نتایج بازنگری 38 رشته علوم انسانی شهریور سال 90

به گزارش فارس، حمیدرضا آیت‌اللهی رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی پیش از ظهر امروز (دوشنبه) 18 بهمن در یک نشست خبری به تشریح فعالیت‌های این پژوهشگاه در حوزه بازنگری در سرفصل‌های علوم انسانی پرداخت و اظهار داشت: یکی از مشکلات حوزه علوم انسانی این است که بالندگی خاص خود در آموزش و پژوهش را ندارد که دلیل این مشکل به منابع و سرفصل‌های آن باز می‌گردد.

وی با بیان اینکه باید این منابع و سرفصل‌ها بازنگری و متحول شود، افزود: بسیاری از سرفصل‌های رشته‌های علوم انسانی طی سال‌های گذشته تغییری نداشته و به عنوان مثال رشته اقتصاد 19 سال و فلسفه 23 سال است که بازنگری نشده است.

رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با بیان اینکه بر اساس آئین‌نامه‌های موجود دانشگاه‌ها می‌توانند در این زمینه اقدامات محدودی انجام دهند، گفت:‌ این اقدامات محدود در برخی موارد انجام شده اما همچنان مشکلات زیادی وجود دارد که دلیل اصلی آن تغییرات زیادی است که در این رشته‌ها در جهان ایجاد شده است.

آیت‌اللهی در همین زمینه خاطرنشان کرد: اکنون در دانشگاه‌های کشور دروسی تدریس و تحصیل می‌شود که در هیچ کجای جهان وجود ندارد و یا در برخی موارد دروسی در دانشگاه‌های مختلف دنیا تدریس و تحصیل می‌شود که دانشگاه‌های کشورمان همچنان این رشته‌ها را ندارند.

وی با بیان اینکه کار بازنگری در سرفصل‌های دروس باید از سوی معاون آموزشی وزارت علوم انجام شود، اضافه کرد: معاونت آموزشی وزارت علوم برای انجام این کار می‌تواند از ابزارهای بیرونی خود استفاده کند که در همین زمینه بخشی از این کار به پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی محول شده است.

رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی همچنین تصریح کرد:‌ شورای تحول در علوم انسانی که زیر نظر شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز فعالیت می‌کند نیز به دنبال ایجاد یک تحول اساسی در رشته‌های علوم انسانی است تا این بخش به بالندگی لازم برسد.

 تغییر یک کتاب منسوخ هم تحول بزرگی است

آیت‌اللهی با بیان اینکه در این شرایط نباید در انتظار نتیجه‌گیری سایر بخش‌ها بمانیم، اظهار داشت: در کنار تمام این فعالیت‌ها می‌توان اقدامات دیگری هم انجام داد تا کار بازنگری در سرفصل‌های علوم انسانی با سرعت بیشتری انجام شود، چون اگر یکی از کتب منسوخ این حوزه را برای ترم آینده دانشگاه‌های کشور نیز حذف کرده و کتاب جدیدی را جایگزین آن کنیم، تحول بزرگی ایجاد خواهد شد.

وی در ادامه سخنان خود با بیان اینکه کار بازنگری در دروس برخی از رشته‌های علوم انسانی آغاز شده است، افزود: بازنگری اساسی در برخی رشته‌ها و دروس نیازمند سال‌ها فعالیت کارشناسی است اما می‌توان با آسیب‌شناسی این رشته‌ها، برخی از اشکالات موجود را شناسایی و در جهت رفع آنها اقدام کرد.

علوم انسانی باید به روز و کارآمد شود

رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با اشاره به تاکید وزارت علوم بر لزوم بازنگری تمام سرفصل ‌‌هایی که بیش از 5 سال از عمر آنها گذشته است، گفت: کار بازنگری در سرفصل‌های دروس علوم انسانی به پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی محول شده است که در این زمینه باید به 2 مقوله به روز کردن و کارآمد کردن علوم انسانی توجه کافی شود.

آیت‌اللهی با بیان اینکه بسیاری از فارغ‌التحصیلان رشته‌های علوم انسانی با مشکلاتی چون کاریابی در کشور مواجه هستند، یادآور شد: بسیاری از این افراد نقش مؤثری در تحولات اجتماعی ندارند و این مشکلات ناشی از غیر مهارتی بودن سرفصل‌های علوم انسانی کشور است.

وی با بیان اینکه بسیاری از دروس علوم انسانی متناسب با شرایط فرهنگی ما نیست، خاطرنشان کرد: این دروس و سرفصل‌ها متناسب با برخی از جوامع غربی تنظیم شده‌اند که می‌تواند به همان کشورها جهت‌دهی کند اما متناسب با کشورمان نیست.

رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با بیان اینکه به عنوان مثال اقتصاد و جامع‌شناسی انگلیسی و فرانسوی نیز با هم متفاوت هستند، تصریح کرد: این رشته‌ها در برخی موارد کاملا در مقابل هم قرار دارند بنابراین نمی‌توان از علوم انسانی غربی برای شرایط جامعه اسلامی ایران استفاده کرد.

بازنگری علوم انسانی با رویکرد ویژه به فرهنگ ایرانی-اسلامی

آیت‌اللهی با تاکید بر بازنگری علوم انسانی با رویکرد ویژه به فرهنگ ایرانی-اسلامی اضافه کرد: تفکر علمی حاکم بر جهان در برخی از موارد با اساس و بنیان‌های تفکر ما متفاوت است، به عنوان مثال برای دانشمندان غربی رفاه مهم‌ترین مسئله است درحالی که برای ما رشد معنوی نیز اهمیت بیشتری دارد.

