جنگ لیبی و تلاش برای سرپوش گذاشتن بر اختلاف‌ها

کم اثر بودن حملات خارجی علیه لیبی در عقب راندن نیروهای قذافی حتی باعث شد که سران مخالفان در شرق آن کشور، ناتو را به کم کاری در این زمینه متهم کنند و خواستار افزایش حملات هوایی و موشکی علیه نیروهای دولتی در مناطق غربی لیبی شوند. کشورهای غربی بویژه انگلیس، فرانسه و آمریکا امیدوار بودند با آغاز حملات هوایی به لیبی نیروهای مخالف سرهنگ قذافی براحتی بتوانند به سمت طرابلس پیشروی کنند و پایتخت را به تصرف خود درآورند، ولی نه تنها این اتفاق نیفتاد بلکه دخالت کشورهای خارجی در لیبی باعث شد عزم نیروهای وفادار به سرهنگ قذافی و اطرافیان وی برای مقاومت جزم‌تر شود. آنها اکنون این توجیه را در اختیار دارند که با مردم خود نمی‌جنگند بلکه در مقابل نیروهای متجاوز خارجی مقاومت می‌کنند و این بهانه‌ای بود که حمله کشورهای غربی در اختیار رژیم دیکتاتور لیبی قرار داد.

از سوی دیگر با طولانی شدن جنگ در لیبی اختلاف نظرها میان کشورهای عضو ناتو عمیق‌تر شده و در همان حال اهداف واقعی کشورهایی مثل آمریکا، فرانسه و انگلیس در این جنگ بیشتر روشن می‌شود. مخالفان سرهنگ قذافی و کشورهایی نظیر انگلیس و فرانسه معتقدند که ناتو باید به نوعی به عنوان نیروی هوایی مخالفان عمل کند و راه را برای پیشروی آنان به سوی پایتخت باز کند. از سوی دیگر برخی کشورهای عضو ناتو و حتی تعدادی از مقامات نظامی و عملیاتی آن سازمان می‌گویند وظیفه ناتو فقط اجرای قطعنامه 1973 است و در این راه نیز اولویت با حفاظت از مردم غیرنظامی است.

اختلاف نظر میان کشورهای عضو ناتو و همچنین بیم از تاثیرات منفی طولانی شدن جنگ بر افکار عمومی در غرب و از جمله آمریکا باعث شد که واشنگتن پس از رهبری اولیه حمله به لیبی، پای خود را به طور نسبی از این جنگ بیرون بکشد و فقط نقش پشتیبانی را برعهده بگیرد. آمریکا چند روز پس از آغاز حملات به لیبی کشورهای اروپایی را تحت فشار قرار داد که هرچه زودتر مسوولیت رهبری جنگ را برعهده بگیرند و چنین بود که پس از مذاکرات فشرده در نهایت فرماندهی جنگ به ناتو واگذار شد و آمریکا به طور کامل از خط مقدم جنگ کنار کشید. کارشناسان سیاسی معتقدند، باراک اوباما به خاطر تاثیرات منفی جنگ عراق و افغانستان بر افکار عمومی آمریکا به هیچ وجه تمایل ندارد جنگ لیبی مجددا به یک جنگ تحت رهبری آمریکا تبدیل شود، بویژه این‌که وی اخیرا مبارزات انتخاباتی خود را نیز برای دوره بعدی ریاست جمهوری آغاز کرده است. از سوی دیگر آمریکا در مقایسه با اروپا، منافع استراتژیک کمتری برای خود در لیبی می‌بیند و این بحران را به دلیل نزدیکی جغرافیایی به اروپا یک مشکل اروپایی می‌داند تا آمریکایی و به همین دلیل از کشورهای اروپایی خواسته است مستقلا این مشکل را که در حیاط خلوت آنها بروز کرده است، حل کنند.

اما کنار کشیدن آمریکا از خط مقدم جنگ لیبی، نشان داد که کشورهای اروپایی به رغم هیاهوی فراوان هنوز هم به آمریکا وابسته هستند و ظاهرا بدون مشارکت فعال آمریکا قادر نیستند پیشرفت محسوسی در لیبی داشته باشند و به همین دلیل تلاش‌ها برای بازگرداندن آمریکا به جنگ ادامه دارد. ‌‌/‌‌ ایرنا