پدیدهای که در این دور از انتخابات بیش از همه به چشم میخورد، حضور تشکلها و سندیکاهاست که در پی تشویق رئیس اتاق بازرگانی تهران در این دور حضور فعالی داشتهاند. براساس آمار منتشر شده در این دور از انتخابات حدود 90 نماینده از سوی سندیکاها و تشکلهای مختلف در تهران ثبتنام کردهاند.
این موضوع نشان میدهد جایگاه اتاق بازرگانی به عنوان یک نهاد بزرگ بخش خصوصی در سالهای اخیر در تصمیمسازیها وارد مرحله تاثیرگذاری شده است. هر چند رئیس اتاق بازرگانی ایران اعتقاد دارد که فعالیتهای اتاق بازرگانی سیاسی نیست، اما انتخابات این اتاق به نوعی در بین گروههای مختلف با گرایشها و وابستگیهای سیاسی در کشمکش است.
پایان انحصار در دوره ششم انتخاباتی
هنگامی که 4 سال پیش محمد نهاوندیان، رئیس فعلی اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران توانست در ششمین دوره انتخابات اتاق بازرگانی ایران به ریاست 27 ساله علینقی خاموشی که از سال 58 در آن حضور داشت پایان دهد، برخی انتخاب وی را در آن زمان زیرسوال بردند و اعلام کردند که وی هنگام ثبتنام برای ششمین دوره انتخابات اتاقهای بازرگانی، از سوی انجمن نظارت بر اتاق به همراه بهزادیان، صفایی فراهانی و محسن مهرعلیزاده به دلیل نداشتن کارت بازرگانی ردصلاحیت شده بود و صرفا با حمایت برخی افراد متنفذ، توانست سد ردصلاحیت را بشکند و در دفتر وزیر بازرگانی، با حضور اکثریت اعضای شورایعالی نظارت بر اتاق بازرگانی و صنایع و معادن طبق صورتجلسهای تاملبرانگیز تاییدیه خود را بگیرد.
صفآرایی گروهها در ششمین دوره انتخابات هیات نمایندگان اتاق تهران ویژگیهای خاصی داشت. در این دوره از انتخابات، چند تشکل عمده شکل گرفت، نخستین تشکل، طرفداران علینقی خاموشی بودند که تحتعنوان «مجمع فعالان توسعه اتاق بازرگانی» چند ماه پیش از برگزاری انتخابات، حضور خود را اعلام کردند. اسدالله عسگراولادی، علاءمیرمحمدصادقی، مسعود دانشمند، علی شمساردکانی، منوچهر غروری و مهرداد باقری، مطرحترین اعضای این گروه بودند. در مقابل، محمدرضا بهزادیان، نام گروه خود را «خواستاران تحول» نهاده بود و با پیگیریهای او، نام محسن صفاییفراهانی، محسن مهرعلیزاده، مسعود خوانساری و جمشید عدالتیان در فهرست «خواستاران تحول» جای گرفته بود. اما در این میان گروه سوم، موسوم به «نوآفرینان» شامل چهرههای میانهرویی از هر دو گروه بود که محمد نهاوندیان آن را تنظیم کرده بود. یحیی آلاسحاق، محمدمهدی راسخ، علیاکبر جاویدان، مهدی رئیسزاده، علاءمیرمحمد صادقی و مهدی رئیسزاده نامهایی بودندکه در فهرست محمد نهاوندیان جای گرفته بودند.
گزینههای ریاست
اکنون 4 سال از زمان ریاست محمد نهاوندیان بر این مسند میگذرد. او که دانشآموخته رشته اقتصاد از دانشگاه جورج واشنگتن آمریکاست، یکی از جدیترین مدافعان اقتصاد آزاد در میان مسوولان ایرانی شناخته میشود و در طول چند سالی که ریاست اتاق بازرگانی تهران و پس از آن ایران را بهعهده داشته تلاش کرده تا با برگزاری نشستهایی بین فعالان بخش خصوصی و مسوولان وزارتخانههای کشور تحتعنوان نشستهای صبحانه نوعی همگرایی را بین تصمیمگیران و فعالان انتخابات اتاقهای بازرگانی کل کشور برای حل مشکلات ایجاد کند. نکتهای که حائز اهمیت است حضور دوباره علینقی خاموشی، رئیس پیشین اتاق بازرگانی ایران در این دور از انتخابات است، برخی از تحلیلگران پیشبینی کرده بودند از آنجایی که شکست احتمالی در انتخابات دور هفتم اتاق بازرگانی مساوی خواهد بود با پایان عمر سیاسی خاموشی، وی چنین تصمیمی اتخاذ نکند، ولی خاموشی با ثبتنام در این دور از انتخابات نشان داد که برای انتخاب مجدد امیدوار است.
رقابت گروههای انتخاباتی
در دور هفتم انتخابات هیات نمایندگان اتاقهای بازرگانی 4 گروه به مصاف هم خواهند رفت یکی از این گروهها گروه فعالان توسعه است که گروهی ریشهدار بوده و اکثر اعضاء آن را موسسین اصلی اتاق در بعد از انقلاب تشکیل میدهند که در آن زمان به فرمان حضرت امام(ره) به صورت انتصابی برگزیده شدند، اما بعدها نیز در نیمه دهه شصت که انتخابات برگزار شد همچنان به عنوان هیات رئیسه اتاق فعالیت داشتند از این گروه میتوان به چهرههایی همچون علینقی خاموشی، اسدالله عسکراولادی و علاء میرمحمدصادقی اشاره کرد. این گروه که از اعضای حزب موتلفه هستند در حال حاضر 3 کرسی در اتاق ایران و 2کرسی در اتاق تهران دارد. یکی دیگر از گروههای اصلی گروه خواستاران تحول است که به جریان اصلاحطلبان نزدیک است و توسط محمد بهزادیان راهاندازی شد. البته گفته میشود بنیانگذار آن موسوی اخوان، برادرزاده علینقی خاموشی بوده و هر چند تعداد اعضای آن در ابتدا زیاد نبود، اما در زمان وزارت شریعتمداری و در دوره اصلاحات رشد کرد.
گروه دیگر که میانهرو بوده و هیچگونه وابستگی سیاسی ندارد، گروه نوآفرینان است که افراد معتدلی چون محمد نهاوندیان، یحیی آلاسحاق و مهدی راسخ از شاخصترین چهرههای آن به شمار میرود. اوایل هفته جاری نام راسخ به عنوان معاون وزیر نیرو و رئیس سازمان توسعه تجارت مطرح و بنا بر برخی اخبار حکم مسوولیت وی از سوی وزیر نیز صادر شده بود اما با رایزنیهای برخی اعضای هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، ریاست راسخ بر سازمان توسعه تجارت که بعد از رفتن افقهی از این سازمان همچنان با سرپرست اداره میشد، منتفی گردید. علاوه بر این امسال گروه دیگری نیز تحتعنوان اتحادیه صادرکنندگان خشکبار و بازرگانان فعال در بازار چین به رهبری اسدالله عسکراولادی اعلام موجودیت کرده که بهتازگی از گروه فعالان توسعه البته با همان دیدگاه انشعاب پیدا کرده است.
در انتخابات هیات نمایندگان اتاق تهران این دوره 145 نفر نامزد شدهاند که با توجه به اهمیت فهرست تهران در انتخابات هیاترئیسه که خردادماه سال 90 برگزار میشود چیدمان افراد در گروههای مختلف تا روز شروع تبلیغات مشخصتر خواهد شد.
سیما رادمنش / گروه اقتصاد