چرا اخوان‌المسلمین انتخابات ‌را تحریم نمی‌کند؟

موفقیت برای احزاب سیاسی مخالف مصر یک واژه نسبی به حساب می‌آید، نه تحریم است و نه به معنای شرکت در انتخاباتی است که احزاب مخالف در آن تهدید شده و مورد آزار قرار می‌گیرند. برای اخوان‌المسلمین که سازمانشان از حضور در انتخابات منع شده و نامزدهای آنها به صورت مستقل حضور پیدا می‌کنند، انتخابات چیزی فراتر و مهم‌تر از کسب کرسی‌های پارلمان است. جوشا استچر، محقق علوم سیاسی در دانشگاه کنت در اوهایو در این زمینه می‌گوید: «این انتخابات در واقع فرصتی است تا این گروه نامزدهای خود را محکی دوباره بزند. حامیان اخوان‌المسلمین افرادی هستند که تنها در محدوده اطراف زندگی آنها قرار دارند. آنها با شعارهایی همچون ایجاد 7 میلیون فرصت شغلی و افزایش حقوق مدنی ـ سیاسی قصد دارند تا جایگاه خود را بین مردم مصر تقویت کنند. آنها امید دارند که یک نفر به صحبت‌هایشان گوش داده و علاقه‌مند شود ولی هیچ‌گاه مستقیما سخنی از یک نامزد به میان نمی‌آورند.»

انتخابات برای اخوان‌المسلمین بخشی از یک راهکار بلندمدت در برابر رژیمی است که هیچ‌گاه حاضر نمی‌شود با برگزاری انتخابات آزاد و عادلانه از قدرت دست بکشد. کارشناسان عقیده دارند دولت حسنی مبارک حتی تحمل حداقل پیروزی اخوان‌المسلمین همچون انتخابات سال‌2005 را ندارد که در آن رقابت این گروه سیاسی موفق به کسب 88 کرسی پارلمان شد. در واقع تصمیم محمد البرداعی، رئیس سابق آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای، برای تحریم انتخابات، نشان دادن سیاست سرکوب دولت مبارک بود. اخوان‌المسلمین و برخی دیگر از احزاب سیاسی مخالف دولت در ابتدا نیز چنین تصمیمی داشتند اما بتدریج اغلب آنها ترجیح دادند تا در این انتخابات شرکت کنند.

هیچ جای تعجبی وجود ندارد که تصمیم اخوان‌المسلمین برای حضور در انتخابات، نارضایتی حامیان البرادعی را به دنبال داشته باشد. عبدالرحمان سمیر از فعالان گروه مشارکت ملی برای تغییر (حزب البرادعی) معتقد است که این تصمیم باعث شکاف میان دیگر نیروهای ملی در راستای تغییر می‌شود.

اما استچر منطق سیاسی دور بودن از صحنه انتخابات را این‌گونه بیان می‌کند: راهکار تحریم انتخابات بر این ایده استوار است که فردی که از بیرون به این روند نگاه می‌کند، انتخاباتی تحریم شده را مشاهده کرده و در نتیجه تصمیم می‌گیرد برای اصلاح آن کاری انجام دهد. اما تجربه نشان داده دخالت در نتایج انتخابات و اعمال خشونت علیه گروه‌های مخالف بکرات در مصر انجام شده و کمتر عاملی مانع کاهش این روند شده است. بر همین اساس است که اخوان‌المسلمین هدف حضور خود را ایجاد نیرو و ظرفیت بیشتر برای گروه‌های مخالف می‌دانند. عصام العریان، سخنگوی اخوان‌المسلمین نیز در همین رابطه می‌گوید: هدف ما به حاشیه بردن دولت مبارک است. ما می‌دانیم که تقلب در انتخابات شانس کسب کرسی‌های بیشتر در پارلمان را محدود می‌کند، اما زمانی که آن را تحریم کنیم دولت می‌تواند ادعای برگزاری انتخاباتی سالم و به دور از هرگونه تقلب را داشته باشد. اگر در انتخابات شرکت کنیم، دولت مجبور است با ما مقابله کند.

درگیری بین دولت و اخوان‌المسلمین همچنان ادامه دارد. دولت این گروه را تهدید کرده و می‌گوید استفاده از شعار سنتی اسلام راهکار همه مشکل‌ها، عواقب ناخوشایندی را برای آنها به همراه داشته است. طی چند‌هفته‌اخیر دانشجویان سرتاسر مصر در اعتراض به عدم فعالیت اخوان‌المسلمین، تظاهرات برگزار کردند. طبق گفته سخنگوی اخوان‌المسلمین از زمان اعلام حضور در انتخابات پارلمانی تاکنون نزدیک به 154 نفر از اعضای این گروه به دست نیروهای امنیتی دولت دستگیر شده‌اند.

والد قضیه، استاد علوم سیاسی دانشگاه آمریکایی قاهره می‌گوید: بدون توجه به تمام این موارد آنها در انتخابات شرکت می‌کنند چون باعث اعتباربخشی به آنها می‌شود. می‌دانم که البرادعی از حضور آنها رضایت چندانی ندارد. آنها متهم به ایجاد شکاف سیاسی در میان گروه‌های مخالف شده‌اند. اما برای اخوان‌المسلمین این یک راهکار مناسب است زیرا انتخابات برای آنها چیزی مهم و حیاتی است.

در واقع اخوان‌المسلمین قدیمی‌ترین گروه سیاسی مخالف دولت مصر بوده که توانسته با سیاست‌های خود که ریشه در اسلام دارد، خدمات اجتماعی فراوان در اختیار مردمی قرار دهد که همواره از کوتاهی‌های دولت شکایت می‌کنند. برخی از تحلیلگران معتقدند که اخوان‌المسلمین در انتخابات نوامبر، یک‌چهارم بیشتر از 88 کرسی فعلی خود را به دست خواهند آورد، اما نباید فراموش کرد که این انتخابات زمینه‌ای برای اهداف بلند مدت آنها است تا بتوانند یک پایگاه قوی مردمی ایجاد کنند. در هر صورت این حزب در حالی پای به هشتمین دهه فعالیت خود می‌گذارد که بسیاری دیگر از احزاب مخالف بتازگی شکل گرفته‌اند. به غیر از اخوان المسلمین، البرادعی شاخص‌ترین فرد مخالف بوده که تنها یک سال از ورودش به مصر می‌گذرد و هنوز یک سیاستمدار مبتدی به حساب می‌آید.

با تمام این اوصاف آنها عقیده دارند که حتی شرکت در یک بازی خاص که نتیجه‌اش از قبل تعیین شده، مزیت‌هایی به همراه خواهد داشت. العریان می‌گوید: «نمی‌توان در خارج از صحنه بود و تنها با زبان انتقاد کرد. ما در این جامعه زندگی می‌کنیم و یک قدرت محبوب به حساب می‌آییم. باید محبوبیت خود را به طور وسیع در این سیستم نشان دهیم.»

مجله تایم / ‌مترجم: علیرضا ثمودی