حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
سالن همایشهای بینالمللی صدا و سیما پنجشنبه شب گذشته حال و هوای دیگری داشت و جمع عالمان و فرهیختگان علم و فرهنگ و هنر ایرانی فضایی پرشور به آن بخشیده بود. البته این سالن 7 بار دیگر نیز چنین میزبانی را تجربه کرده بود تا نزدیک به 228 فرهیخته نامآور از کشورمان در مدت نزدیک به 10 سال نشان ماندگاری را در قالب همایش چهرههای ماندگار بر سینه بیاویزند. هشتمین همایش چهرههای ماندگار در این شب با تجلیل و معرفی 23 چهره برگزیده علم، هنر و فرهنگ کشورمان در حالی برگزار شد که در پایان این مراسم بخوبی میشد لبخند رضایت را بر چهره بسیاری از این ماندگاران مشاهده کرد. چه آنهایی که برای چند دقیقهای حرفهای دلشان را در پشت تریبون به زبان آوردند و چه آنهایی که نشستند و منتظر ماندند تا نامشان را صدا بزنند تا نشان ماندگاری را از سوی مسوولان برگزاری این مراسم دریافت کنند.
مدیران ماندگار معرفی شوند
مهندس عزتالله ضرغامی، رئیس سازمان صدا و سیما، یکی از سخنران این مراسم بود که پیشنهاد کرد در دوره بعدی این همایش جایزهای ویژه برای مدیران سرآمد کشور که در ارتباط با تکمیل زنجیره دانش و دانش افزایی، تلاش میکنند در نظر گرفته شود.
رئیس رسانه ملی اما در ادامه سخنانش چهرههای ماندگار ایران را هویت ملی و شناسنامه ملی کشورمان خواند و برای آنکه اهمیت این موضوع را مورد تاکید قرار داده باشد، گفت: ملتی که قدر بزرگان و نیروی انسانی خود را نداند، محکوم به خشکیدن است. او سخنانش را اینگونه ادامه داد: در جامعهای که بزرگان علمی و فرهنگی آن در انزوا باشند و قدر نبینند، رابطهاش با جامعه ایدهآل که دانایی بر آن حاکم باشد، قطع میشود و از قافله علم و فرهنگ و هنر عقب میافتد.
این عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه سخنان خود به نکته مهمی اشاره کرد که شاید از اصلیترین اهداف برگزاری این رویداد از سوی رسانه ملی بود.
او گفت: «چهرههای ماندگار» چراغهای راهنما و مشعلهای فروزان برای هدایت جامعه هستند و از نظر ما با این نگاه مدیران کشور به دنبال رهنمود دادن و هدایت جریانهای علمی نیستند و در واقع خودشان را در این جایگاه نمیبینند، بلکه مدیران کشور باید نهایت تلاششان را به خرج دهند تا بتوانند سازوکارهای اجرایی و عملی برای تحقق آرا، نظرات و رهنمودهای جامعه نخبه کشور و «چهرههای ماندگار» را فراهم کنند؛ با این رویکرد رابطه خوبی بین مسوولان و چهرههای ماندگار برقرار میشود. سخن ضرغامی درباره این موضوع مهم این گونه ادامه یافت که جدیترین مسوولیتی که مدیران فرهنگی با این رویکرد به عهده دارند، ایجاد همگرایی، انسجام و تعادل بین مجموعه نخبگان و فرهیختگان کشور است.
ضرغامی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فرازی از گفتههای حضرت علی(ع) گفت: زمانی که رسول خدا (ص) مبعوث شد بر دهان دانشمندان لجام زده بودند و جاهلان مورد تکریم قرار میگرفتند، در چنین شرایطی بود که اسلام ظهور کرد و چنان تحولی در جامعه بشریت به وجود آورد که از آن مردم، یک جامعه دانش بنیاد، مبنی بر علم حقیقی فراهم آمد.
به عقیده رئیس سازمان صداوسیما در طول این چند قرن، هزاران دانشمند به دادوستد علمی مشغول بودند و در این ایام، طلاییترین عصر شکوفایی علم و فرهنگ را مشاهده میکنیم که همه به برکت اسلام و آموزههای مکتب قرآن است.
