اگر صدای جشنواره موسیقی فجر هنگام برگزاری رسا و پر طنین است، اما این روزها که کمتر از 4 ماه به برپایی بیست و ششمین دورهاش باقی مانده، هیچ صدایی از آن به گوش نمیرسد. با توجه به آنکه ماه صفر در 15 بهمن به پایان میرسد، بیشک برپایی جشنواره امسال از حدود 3 ماه و نیم دیگر امکان پذیر خواهد بود و این در حالی است که هنوز دبیر این رویداد هنری مشخص نشده و هیچ اطلاعرسانی در باره آن صورت نگرفته است.
از سوی دیگر در حالی که دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی چند ماهی است با سرپرستی علی ترابی اداره میشود و تعیین مدیرکل آن به امروز و فردا موکولشده است ، معلوم نیست برنامهریزی برای برگزاری جشنواره موسیقی فجر بیست و ششم چگونه انجام میشود. در آخرین تماس با معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هم باز پاسخ شنیدیم که مسوول دفتر موسیقی تا 10 روز آینده معرفی خواهد شد که امیدواریم این بار تحقق پیدا کند.
جشنوارهای که دبیر ندارد
نخستین قدمی که برای تحرک بخشیدن به برگزاری جشنواره موسیقی فجر باید صورت بگیرد، تعیین دبیر آن است اما خبرهای خوشی در ارتباط با آن به گوش نمیرسد. وقتی با تعدادی از هنرمندان در این باره صحبت کردیم، آنان از دبیری حسن ریاحی برای جشنواره بیست و ششم خبر دادند و ما هم با او تماس گرفتیم و شنیدیم: پیشنهادی برای قبول این کار به من شده است که شرایط خود را ارائه کردهام و منتظرم ببینم جواب دفتر موسیقی چیست. تا پاسخ آنان را دریافت نکنم، بیشتر از این نمیتوانم توضیحی بدهم.
این آهنگساز و استاد پیشکسوت در واکنش به این پرسش که آیا نباید زودتر از اینها مساله دبیری جشنواره مشخص میشد، پاسخ میدهد : بله در این مورد با تاخیری غیر موجه روبهرو هستیم که کارها را با کندی مواجه کرده است. چنین جشنوارهای باید دبیرخانه دائمی هم داشته باشد که در طول سال اطلاعرسانی کند و با اهالی موسیقی در ارتباط باشد.در حالی که برخی اعضای شورای سیاستگذاری جشنواره موسیقی فجر، حسن ریاحی را دبیر امسال این رویداد هنری معرفی میکنند، اما خبرهای رسیده از معاونت هنری وزارت ارشاد حکایت از آن دارد که علی ترابی، سرپرست فعلی دفتر موسیقی برای این سمت در نظر گرفته شده است.
برنامههای مبهم
تعیین دبیر جشنواره امسال ضرورتی فوری است که فارغ از نامها و چهرههای مطرح شده، هرچه زودتر باید به نتیجه برسد. چرا که تجربه 25 سال گذشته نشان داده سیاستگذاری و برنامهریزیهای موسیقی فجر بیشتر تابع نظرات دبیر آن است و برای همین هم تا امروز از چند و چون بخشها و برنامههای امسال این رویداد هنری، خبری منتشر نشده است.تنها اتفاقی که تا کنون قطعی شده، جدا شدن کامل موسیقی نواحی از دل جشنواره فجر است که به طور مستقل برگزار خواهد شد اما دیگر برنامههای بیست و ششمین دوره موسیقی فجر در هالهای از ابهام قرار دارند.
یکی از رویکردهای دوره بیست و پنجم این جشنواره که به احتمال زیاد امسال هم دنبال خواهد شد، جوانگرایی آن بود که بویژه در بخش رقابتی نمود بیشتری داشت.
محمد سریر در این باره میگوید: در حال حاضر موتور محرکه موسیقی ایران در تولید، آموزش و پژوهش جوانان هستند که بیشک باید نقش اصلی جشنواره هم به آنان سپرده شود.مدیرعامل خانه موسیقی ادامه میدهد: موسیقی ما نیاز به پوست اندازی دارد که با میدان دادن به جوانان، این مهم تحقق پیدا میکند. به جرات میگویم در چند سال گذشته که جشنواره به جوانان توجه بیشتری نشان داده، از پربارترین دورههای این رویداد هنری بوده است که باید آن را ادامه داد.
داوود گنجهای هم چنین نظری دارد. این نوازنده کمانچه و استاد پیشکسوت توضیح میدهد: باید بیشتر توان خودمان را روی معرفی جوانان بگذاریم. چرا که با توجه به تنگناهای اجرای عمومی و انتشار آلبوم، خلاقیتهای جوان در بخش رقابتی جشنواره موسیقی فجر امکان دیده شدن را به دست میآورند.وقتی از حسن ریاحی میپرسیم توجه زیاد به جوانان آیا باعث دور شدن پیشکسوتها و چهرههای نامی از جشنواره نمیشود، پاسخ میدهد: جشنواره همیشه آماده میزبانی از بزرگان است و آنان هرگاه اراده شرکت در این جشن را داشته باشند، همه از حضورشان استقبال خواهند کرد.
گنجهای در این باره میگوید: همه موسیقیدانان، جشنواره فجر را باید از خود بدانند و آن را به عنوان رویدادی دولتی قلمداد نکنند. اگر همه دست به دست هم دهیم، مطمئن باشید در همین زمان اندک باقیمانده هم میتوان جشنوارهای پربار را شکل داد.
موسیقی پاپ؛ آری یا نه
یکی از بحثهای جدل برانگیز چند دوره گذشته موسیقی فجر، حضور پر سرو صدای گروههای پاپ در آن بوده است. محمد سریر با اشاره به اینکه با برنامهریزی میتوان حضور گروههای پاپ را از سرگرمی صرف خارج کرد و به آن وجه هنری پر رنگتری داد، میافزاید: موسیقی پاپ گستره وسیعی از مخاطبان را دربر میگیرد که اتفاقا جشنواره فجر میتواند باعث رشد فنی و هنری آن شود و بر جریان و بدنه این موسیقی نیز تاثیر بگذارد.
پیروز ارجمند از منظری دیگر به این ماجرا نگاه میاندازد و میگوید: این اصل که موسیقی فجر یک جشن همگانی است و همه باید در آن حضور داشته باشند، از نقاط قوت این رویداد است که تنها باید برای آن برنامهریزی بهتری صورت بگیرد.
این آهنگساز و مدرس دانشکدههای هنری ادامه میدهد: مشکل اصلی جشنواره فجر این است که تعریف دقیق و درستی از موسیقی پاپ ارائه نمیکند و جهتگیری خاصی در این خصوص ندارد که باید برای رفع آن چارهای اندیشید.حسن ریاحی هم در این باره میگوید: رفتن به سوی موسیقیهای تلفیقی پاپ با محلی و سنتی، رویکردی است که میتواند حداقل برای یکی دو دوره جشنواره به عنوان هدف منظور شود و از این منظر، هم بر تعداد مخاطبان افزود و هم سطح کارها را ارتقا داد.
مهدی یاورمنش / گروه فرهنگ و هنر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم