اقدام سازمان میراث فرهنگی برای نجات سرای دلگشا

به گزارش اداره کل روابط عمومی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری؛ محمد ابراهیم لاریجانی ابراز امیدواری کرد با همکاری قوه قضاییه و دیوان عدالت اداری، حکم قطعی توقف این اثر تاریخی صادر و از این طریق از وقوع یک فاجعه بزرگ در محدوده بافت تاریخی تهران جلوگیری شود.

وی با بیان این‌که سرای دلگشا یکی از سراهای قدیمی بافت تاریخی تهران بوده و علاوه بر این‌که در بافت تاریخی قرار گرفته خود بنا نیز دارای ارزش‌های معماری است گفت: این اثر سه ویژگی اصلی دارد؛ یکی این‌که در محدوده بافت تاریخی قرار گرفته، دوم این‌که در محدوده بازار تهران که ثبت ملی شده واقع شده و سوم این‌که خود این سرا نیز به طور مستقل به ثبت ملی رسیده است.

لاریجانی با بیان این‌که از حدود دو سال پیش مالک این بنا با هدف ساخت وساز درخواست تخریب آن را داشت اظهار کرد: به دنبال این درخواست،‌ شهرداری منطقه 12 از اداره کل میراث فرهنگی استان تهران استعلام کرد که جواب استعلام نیز منفی داده شد و در پی این استعلام شهرداری نیز هیچ گونه مجوز تخریبی صادر نکرد.

این مقام مسوول افزود: سرانجام پس از کش و قوس‌های اداری،‌ مالک به دیوان عدالت اداری شکایت کرد و دیوان عدالت اداری رای به خروج این اثر از فهرست آثار ثبتی را صادر و مالک نیز با دستاویز قرار دادن همین رای، از صبح روز پنجشنبه عوامل خود را به منظور تخریب بنا در آنجا مستقر کرد.

مدیر کل میراث فرهنگی استان تهران تصریح کرد: نکته حائز اهمیت آن است که در مراحل رسیدگی به این شکایت، دیوان عدالت اداری هیچ گونه اخطار یا احضاریه برای سازمان میراث فرهنگی ارسال نکرد تا کارشناسان فنی و حقوقی ما با ادله کارشناسی از موضوع دفاع کنند.

وی با تاکید بر این‌که رای دیوان مبنی بر خروج اثر از فهرست آثار ملی باید به سازمان میراث فرهنگی ابلاغ شود تا این سازمان نسبت به آن اقدام کند یادآور شد: ثبت و یا خارج کردن یک اثر از فهرست آثار ملی در اختیار سازمان میراث فرهنگی است.

لاریجانی همچنین با یادآوری این نکته که دیوان تنها به خروج اثر از فهرست آثار ملی رای داده است نه به تخریب آن، اظهار کرد: با وجود تمام نواقصی که در مراحل رسیدگی به این پرونده و ابلاغ آن و حتی مفهوم حکم صادر شده شاهدیم، مالک از روز پنجشنبه تخریب را آغاز کرد و متاسفانه پس از ورود عوامل یگان حفاظت میراث فرهنگی، مشاهده شد که مالک، بر اساس حکمی که از باز پرس گرفته بود اجازه داشت با کسانی که قصد جلوگیری از تخریب را دارند نیز مقابله کند از این رو یگان حفاظت نیز نتوانست اقدامی در این راستا صورت دهد، زیرا بنا بر حکم بازپرس، درصورت دخالت، مجرم و متخلف محسوب می‌شد.

مدیرکل میراث فرهنگی استان تهران افزود: با توجه به شرایط به وجود آمده اداره کل میراث استان تهران حوالی ساعت 8 شب روز پنج شنبه شکایتی را تنظیم و به قاضی کشیک داد سرای ناحیه 12 ارسال کرد که قاضی نیز بلافاصله پس از صدور دستور رسیدگی و هماهنگی با کلانتری محدوده بازار و انجام بررسی‌های اولیه، در نهایت دستور توقف تخریب را به صورت موقت صادر کرد و بدین ترتیب صبح روز جمعه عوامل یگان حفاظت با همکاری قاضی از ادامه تخریب جلوگیری کردند.

وی با اشاره به این‌که خوشبختانه قسمت‌های غیرتاریخی اثر در حال تخریب بود و عملیات تخریب هنوز به بخش‌های تاریخی اثر نرسیده بود تاکید کرد: دستور توقف یک دستور موقت است و ما هم‌اکنون در حال پیگیری آن هستیم و امیدواریم قاضی در مورد اهمیت اثر توجیه شده، به رای دیوان استناد نکرده و صدور حکم توقف را قطعی کند زیرا در غیر این صورت، یک فاجعه بسیار بزرگ در محدوده بافت تاریخی و بازار اتفاق خواهد افتاد که انشاءاله هم قوه قضاییه هم دیوان عدالت اداری و هم قاضی در این زمینه همکاری کنند تا بتوانیم این اثر را حفظ کنیم.

لاریجانی همچنین با درخواست از مالک اثر برای اقدام مسوولانه تر نسبت به حفظ آن تصریح کرد: مجموعه بازار تهران کشش ساخت پاساژ دیگری را ندارد و با این تخریب علاوه بر آنکه یک اثر ثبتی و تاریخی خود را از دست خواهیم داد، شاهد ساخت یک پاساژ دیگر خواهیم بود که به دلیل حجم گسترده‌ای که از کاسب و تاجر و مردم را به خود جذب می‌ــ کند، سایر نقاط بازار را هم مورد تهدید قرار خواهد داد.