قلعه ایراج؛ پناهگاه مردم در دوره‌های مختلف تاریخی

به گزارش ایسنا، قلعه روستای ایراج از توابع شهرستان نایین اصفهان روی تپه‌ای در وسط بافت قدیم و مشرف به دشت قرار گرفته و از بناهای قدیمی ایراج است که دست کم سه طبقه داشته و تا 40 سال پیش، از اتاق‌های آن به‌عنوان مکتب‌خانه و موارد دیگر استفاده می‌شده است.

این قلعه چهار برج در چهار گوشه داشته که دو برج آن تقریبا سالم مانده است. همچنین دو راهرو طویل و باریک شرقی ـ غربی در دو طرف بنا وجود دارد. از آنجا نیز به همه اتاق‌ها، هال مرکزی و برج‌ها راهروهایی وجود دارد. دو در بزرگ و یک چاه آب نیز از دیگر بخش‌های دیدنی و جذاب قلعه است.

مصالح به کار رفته در ساخت این قلعه، خشت خام و گل است؛ ولی تاریخ دقیقی از ساخت آن در دست نیست. با این وجود، براساس گفته‌ها و نوشته‌ها این قلعه یکی از قلعه‌های متعلق به دوره اسماعیلیه در قرن چهارم هجری قمری است که در دوران قاجار بازسازی شده و تا زمانی که این قلعه مورد استفاده بوده است.

از روستای «ایراج» در متون قرون سوم و چهارم هجری قمری با نام «ادا» و «ارابه» یاد شده است و مردم خوری (خور و بیابانک کنونی) به آن «ایرا» می‌گویند. ایراج قلعه‌ای قدیمی دارد که روی ارتفاعی در روستا واقع شده است و در سال 1327 هجری قمری در درگیری بین قوای دولتی با «رمضان‌خان باصری» بخشی از آن آسیب دید.

یک دوست‌دار میراث فرهنگی در روستای ایراج گفت: قلعه قدیمی این روستا هر چند نخستین جایی است که گردشگران را جذب می‌کند و در نوروز، روزانه بیش از چندصد گردشگر از آن دیدن می‌کنند، اما متأسفانه به این مکان هیچ توجهی نمی‌شود و با هر باد و باران، قلعه فرسوده‌تر می‌شود.