او در پایان سخنانش از تدوین نقشه جامع علمی و فناوری کشور در شورای عالی انقلاب فرهنگی سخن گفت و با بیان اینکه امروز، هدف رهبر معظم انقلاب پرهیز از نگاه ویترینی و تشریفاتی به مقوله علم و فناوریهای علمی و فرهنگی است، افزود: تولید علم از جمله اولویتهای جامعه اسلامی است؛ نتیجهگیری نهایی که ایشان در آخرین فرمایشات خود کردند، در واقع تکمیل زنجیره ارزشمندی است که از تولید علم، تبدیل به فناوری و عرضه به بازار و تجاریسازی شده است و این سه در کنار هم حلقهای را تشکیل میدهند که بدون هریک از این بخشها این زنجیره ناقص میماند.
اما در پایان این مراسم ضرغامی در پاسخ به پرسش یکی از خبرنگاران در باره این که آیا فکر میکنید خودتان به عنوان چهره ماندگار انتخاب میشوید یا نه، گفت: بالاترین افتخار این است که خادم چهرههای ماندگار باشید. رهبر معظم انقلاب درباره کارهای نمایشی گفتند کسانی میتوانند که یک اثر دراماتیک و نمایشی را برای قهرمانان کشور خوب تولید کنند، خودشان مثل همان قهرمانانی هستند که آن اثر را برای آنها ساختهاند.
وی افزود: البته ممکن است این قیاس معالفارق باشد؛ اما بالاترین افتخار، خدمت به چهرههای ماندگار است و این جایگاه را عوض نخواهم کرد.
چهرههای ماندگار حقیقی
اما سخنران دیگری که در هشتمین همایش روی سن رفت، غلامعلی حداد عادل بود که انتخاب بخشی از چهرههای ماندگار این دوره وظیفه فرهنگستان متبوع وی یعنی فرهنگستان زبان و ادب پارسی بود.
او در این مراسم در سخنانی کوتاه از شهدا و مجاهدان 8 سال دفاع مقدس که به زعم او با تلاش آنها او و همکارانش توانستهاند با آسودگی تدریس کنند و ایران به پیش برود به عنوان چهرههای ماندگار حقیقی یاد کرد. وی برای آنکه حرفهایش را در این زمینه کامل کند، گفت: چهرههای ماندگار صاحب آثار ماندگارند و کار کردن برای خدا ماندگاری حقیقی میبخشد.
رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس در ادامه به بیان خاطرهای علمی از دوران آغازین پیروزی انقلاب اسلامی پرداخت و گفت: در ماههای اول پیروزی انقلاب اسلامی برخی از اساتید در دانشگاهها مراسم سخنرانی برپا کرده و اظهار میداشتند که دین و مذهب ما را از غافله مدرنیسم و علم عقب میاندازد که در آن زمان امام راحل(ره) متواضعانه به این افراد فرمودند که شما سالها حکومت طاغوت را تحمل کردید قدری هم ما را تحمل کنید، ببینید چه پیش خواهد آمد.
وی ادامه داد: در ابتدای انقلاب میگفتند که این انقلاب شما را از علم بازمیدارد و امروز بعد از 32 سال که در علم پیشرفت کردهایم و نمونه آن پیشرفت در دانش هستهای است با انقلاب ما مخالفت میشود. وی سخنانش را اینگونه پایان برد که این همه سرافرازی در عرصه علم به برکت تلاش استادان و چهرههای ماندگار در ایران حاصل شده است و آنهایی که در زمره چهرههای ماندگار بودهاند نماد و نمونهای از آنها هستند.
نماد همگرایی
رضا پورحسین رئیس ستاد چهرههای ماندگار نیز به عنوان یکی از سخنرانان این مراسم بود که کوتاهتر از همیشه تنها به ذکر چند نکته در این مراسم بسنده کرد. به عقیده او این دوره نیز همانند 7 همایش پیشین، نمادی از همگرایی، هم افزایی و دوستی اهل علم و فرهنگ برای سربلندی ایران بوده است.
رئیس شبکه آموزش صدا و سیمای جمهوری اسلامی از موفقیتهای پی در پی جوانان و اساتید ایرانی در صحنههای ملی و بینالمللی به عنوان امری بارز در این زمینه یاد کرد و گفت: دیگران چه بخواهند و چه نخواهند ایران اسلامی با سرعتی دور از انتظار به سوی اقتدار علمی و فناوری در خدمت بشر به پیش میرود و به محدودیتهای علمی و اطلاعاتی، کوچکترین اعتنایی ندارد.
