آشنا کردن‌ فرزندان با مسائل مالی‌ خانواده

گام اول صادق بودن با فرزندان است. البته این به آن معنا نیست که همه مسائل را برای کودک بازگو کنیم. باید تنها به قدری که لازم است برای او توضیح دهیم. از توضیح دادن زیاد مسائل برای کودکان بزرگ‌تر بپرهیزید و سعی نکنید با عنوان کردن جزئیات، باعث نگرانی آنها شوید. فقط به طور مختصر به آنها وضعیت مالی خانواده را یادآور شوید.

این روزها حتی توقعات بچه‌های کوچک هم بالا رفته، پس از آنها توقع نداشته باشید که به طور داوطلبانه، این خواسته‌ها را کم کنند. اگر به دنبال آموزش رفتارهای مقتصدانه به کودکتان هستید، سعی کنید مشوق‌هایی را در این زمینه به او پیشنهاد دهید.

دانستن این که چه چیزی را می‌خواهید به کودکتان بگویید و این موارد چه تغییراتی را در پی خواهد داشت و این‌که این تغییرات بر هر کودکی چه تاثیراتی خواهد گذاشت، می‌تواند بیان مطلب را راحت‌تر کند.

سارا یک کودک 6 ساله است. دوست او بتازگی به مناسبت تولدش یک عروسک گرانقیمت هدیه گرفته؛ عروسکی که والدین سارا توان خرید آن را برای فرزندشان ندارند. سارا مرتب بهانه می‌گیرد که «من هرگز به آنچه خواسته‌ام نرسیده‌ام...»

وقتی فرزند شما این گونه رفتار می‌کند، در حالی که شما به سختی کار کرده و در تامین نیازهای خانواده از هیچ کوششی دریغ نمی‌کنید، برای شما شنیدن این جمله بسیار دردآور است. در این حالت نفسی عمیق کشیده و آرامش خود را حفظ کنید. حتی اگر لازم است می‌توانید به فرزندتان بگویید که چند دقیقه دیگر که آرام‌تر شدید، با او صحبت خواهید کرد.

به خود یادآوری کنید که پاسخ ندادن به همه نیازهای فرزندتان و ایجاد برخی محدودیت‌ها امری طبیعی است. شما با این کار کودک خود را محروم نمی‌کنید بلکه درس‌های مهمی در مورد مسائل مالی به او می‌آموزید. به هر حال مساله غذا و مسکن بر خرید اسباب‌بازی ارجحیت دارد.

وقتی آماده شدید به کودکتان بگویید که در حال حاضر نمی‌توانید این اسباب‌بازی جدید را برایش تهیه کنید اما شاید در موقعیت بهتر و مناسب‌تر توان خرید آن را برای کودکتان به دست آورید.

اگر می‌توانید، به جای آن اسباب‌بازی گرانقیمت، یک هدیه کوچک تهیه کرده و به عنوان جایزه در مقابل رفتار خوب فرزندتان، به او هدیه کنید. این نوع هدایا می‌تواند باعث افزایش انگیزه کودک برای بروز دادن رفتارهای مناسب شود.

مریم کودکی 11 ساله است که به جشن تولد دوستش دعوت شده است. او فهرستی به شما می‌دهد که شامل موارد زیر است: هدیه‌ای که باید برای دوستش بخرد، لباس و کفشی که باید بپوشد و کیفی که باید در دست بگیرد. او به شما می‌گوید که اگر همان لباس‌های قبلی را بپوشد، دوستانش او را مسخره خواهند کرد. علی، برادر کوچک‌تر او هم کفش اسکیت جدید می‌خواهد. در این حالت به عنوان والدین، چگونه باید به فرزندان گفت که توان تامین تمام نیازها به طور یک جا نیست.

کودکان در این سن علاقه چندانی به اقتصاد جهانی و فهم دلایل مشکلات مالی ندارند، اما می‌توان به آنها گفت که بودجه خانواده، محدود است. با هر خواسته آنها موافقت نکنید، و به جای آن به کودک بیاموزید که برای این‌که بتواند چیزهای دلخواهش را بخرد، برنامه‌ریزی کند. نوجوانان به قدر کافی برای فهم مسائل مربوط به پس‌انداز پول، بزرگ شده‌اند. به آنها بیاموزید که پول توجیبی خود را پس‌انداز کنند تا بتوانند برخی چیزها را برای خود بخرند.

وقتی با فرزندتان صحبت می‌کنید، به او اجازه دهید بداند که در خواسته‌های خود تنها نیست. به او بگویید وقتی چیزی را می‌خواهید که در همان لحظه توان خرید آن را ندارید، چه حسی به شما دست می‌دهد. به او توضیح دهید که هر کسی در خانواده باید در خرج کردن پول، دقت کند به او یادآوری کنید که با انگیزه کافی می‌تواند راه‌های کسب درآمد را یاد گرفته و در آینده به هر آنچه که می‌خواهد برسد.

سعی کنید قوانین مالی خاصی در خانه وضع کنید و این قوانین را تا جایی ادامه دهید که وضعیت مالی خانواده، بهتر شود.

در مورد قوانین جدید و فرصت‌های پیش رو برای فرزندانتان توضیح دهید. کارهای کم‌هزینه‌تر را به آنها پیشنهاد کنید و طوری مسائل را بیان کنید که آنها از انجام این کارها لذت ببرند. حتی می‌توانید فهرستی از قوانین جدید منزل تهیه و آن را در جایی مثلا روی یخچال، بچسبانید تا همه بدانند که چه چیزهایی از آنها انتظار می‌رود.

در این میان راهکارهای دیگری هم وجود دارد که می‌توانید از آنها بهره ببرید:

ـ یاد بگیرید که «نه» بگویید. گاهی والدین قبل از این‌که فکر کنند چگونه خواسته فرزندشان را برآورده خواهند کرد، به او پاسخ مثبت می‌دهند. حتی اگر قبلا با خرید چیزی موافقت کرده‌اید، می‌توانید به فرزندتان توضیح دهید که اشتباه کرده‌اید و به عنوان مسوول مسائل مالی خانواده، توان برآورده کردن خواسته او را ندارید.

ـ فعالیت‌های کم‌خرج تدارک ببینید. برای لذت بردن از بودن با اعضای خانواده، لازم نیست که حتما به بازار یا مغازه‌ها بروید. می‌توانید با هم به پارک نزدیک منزلتان بروید، با هم کتاب بخوانید یا با هم به ورزش بپردازید، بدون این‌که پولی خرج کنید.

ـ فرزندانتان را به کسب درآمد و پس‌انداز کردن تشویق کنید. از کودکی به آنها بیاموزید که می‌توانند پول توجیبی خود را پس‌انداز کنند و وقتی به سنین جوانی رسیدند با یافتن شغلی پاره وقت، در کسب درآمد بکوشند. این کار به آنها احساس خوبی می‌دهد و اعتمادبه‌نفس آنها را بالا می‌برد. آنها با این کار احساس می‌کنند که می‌توانند در مسائل مالی، به والدین خود کمک کنند.

سرانجام اگر خودتان در خصوص مسائل مالی، د‌چار اضطراب و نگرانی هستید به طوری که این نگرانی،‌ زندگیتان را مختل کرده است، می‌توانید از پزشک و روان‌شناس کمک بگیرید. بدانید که مشکلات مالی فقط مختص شما نیست بلکه بسیاری از افراد با آن دست به گریبان هستند. پس استرس‌های خود را مدیریت کنید و بکوشید با تمام قوا در جهت کاهش مشکلات مالی گام بردارید.