تصفیه‌کننده هوا؛ دستگاهی ناشناخته برای مسوولان

موضوع این گزارش از جایی شروع شد که هیچ کس در وزارت بهداشت، وزارت بازرگانی، موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران و شرکت کنترل کیفیت هوا و در واقع جاهایی که دست کم به ذهن می‌رسید، اطلاعات درستی در مورد این دستگاه نداشتند.

سوال اصلی این بود که آیا دستگاه‌های تصفیه هوا واقعا می‌توانند هوای در حال حاضر تهران را که آلاینده‌های زیادی از جمله مونوکسیدکربن، اکسیدهای ازت، دی‌اکسید گوگرد، ازن و ذرات معلق دارد، تصفیه کنند؟

از آنجا که این نوع دستگاه‌ها حتی در فروشگاه‌های تجهیزات و وسایل پزشکی هم به فروش می‌رسد، پس به نظر می‌رسید وزارت بهداشت جای مناسبی برای پاسخ به این سوال باشد، اما سعیدرضا شاه‌مرادی، مدیر کل تجهیزات پزشکی وزارت بهداشت، پاسخ دقیقی برای این سوال نداشت.

به گفته او وزارت بهداشت به دستگاه‌های تصفیه هوایی که در مراکز درمانی، بیمارستان‌ها و اتاق‌های عمل نصب می‌شود، مجوز داده و این دستگاه‌ها را از این جهت که فیلترهایی برای باکتری‌زدایی و میکروب‌زدایی دارد، تایید می‌کند.

شاه‌مرادی ادامه می‌دهد: دستگاه‌های تصفیه هوا معمولا دارای سیستم مکش هوا، سیستم فیلتر UV یا ازن، فیلتر کربن اکتیو و فیلتر هپا هستند که این فیلترها باکتری‌زدایی می‌کنند یا تا 97/99 درصد قادر هستند ذرات معلق در هوا را فیلتر کنند، اما در خصوص دستگاه‌های تصفیه خانگی تاکنون به ما مراجعه‌ای صورت نگرفته و اطلاعی در این مورد نداریم که آیا این دستگاه می‌تواند آلاینده‌های موجود را تصفیه کند یا خیر.

او معتقد است از آنجا که این دستگاه هم تولید داخلی دارد و هم از سوی شرکت‌های خارجی وارد شده است، پس باید از سوی موسسه استاندارد که کیفیت محصولات داخلی را بررسی و وزارت بازرگانی که محصولات خارجی را بررسی می‌کند و در صورت تایید، مجوز واردات می‌دهد، مورد بررسی کامل قرار گرفته و نهایی شده باشد.

البته مدیرکل تجهیزات پزشکی وزارت بهداشت شخصا احتمال این‌که این دستگاه بتواند همه آلاینده‌ها را تصفیه کند، غیرممکن می‌داندشاه‌مرادی گریزی به کمربند و گوشواره لاغری یا دستبند تهوع می‌زند و می‌گوید: همان اندازه که همین ابزارها بیشتر از یک ادعا نیستند، تبلیغاتی نظیر تصفیه هوا و این‌که می‌تواند همه آلاینده‌ها از جمله سرب موجود در هوا را هم تصفیه کند، صحت ندارد.

این میان، اظهارنظر دکتر یوسف رشیدی، مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوا کمی شفاف‌تر از بقیه است. او معتقد است این دستگاه هر چند می‌تواند برخی از ذرات معلق در هوا را تصفیه کند، اما تصفیه آلاینده‌ای مانند دی اکسید گوگرد مسلما به دستگاه‌هایی بسیار قوی و پیچیده نیاز دارد.

رشیدی از وجود دستگاه‌هایی نظیر کاهش‌دهنده دی اکسید کربن در فضاهای بسته باخبر است و تایید می‌کند که این دستگاه‌ها در اتاق جلسه یا برخی کلاس‌های درس در دنیا نصب می‌شود تا با تازه کردن هوا از خواب‌آلودگی جلوگیری کند، اما از این‌که دستگاه تصفیه هوای خانگی می‌تواند آلاینده‌ها را تصفیه کند چیزی نشنیده و تایید هم نمی‌کند.

مشکل ما اتفاقا فقط به دستگاه تصفیه هوا بر نمی‌گردد، دستگاهی که در مراکز فروش تجهیزات و ابزار پزشکی به فروش می‌رسد، اما مسوولش در وزات بهداشت می‌گوید به ما ارجاع نشده و حجم کار به ما اجازه نمی‌دهد خودمان دنبال چنین جزئیاتی برویم، بلکه دستگاه‌های دیگری هم هستند که براحتی مجوز واردات می‌گیرند.

مشکل دقیقا همین است که اولویت با مصرف‌کننده نیست و اگر هم دنبال کسب اطلاعات بیشتر باشی پیگیری‌هایت نسبت به کالاهای داخلی و خارجی از خودرو گرفته تا دستگاه آب شیرین‌کن تا فلان ابزار لاغری به هیچ کجا ربط پیدا نمی‌کند.

مستوره برادران نصیری ‌/‌ گروه جامعه