رمز ماندگاری؛ تلاش برای دیگران
همچنین در ادامه این مراسم محمود اسعد، دبیر همایش چهرههای ماندگار در سخنانی با اشاره به مفهوم ماندگارشدن در عرصه فرهنگ و علم و هنر گفت: شخصیتهایی که برای دیگران تلاش کردند، ماندگار شدند، چرا که رمز ماندگاری، تلاش برای دیگران است.
وی ادامه داد: رشتههای منتخب همایش در این دهه در آمار نقشه جامع علمی کشور نیز نمود یافته و اغلب رشتهها جزو 20 رشته نخست پرطرفدار کشور شده است.
دبیر این همایش با اشاره به اینکه جریان اهتمام به علم و عالم پرشور و پرنور تداوم یافته، افزود: این همان هدف نخستین بود که به دنبال آن بودیم. ضمن اینکه توجه علمی به مشاهیر معاصر ایران در ابعاد مادی و معنوی آن نیز ارتقا یافت.
اسعدی با تاکید بر توجه به حوایج مادی و معنوی اهل اندیشه و فرهنگ، ابراز امیدواری کرد که زمینه باروری و بهرهوری فراهم شود و جوان متعهد و علاقهمند ایران بتواند الگوی مناسبی برای فردای خود بیابد.
چهرههای ماندگار همایش هشتم
اما بخش اصلی این مراسم به معرفی برگزیدگان این دوره از همایش اختصاص یافت تا براساس آن و در بخش هنر به ترتیب ژاله علو در حوزه هنر دوبلاژ، مجید انتظامی در حوزه موسیقی و مسعود جعفری جوزانی در حوزه سینما به عنوان برگزیدگان این بخش معرفی شوند.
همچنین در این بخش علیرضا افتخاری در حوزه موسیقی، عباس اخوین و محمد سلحشور در حوزه خوشنویسی به عنوان منتخب معرفی شدند. در ادامه این مراسم همچنین منصور فلامکی در حوزه معماری، محمد دبیر مقدم و علی شیخالاسلامی در حوزه ادبیات معرفی شدند.
در حوزه فلسفه محمد لگنهاوزن، در حوزه تاریخ رضا شعبان صمغ آبادی و در حوزه کتابداری جعفر مهراد به عنوان برگزیده معرفی شدند.
باقر لاریجانی در حوزه پزشکی، جواد صالحی در حوزه مهندسی برق، فرامرز رفیعپور در حوزه جامعه شناسی، محمدرضا مخبر در حوزه دامپزشکی و محمد علی مولوی در حوزه ژنتیک از دیگر برگزیدگان این دوره به شمار میروند. محمد فرهادی در حوزه پزشکی،علیرضا مدقالچی در حوزه ریاضیات، علیرضا رهایی در حوزه مهندسی عمران، محمود گلابچی در حوزه مهندسی راه و ساختمان، سید عبدالله محمودیان در حوزه ریاضیات و محمد مهدی علیشاهی در حوزه مهندسی مکانیک دیگر منتخبان همایش هشتم به شمار میرفتند که در این مراسم مورد تجلیل قرار گرفتند.
حاشیههای همایش هشتم
* اشاره مجری برنامه به نامه یکی از استادان فقید چهرههای ماندگار به رئیس این ستاد که وی در آن از سالها بیتوجهی به مقام علم و دانش خود گله کرده بود، یکی از حاشیههای جذاب این مراسم بود که باعث شد تا اشک در چشمان بسیاری از حضار این مراسم حلقه بزند.
* حضور پر رنگ خبرنگاران و عکاسان از رسانههای مختلف در این مراسم بسیار چشمگیر بود.
* معرفی چهرههای پیشین حاضر در همایشهای گذشته و تشویق حاضران از نکات قابل توجه در این مراسم بود.
* گرفتن عکس یادگاری مانند 7 دوره پیشین این مراسم از دیگر حاشیههای جذاب این مراسم بود که با ازدحام عکاسان حرفهای و نزدیکان چهرههای این دوره همراه بود.
* جایزه بزرگ چهرههای ماندگار این دوره تندیس چهرههای ماندگار به همراه 120 میلیون ریال جایزه نقدی بود.
مهدی نورعلیشاهی / جام جم
حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....