هنرهای عاشورایی، نیازمند نوآوری با حفظ سنت‌ها

به گزارش خبرنگار ما، در مراسم پایانی برنامه خیمه‌ها و نجواها، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی هنرمندان را پیشروان فرهنگ عاشورایی دانست و افزود: همه زیبایی‌ها در کربلاست و هنرمند به عنوان انسانی که به دنبال زیبایی‌ها می‌گردد، می‌تواند با الهام از این زیبایی‌ها آثاری خلق کند که فرهنگ عاشورایی را به درستی به جهانیان معرفی کند.

در ادامه سیدمحمد حسینی نقل وقایع در قالب‌های هنری، رجزخوانی‌ها، نقش‌نگاری‌ها و اشعار زیبایی که در وصف واقعه کربلا نوشته شده را تنها نمونه‌ای از قالب‌های هنری دانست که با الهام از این واقعه جانگداز تولید شده است.

وزیر ارشاد با اشاره به این که حرکت عاشورایی در طول تاریخ همه مصیبت‌ها را به جان خریده و این نشانگر عمق حق‌طلبی قیام عاشوراست، تاکید کرد: کم نیست هنرهای زیبا و به یادماندنی که با فرهنگ عاشورایی گره خورده و قرن‌هاست که در بیداری انسان‌های مظلوم و افشای ظلم ظالمان و روشنگری بشر تلاش کرده‌اند.

گرد هم آمدن بیش از 200 هنرمند عاشورایی از مناطق مختلف کشور در برنامه خیمه‌ها و نجواها، فرصتی بسیار گرانبها بود برای کسانی که می‌خواستند از نزدیک با سنت‌های هنری ایام محرم آشنا شوند. در آخرین شب این ویژه برنامه، ماهم از این موقعیت استفاده کرده و پای صحبت چند نفر از این هنرمندان نشستیم.

منصور وفایی از نقاشان پیشکسوت قهوه‌خانه‌ای که در این برنامه در حال پدید آوردن تابلویی عاشورایی بود، با اشاره به این که این نوع نقاشی مختص ایران است، گفت: متاسفانه نقاشی قهوه‌خانه‌ای در حال فراموش شدن و رکود است که دلیل اصلی آن تکرار و تقلید در مضمون تابلوهاست و برای همین خریداران کمتر به سراغ آنها می‌آیند.

او با اشاره به این که تابستان گذشته پس از چند سال شاگردانی را در این زمینه آموزش داده است، خواستار پشتیبانی نهادهای فرهنگی و هنری از نقاشی قهوه‌خانه‌ای شد و افزود: این هنر باید به دانشگاه‌های کشور راه یابد تا با روی آوردن جوانان به آن شاهد جریانی تازه شود و با نوآوری از تقلید و تکرار چند صد ساله خود رهایی یابد.

محسن میرزاعلی، نقال و پرده‌خوان حاضر در این برنامه نیز در گفت‌وگو با جام‌جم بر رویکرد متفاوت نقالان در سال‌های اخیر تاکید کرد و ادامه داد: امروز نباید ما از شیوه‌های قدیمی در پرده‌خوانی استفاده کنیم، چرا که سطح آگاهی مردم افزایش یافته و رسانه‌های دیداری جذاب عرصه رقابت را تنگ کرده‌اند.

این پرده‌خوان با استقبال از برپایی برنامه‌هایی چون خیمه‌ها و نجواها تاکید کرد: در شرایط امروز که قهوه‌خانه‌ها و دیگر محل‌های مخصوص پرده‌خوانی آن کارکرد گذشته خود را ندارند، مراکز و نهاد‌های فرهنگی و رسانه‌های همگانی می‌توانند مردم را بار دیگر با این هنر آشتی دهند.

ویژه برنامه خیمه‌ها و نجواها علاوه بر مردم عادی، بسیاری از هنرمندان را نیز جذب خود ساخته بود. در 10 شب برپایی این مراسم، بسیاری از چهره‌های هنری از تماشاگران پر و پا قرص بخش‌های مختلف آن بودند.

اگرچه حفظ و احیای سنت‌های هنری عاشورا امری ضروری است، اما الهام گرفتن از آن در خلق آثار نو نیز بسیار اهمیت دارد. رسول نجفیان، بازیگر، کارگردان و موسیقیدان که هفته گذشته آلبوم ذوالجناح می‌آید... بی‌سوار را منتشر کرد، در این باره به ما گفت: گوش دادن به نواهای اصیل سوگ محرم می‌تواند به هنرمندان موسیقی امروزی ما راه‌های متفاوت، نو و البته ایرانی و بومی را نشان دهد که از طریق آن با مخاطبان بی‌شمار ارتباط برقرار کنند.

او در این میان به موسیقی پاپ اشاره کرده و افزود: متاسفانه امروز می‌بینیم که نواهای بیگانه به نوحه‌خوانی ما راه پیدا کرده و جای موسیقی اصیل را گرفته، در حالی که این باید برعکس باشد و موسیقی مردم‌پسند و پاپ از ریشه‌های سنتی و خالص نغمات و مقامات محلی ما سیراب شود.

داود فتحعلی بیگی، نویسنده و کارگردان تئاتر نیز در این ارتباط تاکید کرد: اگرچه تعزیه باید با حفظ همان قواعد و اصول خود اجرا شود، اما می‌تواند بر جریان تئاتر امروز ما هم تاثیر مثبت بگذارد.

او توضیح داد: تکنیک‌های قدیمی و در عین حال بسیار امروزی این نمایش می‌تواند تئاتر و اپرای ملی ما را بسازد و با بیان بسیار پیشروی خود حتی مخاطبان خارجی را هم جذب سازد.

برنامه خیمه‌ها و نجواها در حالی به پایان رسید که نشان داد کارهایی حتی کوچک از این دست تا چه حد می‌تواند در حفظ و گسترش هنر عاشورایی موثر واقع شود.