وی با بیان اینکه فرهنگ ایرانی-اسلامی بدست فرهنگیان ایرانیان ایرانی - اسلامی قرار دارد، خاطرنشان کرد: اندیشمندان و دانشمندان ایرانی-اسلامی به خوبی می‌توانند این ارزش‌ها را تبیین کنند بنابراین برای ایجاد تحول اساسی باید از همین دانشمندان که قائل به فرهنگ ایرانی-اسلامی هستند استفاده کنیم.

رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با بیان اینکه در همین زمینه دبیرخانه تدوین مجدد سرفصل‌ها و منابع دروس علوم انسانی دانشگاه‌ها‌ در پژوهشگاه‌ علوم انسانی و مطالعات فرهنگی وزارت علوم تشکیل شده است، یادآور شد: این دبیرخانه تمام دیدگاه‌های موجود اندیشمندان کشور را که در حوزه علوم انسانی فعالیت می‌کنند، جمع‌آوری خواهد کرد تا مجموعه این نظریات که بروز شده، کارآمد و متناسب با فرهنگ ایرانی-اسلامی است برای غنی‌سازی علوم انسانی کشور تنظیم کند.

آغاز بازنگری در 38 رشته اولویت‌دار علوم انسانی

آیت‌اللهی با بیان اینکه هدف ما تجمیع دیدگاه‌ها و فعالیت‌های انجام شده در این زمینه برای ارائه مدل‌های ارزشمند جدید است، گفت: تعداد زیادی از دروس علوم انسانی در دانشگاه‌های کشور تدریس می‌شود که این زیاد بودن، کار بازنگری را مشکل می‌کند بنابراین مقرر شد که در ابتدا 38 رشته اولویت‌دار را که سال‌های زیادی است بازنگری آنها می‌گذرد، بازنگری و متحول کنیم.

وی همچنین افزود: در همین زمینه پرسشنامه‌ای به اساتید فعال در هر رشته ارائه می‌شود تا کاستی‌های وضع موجود و تغییرات پیشنهادی این افراد را در سرفصل‌ها و منابع درسی مختلف جمع‌آوری کنیم.

رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با بیان اینکه در طول 30 سال گذشته منابع زیادی در کشور ایجاد شده است، تصریح کرد: باید بتوانیم از منابع موجود داخلی و خارجی، بهترین منابع را برای تدریس در دانشگاه‌های کشور پیشنهاد کنیم.

بازنگری 6 ماهه در 38 رشته علوم انسانی

آیت‌اللهی همچنین اظهار داشت: این قسمت از تحول و بازنگری در دروس علوم انسانی مربوط به دروس مقطع کارشناسی خواهد بود که امیدواریم هرچه زودتر برای تمام دروس این رشته علمیاتی شود و بعد از آن نیز به مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا برسیم.

رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با اشاره به آغاز بازنگری در سرفصل‌ها و دروس 38 رشته علوم انسانی، خاطرنشان کرد: امیدواریم بازنگری در این 38 رشته ظرف مدت 6 ماه نهایی شده و نتایج آنرا در شهریور آینده و یا قبل از آن اعلام کنیم.

آیت‌اللهی با بیان اینکه متاسفانه بسیاری از رشته‌های علوم انسانی طی سال‌های گذشته مورد بازنگری قرار نگرفته‌اند، یادآور شد: به عنوان مثال برخی از رشته‌ها در سال 73 آخرین بازنگری خود را داشته‌اند و بعد از آن اقدام دیگری انجام نشده و نکته جالب‌تر این است که برخی از این بازنگری‌ها به صورت گزینشی بوده و مثلا متفکرینی که در یک محیط خاص پرورش یافته بودند، همان نگاه را به دروس دانشگاهی ما وارد کردند.

وی در پاسخ به سؤالی در خصوص فعالیت شورای تحول در علوم انسانی، نیز گفت: این شورا جلسات متعددی داشته و گروه‌های تخصصی در آن برای رشته‌های مختلف مشغول به فعالیت هستند.

رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در همین زمینه، اضافه کرد: این گروه‌های تخصصی به تمام ابعاد مربوط به هر رشته از جمله اساتید، دانشجویان، متون درسی و حتی تولید مطلب و نوع دسترسی به مطالب نیز رسیدگی خواهند کرد.

آیت‌اللهی با بیان اینکه بخش‌های مختلفی در کشور در زمینه تحول در علوم انسانی فعالیت کرده‌اند، اظهار داشت: کمیسیون تخصصی علوم انسانی در شورای عالی علوم، تحقیقات و فن‌آوری نیز در این زمینه فعالیت‌هایی انجام داده و تمام اقدامات انجام شده در کشور در این حوزه را جمع‌آوری و دسته‌بندی می‌کند تا امکان دسترسی و اطلاع‌رسانی به آن آسان‌تر شود.

وی با تاکید بر لزوم حرکت به سمت هم‌افزایی جهت تحول اساسی بر علوم انسانی، گفت: در این زمینه نیازمند یک مدیریت یک پارچه هستیم که در عین حفظ استقلال مجموعه‌های مختلف، امکان هدایت آسانتر آنها نیز فراهم شود.

رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با بیان اینکه این 38 رشته در 9 دسته مختلف دسته‌بندی شده‌اند، اظهار داشت: در این بازنگری یک رشته مربوط به تاریخ، 2 رشته زبان و ادبیات انگلیسی،‌3 رشته فلسفه، 6 رشته علوم تربیتی، مشاوره و روانشناسی، 5 رشته مدیریت، 8 رشته مربوط به علوم اجتماعی، 6 رشته مربوط به ارتباطات و روزنامه‌نگاری، 5 رشته مربوط به اقتصاد و 2 رشته حقوق و علوم سیاسی مورد بازنگری قرار خواهند گرفت.