یکی از خبرگزاریها هفته گذشته در خبری که بلافاصله از سوی سخنگوی کارگروه تحول اقتصادی تکذیب شد، نوشته بود: یکی از سناریوهای پیش روی دولت، فروش بنزین مازاد به نرخ 400 تومان و اختصاص 60 لیتر بنزین 100 تومانی به هر خانوار است.
بنزین به عنوان یکی از اساسیترین کالاهای زندگی امروز، تاثیری مستقیم بر بسیاری از قیمتگذاریها و تصمیمگیریهای اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاسی دارد؛ به گونهای که شاید کمتر کالای اقتصادی را بتوان نام برد که مانند بنزین با جنجالهای سیاسی در همه ادوار و دولتها روبهرو بوده است.
حال با نزدیک شدن به زمان آغاز اجرای قانون هدفمندی یارانهها، طبق وعدهای که پیش از این، دولت برای اجرای قانون مذکور از نیمه دوم سال جاری داده بود، این موضوع که قیمت بنزین و میزان سهمیه چگونه و چه میزان خواهد بود، به یکی از جدیترین پرسشهای روز مردم و رسانهها تبدیل شده است.
در قانون یارانهها به دولت تکلیف شده تا حاملهای انرژی را که بنزین یکی از آنهاست، با قیمت تمام شده عرضه کند و این افزایش قیمت قرار است طی 5 سال صورت گیرد. به گفته مسوولان وزارت نفت، پیشتر از سوی کارشناسان ستاد مدیریت سوخت، پیشنهادهای مختلفی به کارگروه تحول اقتصادی درباره افزایش قیمت بنزین ارائه شده که تاکنون تصمیمگیری نهایی درباره آن صورت نگرفته است.
حالا که اختیار تام این موضوع از ستاد مدیریت سوخت منتزع و به کارگروه تحول اقتصادی واگذار شده است، ضروری است این کارگروه با در نظر گرفتن ظرفیتهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی جامعه سناریوهای پیش روی خود را مورد بررسی قرار دهد و با اطلاعرسانی بموقع و شفاف از بسیاری از خطاها و بحرانهای احتمالی جلوگیری کند تا از اما و اگرهایی که ناشی از انتشار اخبار نادرست در افکار عمومی بروز میکند، جلوگیری شود.
براساس این گزارش، چندی پیش خبری نیز مبنی بر تغییر قیمت سی.ان.جی و گاز طبیعی که خانوارها از آنها بهرهمندند، مطرح شد و سناریوهایی نیز در این زمینه منتشر شد که هر چند تایید یا تکذیبی درباره خبر مذکور انتشار نیافت اما این موضوع نیز پرسشهایی را در اذهان عمومی ایجاد کرده است.
در چنین شرایطی، یافتههای خبرنگار ما حاکی است دولت قصد دارد در مرحله اول اجرای قانون هدفمندی یارانهها، قیمت 3 حامل انرژی گاز، برق و بنزین را افزایش دهد اما آنچه از اظهارات مسوولان در این 3 بخش میتوان دریافت، این است که تصمیم دولت بر این است تا قیمت 3 حامل انرژی یادشده در سال اول و دوم شیب تند افزایشی خود را طی کند تا در سال سوم و چهارم قیمت تمام شده گاز، برق و بنزین در قبوض پرداختی مردم اعمال شود.
براساس این گزارش، یک مقام مسوول در وزارت نفت که خواست نامش فاش نشود، به «جامجم» گفت: تاکنون 3 قیمت برای بنزین پیشنهاد شده اما هنوز در مورد آن تصمیمگیری نشده است چرا که وقتی موضوع به رئیسجمهور گزارش میشود، ایشان با بررسی و دقت و ملاحظه تمام جوانب آن را به کارگروه توصیه میکند لذا تاکنون هیچ از یک پیشنهادها به تایید رئیسجمهور نرسیده است.
وی افزود: بعضا برخی اعداد و ارقام با مخالفت رئیسجمهور روبهرو میشود و از آنجا که قرار است در نهایت رئیس دولت دراینباره با مردم سخن بگوید، تمام اخباری که دراینباره منتشر میشود صرفا پیشنهادهایی است که در کارگروه مطرح شده و کارشناسان به شور و مشورت درباره آن میپردازند و قطعی نیست.
این در حالی است که به عقیده کارشناسان، تصمیم دولت برای اعلام یکشبه قیمت بنزین یا سایر حاملهای انرژی به منظور کاهش تورم احتمالی سایر اقلام و کالاها در جامعه با سیاست شفافسازی دولت چندان سازگاری ندارد و در این زمینه تجربه اعلام یکشبه سهمیهبندی بنزین و بروز برخی ناهنجاریهای اجتماعی و سیاسی میتواند الگوی مناسبی برای کارگروه تحول اقتصادی باشد.
هماکنون در بسیاری از محافل و بخشهای مختلف جامعه، موضوع افزایش قیمت از نظر روانی، امری پذیرفته شده بین مردم است و باید در این زمینه بتدریج اطلاعرسانی لازم صورت گیرد؛ زیرا تنها اعلام نکردن عدد نمیتواند باری از این تاثیر روانی بکاهد.
به هر حال هدفمندی یارانهها با محوریت بنزین قرار است در فصل پاییز کلید بخورد؛ اما تا 10 روز دیگر که پایان دوره سهمیه بنزین تابستانی است، هنوز تکلیف سوخت پاییزه مشخص نشده و با اما و اگرها روبهروست؛ ولی نکته قابل توجه طبق اظهارات مدیران شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی درصد قابل توجه افزایش فروش بنزین آزاد به قیمت 400 تومان در یکماهه اخیر است که همین نکته میتواند نتیجه خوبی برای وجود آمادگی پذیرش قیمتها از سوی جامعه باشد.
افزایش فروشندگان بنزین به ایران به 10 کشور
در حالی آمریکا طرح تشدید تحریم صادرات بنزین به ایران را در دستور کار دارد که در ماه گذشته (مرداد) هند، روسیه و فرانسه هم به جمع صادرکنندگان بنزین به ایران پیوستند و در این ماه بیش از یک میلیون و 640 هزار تن بنزین به ایران صادر شد.به گزارش فارس، در حالی آمریکا طرح تشدید تحریم صادرات بنزین به ایران را در دستور کار دارد که طی 5 ماه گذشته بیش از 3 میلیون تن بنزین از 10 کشور وارد ایران شده است .
این در حالی است که واردات بنزین به ایران در 4 ماه ابتدایی سال جاری یک میلیون و 370 هزار تن بنزین از 7 کشور امارات متحده عربی، ترکیه، ترکمنستان، هلند، سنگاپور، عمان و عربستان بوده است و در ماه گذشته کشورهای هند، روسیه و فرانسه هم به جمع صادرکنندگان بنزین به ایران پیوستند.
زیبا اسماعیلی / گروه اقتصاد
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم