دستور دادستان برای کاهش نوجوانان زندانی

دادستان تهران گفت: هرچند فقدان پلیس اطفال در ایران احساس می‌شود، ولی امیدواریم وزارت دادگستری که مسوولیت نهاد کودک را در ایران عهده‌دار شده بتواند این چالش‌ها را رفع کند.

جعفری‌دولت‌آبادی در مورد افزایش دو برابری تعداد مددجویان در کانون اصلاح و تربیت تهران خطاب به سرپرست جدید دادسرای ویژه نوجوانان اظهار کرد: این دادسرا باید به‌سرعت تدابیر لازم را برای کاهش تعداد زندانیان در کانون اصلاح و تربیت اتخاذ کند وگرنه در آینده نزدیک باید زندان بزرگی برای جوانان ایجاد شود.

به گفته وی، زندان آخرین تلاش برای نوجوانان بزهکار است و برنامه‌های اصلاح و تربیت باید افزایش یافته و واقعیت‌های جامعه منعکس شود، زیرا پنهان کردن مشکلات کشور هنر مدیریت نیست.

معاون قضایی سازمان زندان‌ها در گفت‌وگو با «جام‌جم» می‌گوید: به طور کلی آمار زندانیان مشکلی است که سازمان زندان‌ها در حال حاضر با آن مواجه است که برای حل این مساله تدابیری هم اندیشیده شده، اما به نظر می‌رسد با اصلاح قوانین و اجرای قانون مجازات‌های اسلامی که مجازات‌های جایگزین حبس را پیش‌بینی کرده است، بتوان از آمار زندانیان به طور اعم و کانون اصلاح و تربیت به طور خاص کاست.

محمدی می‌افزاید: البته این نکته را هم در نظر داشته باشید که افزایش آمار زندانیان در ارتباط مستقیم با افزایش جرم در جامعه است که دلایل آن نیاز به آسیب‌شناسی دقیق‌تر دارد.

این در حالی است که رئیس کانون اصلاح و تربیت به‌مساله ریشه‌ای‌تری اشاره می‌کند. او معتقد است نمی‌توان در زمان کوتاه برای اصلاح نوجوانان کار خیلی خارق‌العاده‌ای کرد.

لطف‌الله محسنی چندی پیش در گفت‌وگو با «جام‌جم» تاکید کرد: وقتی یک نوجوان تمام عمرش را آسیب‌دیده، آیا می‌شود این آسیب‌ها را ظرف دو یا 3 ماه یا یک سال جبران کرد، مسلما کار خیلی سختی است، اما مشکل ما این نیست. وقتی نوجوان در معرض خطر جایی برای خوابیدن ندارد، پولی برای خرج کردن ندارد، کسی را ندارد که دستش را بگیرد و حمایتش کند، آن وقت چه کار می‌کند؟ ممکن است یک هفته، دو هفته و نهایتا سه هفته طاقت بیاورد، اما بعد چه کار می‌کند؟

وی می‌افزاید: ما در کانون به بچه‌ها چند شغل را آموزش می‌دهیم، امکانات تحصیل را فراهم می‌کنیم، مشاوره روان‌شناسی می‌دهیم، آموزش ورزش می‌دهیم، کارهای فرهنگی مثل تئاتر و موسیقی انجام می‌دهیم، اما آیا این موارد وقتی فرد خارج از کانون می‌رود، می‌تواند به یک زندگی باثبات منجر شود؟ من سال‌ها رئیس مرکز مراقبت‌های پس از خروج بودم، پس می‌توانم بگویم وقتی من فردی را به کانون می‌آورم و شغلی به او می‌آموزم، اما او پس از خروج نمی‌تواند شغل ثابت با درآمد ثابت داشته باشد مشکلات ادامه دارد.

وی با انتقاد از عدم همکاری بین بخشی برای سر و سامان دادن به مشکلات نوجوانان آسیب‌دیده، می‌گوید: ما برآورد کرده‌ایم 30 درصد نوجوانانی که از کانون می‌روند، بشدت نیازمند خدمات پس از خروج هستند و این مساله همکاری همه‌جانبه مسوولان و نهادهای ذی‌ربط را می‌طلبد.

محسنی می‌افزاید: بررسی‌های ما نشان می‌دهد کمتر از یک درصد این بچه‌ها انواعی از اختلالات جسمی و روانی را دارند که درون‌زاست، یعنی بیش از 99‌درصد این اختلالات ناشی از جامعه است، بنابر این باید چاره‌ای اساسی اندیشید.

دکتر غلامرضا علیزاده، جامعه‌شناس نیز با هشدار نسبت به روند افزایشی آمار نوجوانان مجرم می‌گوید: هجوم فرهنگی کشورهای غربی از راه رسانه‌هایی مانند ماهواره و اینترنت، افزایش خشونت و پایین آمدن آستانه تحمل افراد، مشکلات اقتصادی که باعث می‌شود والدین کمتر نظارتی بر رفتار و عملکرد فرزندانشان داشته باشند و بسیاری عوامل دیگر، وضعیت جامعه را به سمتی کشانده که باید آن را هشداری به پدر و مادرها تلقی کرد.

وی می‌افزاید: بهترین راه‌حل، توصیه به خانواده‌هاست که ضمن داشتن ارتباط صمیمانه با فرزندانشان، بر رفتار و کردار آنان نظارت دقیق داشته باشند تا بتوانند آنها را در مواقع بحرانی روحی یاری رسانند و آنان را از ارتکاب جرم نجات دهند.