنبور به گرده گل می‌رسد بین گل و زنبور برخورد جالبی اتفاق می‌افتد؛ به این شکل که گاهی اوقات وقتی حشره به گرده گل می‌رسد و مشغول جمع‌آوری گرده‌ها می‌شود گیاه، از شهد خود استفاده می‌کند و به این شکل سبب انتقال گرده خود توسط این حشره به گیاه دیگر و تولیدمثل می‌شود.

اما طی این تحقیقات مشخص شد که برخی از گیاهان ‌ هنگام رسیدن زنبورها و حشرات، از خود سازگاری‌های عجیبی نشان می‌دهند.

این گیاهان برای حفظ گرده خود اجازه نمی‌دهند تا زنبورها بیش از حد مجاز از گرده‌هایشان بردارند و این کار را با ترشح برخی مواد شیمیایی انجام می‌دهند.

با این کار زمانی که زنبور بخشی از گرده گل را برمی‌دارد، گیاه با ترشح مواد شیمیایی خاص زنبور را فراری می‌دهد و به این ترتیب از گرده‌های خود محافظت می‌کند تا از آنها برای باروری و تولیدمثل استفاده کند.