خانوارها پول یارانه‌ها را هدر ندهند

به عقیده کارشناسان، راز توفیق دولت و مردم در اجرای این قانون آن است تا با هماهنگی و همکاری با یکدیگر اجازه ندهند عده‌ای با سوءاستفاده از شرایط روانی جامعه، موجب رشد تورم شوند زیرا از نظر منطقی از یکسو، تاثیر هدفمندی یارانه‌ها بر رشد هزینه تولید کالاها و خدمات بسیار اندک است و از سوی دیگر، دولت نیز تدابیر لازم را برای کنترل بازار از طریق نظارت جدی بر قیمت‌ها و ذخیره سازی 900 هزار تن کالای اساسی اندیشیده است. در چنین شرایطی، یکی از موضوعات مهم هم برای دولت و هم کارشناسان همکاری مردم در زمینه مدیریت درست هزینه کرد وجوه دریافتی از محل هدفمندی یارانه‌ها و به عبارت دیگر، رفتار اقتصادی آنها همگام با اجرای این قانون است. شاید حساسیت همین موضوع بود که محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور را واداشت تا در جریان گفت‌وگوی تلویزیونی هفته جاری اش در باره هدفمندی یارانه‌ها از مردم«چند خواهش» داشته باشد.

خواهش‌های رئیس‌جمهور این بود:«... مردم تا 6 ماه علاوه بر هزینه‌ها و مصرفی که اکنون دارند، تقاضای جدیدی تعریف نکنند، مثلا نگویند پول که آمده برویم پرده یا یخچال خانه را عوض کنیم، شما چندین سال تحمل کرده‌اید شش ماه هم رویش و در واقع اجازه دهید بازار با یک آرامش، تعادل خود را حفظ کند و روند معمول حفظ شود. با این پول می‌توانید سرمایه‌گذاری در بورس به صورت کوتاه مدت و درازمدت بکنید یا برای آینده فر زندانتان پس انداز کنید .در واقع خانواده‌ها بنشینند و صحبت کنند که چگونه این پول را هزینه کنند.»

احمدی‌نژاد با تاکید بر این‌که «مردم برای استفاده مناسب از این پول برنامه‌ریزی کنند» افزود: این پول برای بخش وسیعی از جامعه بیش از افزایش هزینه‌هایی است که رخ می‌دهد اما در هر حال مردم 5، 6 ماه اجازه دهند که این طرح به صورت مناسب جا بیفتد و خواهیم دید که اتفاقی نمی‌افتد.

وزیر امور اقتصادی ودارایی نیز معتقد است که زنان با موفقیت در تدبیر منزل می‌توانند در اجرای طرح هدفمند کردن یارانه‌ها نقش موثری داشته باشند.

سیدشمس‌الدین حسینی به ایسنا گفت: زنان پا به پای مردان و در بسیاری موارد جلوتر از آنها در عرصه‌های اجتماعی فعالیت می‌کنند ولی به طور مشخص به علت سهم عمده‌ای که در خانواده دارند در جهت همراهی همه‌ اعضای خانواده و مدیریت اقتصادی‌شان باید کوشا باشند. به گفته او یکی از شروط موفقیت در هدفمند کردن یارانه‌ها تدبیر منزل به دست زنان است.

مرتضی دلخوش ، کارشناس اقتصادی نیز درباره رفتار اقتصادی خانوارها در مواجهه با اجرای این قانون اظهار کرد:‌ خانوارها باید الگوهای مصرف خود را به نیازها و هزینه‌های ضروری و غیرضروری تقسیم‌بندی کنند. در نیازها و هزینه‌های ضروری مثل خوراک، پوشاک، حمل و نقل و انرژی نمی‌شود تغییری ایجاد کرد ولی در تامین نیازهای غیر ضروری باید الگوهای صحیح مصرف را تمرین کنیم.

وی ادامه داد: علاوه بر فرهنگ‌سازی و الگوسازی برای کنترل انرژی، خانوارها باید در هزینه‌های خود تعدیل ایجاد کنند و با ساماندهی هزینه‌های غیر ضروری خود از شدت فشارهای صد درصدی که با اجرای این قانون بر دوششان تحمیل می‌شود، بکاهند. هزینه‌هایی مثل مسافرت، رفتن به رستوران، کلاس‌های آموزشی و مواردی از این دست باید تعدیل شود.

وی با ‌ توصیه به خانوارها گفت: همزمان با اجرای این قانون ضمن در نظر گرفتن واقعیات، باید یکسری کارها را رعایت کنیم و در هزینه‌های خود تعدیل ایجاد کنیم. ولخرجی، اسراف و چشم و هم چشمی را کنار گذاشته و نیازهای خود را اولویت‌بندی کنیم. با توجه به درآمدهای محدود نباید بدون برنامه در جهت برطرف کردن نیازهای خود برآییم.

دکتر محمود جامساز، اقتصاددان نیز تاکید دارد: مدیریت مصرف بسیار مهم است ولی در طبقات پایین درآمدی این مدیریت وجود ندارد. وقتی مدیریت بهینه اعمال نشود، پول یارانه توسط سرپرست خانوار به مخارج غیر ضروری منتهی می‌شود. بنابراین ممکن است نتواند نیازهای اصلی‌تر خانواده را به قیمت واقعی تهیه کند.

وی با بیان این‌که مدیریت مصرف در خانوارهای کم درآمد بسیار حائز اهمیت است، بیان کرد: کارشناسان اقتصادی در صدا و سیما و سایر رسانه‌ها باید خانوارها را با مدیریت هزینه آشنا کنند و در جهت روشن کردن آنها برآیند تا پول یارانه‌های نقدی را هدر ندهند و همچنین از این یارانه‌ها سوء مصرف نکنند. جامساز به خانوارها توصیه کرد: یارانه‌های نقدی دریافتی را دقیقا در جهت کالاهای ضروری و مورد نیاز که قیمت‌هایشان واقعی شده‌اند هزینه کنند و برای هزینه‌ها مدیریت لازم را اعمال کنند.

دکتر مجید دلاوری گفت: با توجه به اطمینان دولت از ثبات نسبی قیمت‌ها در زمان شروع این طرح و محرز بودن اجرای قانون تا پایان سال، عمده‌ترین وظیفه‌ خانوارها در این شرایط تعدیل در نحوه‌ مصرف‌شان است. تعدیل در مصرف انرژی (برق، آب و گاز) به ‌این معنی است که خانوارها روش‌های مصرف خود را اصلاح کنند.

وی افزود: به طور مثال در مصرف برق از لامپ‌های کم‌مصرف استفاده کنند یا در ساعات اوج مصرف برق، کمتر به سراغ وسایل برقی پرمصرف بروند و استفاده از وسایل برقی دارای برچسب انرژی نیز توصیه می‌شود.